MAI QUYÊN (Theo Guardian)

Tuyên bố của Chính phủ Anh cấp hơn 100 giấy phép khai thác dầu khí mới ở Biển Bắc vấp phải nhiều phản đối, trong đó có cảnh báo của tỉ phú người Úc Andrew Forrest về việc rút hàng loạt khoản đầu tư lớn khỏi xứ sở sương mù nếu Luân Ðôn kiên quyết theo đuổi các dự án nhiên liệu hóa thạch.

Khai thác dầu khí ở Biển Bắc. Ảnh: Getty Images

Ðược biết, thông báo trên được Số 10 phố Downing công bố ngày 31-7. Thủ tướng Rishi Sunak nói rõ động thái này phù hợp các mục tiêu môi trường của chính phủ khi giúp giảm chi phí năng lượng cho đến lúc Anh đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Ông Sunak nói thêm, các giấy phép mới sẽ hỗ trợ nguồn cung trong nước, hạn chế phụ thuộc vào các quốc gia thù địch, thúc đẩy việc làm trong lĩnh vực năng lượng và giảm lượng khí thải carbon khi so sánh với nguồn năng lượng thay thế là khí tự nhiên hóa lỏng nhập khẩu.

Ðộng thái này của Chính phủ Anh ngay lập tức dấy lên tranh cãi. Nhà đầu tư toàn cầu Andrew Forrest đã chỉ trích chủ trương của Luân Ðôn dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sunak, rằng chính sách mới tăng cường khai thác nhiên liệu hóa thạch chỉ là “cái bẫy” hơn là một quyết định đúng đắn. Ông trùm quặng sắt cảnh báo sẽ rút các khoản đầu tư khỏi nước Anh và chuyển sang Bắc Mỹ. “Tôi phải đầu tư vào nơi mà tôi thấy có sự lãnh đạo phù hợp với khả năng mình, chứ không phải năng lực làm việc dựa trên sự câu kéo” - doanh nhân này bày tỏ quan điểm. Là một trong những người giàu nhất ở Úc, ông Forrest ngoài vai trò kể trên còn là một nhà từ thiện và người ủng hộ chính cho các dự án cung cấp hydro xanh không phát thải từ 100% nguồn tái tạo.

Hành động “mất trí”

Năm ngoái, trước một báo cáo nhức nhối từ Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC), Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres nói rằng “kẻ cực đoan” nguy hiểm thực sự chính là những quốc gia đang tăng cường sản xuất nhiên liệu hóa thạch không tương thích với các mục tiêu khử carbon. Dựa vào nhận định này, giới quan sát cho rằng Thủ tướng Sunak đang tự trói mình vào các chính sách bị coi là “điên rồ về đạo đức và kinh tế”. Là một trong những tiếng nói phản đối trong đảng Bảo thủ cầm quyền, nghị sĩ Chris Skidmore thẳng thừng cho biết quyết định này của chính phủ đang “đi ngược lại lịch sử”. Theo đánh giá của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và Viện Quốc tế về Phát triển Bền vững (IISD), việc khai thác dầu khí phải dừng lại nếu thế giới muốn giữ sự nóng lên toàn cầu trong giới hạn an toàn và đáp ứng mục tiêu không phát thải ròng vào năm 2050.

Không chỉ vấp phải chỉ trích từ giới đầu tư và các chuyên gia quốc tế, chính sách quay trở lại ủng hộ khai thác nhiên liệu hóa thạch còn đẩy chính quyền Thủ tướng Sunak rơi vào thế bất hòa với một loạt các quốc gia châu Âu như Ireland, Ðan Mạch và Tây Ban Nha, những nước đã tuyên bố cấm thăm dò dầu khí mới để giải quyết vấn đề khí hậu. Ngay cả Mỹ, đồng minh thân cận nhất bên kia Ðại Tây Dương, một số quan chức cũng lên tiếng cảnh báo động thái mới có thể làm giảm uy tín cũng như vai trò lãnh đạo khó có được của Anh trong vấn đề khí hậu và môi trường. Viễn cảnh này đồng thời cải thiện triển vọng của Công đảng đối lập trong cuộc bầu cử vào năm tới. Ðảng này đã cam kết dừng các giấy phép thăm dò dầu khí mới ở Biển Bắc.

Ngoài ra, quyết định của Anh được dự báo cổ vũ các quốc gia dầu mỏ tiếp tục trì hoãn hành động ngăn chặn biến đổi khí hậu. Nếu thực sự quan tâm đến việc giải phóng Anh khỏi ảnh hưởng của “các quốc gia thù địch” và nguy cơ “năng lượng bị vũ khí hóa”, nhiều nhà chuyên môn cho rằng thay vì thúc đẩy cấp phép mới khai thác dầu khí, Thủ tướng Sunak cần tập trung vào các dự án năng lượng tái tạo giá rẻ như điện gió. Ðồng thời mở rộng những giải pháp trong nhà, chẳng hạn phát triển vật liệu cách nhiệt tiết kiệm năng lượng một cách hiệu quả.