Người biểu tình áo đỏ lên xe rời khu vực Phủ Thủ tướng hôm 14-4. Ảnh: Reuters

Sau mấy tuần bao vây Phủ Thủ tướng và gây ra các cuộc bạo động làm 2 người chết, ít nhất 123 người bị thương, ngày 14-4, Mặt trận Dân chủ chống độc tài (UDD - phe áo đỏ) đã rút lui trong hòa bình. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng “gốc rễ” vấn đề gây nên sự giận dữ của phe áo đỏ vẫn tồn tại và có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào. Báo New York Times ngày 14-4 có bài viết về vấn đề này như sau.

Lực lượng áo đỏ tập hợp sức mạnh từ giai cấp nông dân và doanh nghiệp nhỏ ở các khu vực phía Bắc và Đông Bắc Thái Lan, đấu tranh với tầng lớp thượng lưu thành thị và những người nắm quyền hành trong tay mà không thông qua bầu cử. Sự bất bình chủ yếu là do tiến trình dân cử nhiều lần bị đổ vỡ. Từ năm 2006 tới nay, ba thủ tướng Thái Lan bị buộc phải từ chức, trong đó có cuộc đảo chính quân sự lật đổ Thủ tướng Thaksin Shinawatra (hai thủ tướng còn lại là Samak Sundaravej và Somchai Wongsawat, đều thân ông Thaksin, bị buộc từ nhiệm sau phán quyết của tòa án). Cựu Thủ tướng Thaksin được người nghèo ủng hộ vì trong thời gian nắm quyền đã nâng thu nhập người dân nông thôn, truy quét nạn buôn bán ma túy, hoàn trả nợ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)...

Thực chất vấn đề gây ra sự phẫn nộ của phe áo đỏ, theo nhà phân tích Thongchai tại Đại học Wisconsin (Mỹ), không chỉ vì việc ông Thaksin bị lật đổ, mà còn vì muốn chống các cuộc đảo chính nhằm thiết lập bộ máy cầm quyền quan liêu không qua bầu cử. Phe áo đỏ cho rằng các nhân vật không phải dân bầu như thẩm phán và cố vấn của Nhà Vua có quá nhiều quyền lực so với các quan chức dân cử. Họ cũng cho rằng mình bị đối xử trái ngược với phe bảo hoàng (áo vàng). Năm ngoái, phe áo vàng biểu tình chống 2 thủ tướng thân ông Thaksin bằng cách phong tỏa tòa nhà Quốc hội và 2 sân bay ở Bangkok, làm hàng trăm ngàn du khách bị kẹt lại trong 1 tuần nhưng lực lượng an ninh gần như làm ngơ. Các thủ lĩnh phe bảo hoàng dù sau đó bị bắt, nhưng nhanh chóng được trả tự do. Phe áo đỏ đang chờ xem các lãnh đạo của họ bị xử như thế nào, sau khi cảnh sát tuyên bố bắt giữ 14 người, trong đó có cả ông Thaksin, vì tội gây rối công cộng và tụ họp bất hợp pháp. Chính phủ đã cấm một số trang web của phe áo đỏ, cũng như đài truyền hình vệ tinh thực hiện các buổi phát sóng của người biểu tình. Ngược lại, kênh truyền hình vệ tinh ASTV của Sondhi Limthongkul, một trong những thủ lĩnh phe áo vàng, chưa bao giờ bị đóng cửa.

Sự đối lập không khoan nhượng của hai phe đỏ - vàng đã làm phân hóa sâu sắc xã hội Thái Lan và không có dấu hiệu cho thấy sự hòa giải. Do vậy, nguy cơ bùng phát bạo lực luôn rình rập “Đất nước của những nụ cười” này.

N.MINH