NGUYỆT CÁT (Theo CNN, Guardian)

Sau khi Quốc hội bãi nhiệm ông Pedro Castillo, bà Dina Boluarte (ảnh) đã nhậm chức tổng thống Peru ngày 7-12. Ðây là lần đầu tiên có một phụ nữ nắm giữ cương vị này trong lịch sử 200 năm độc lập của đất nước.

Nhiệm kỳ của bà Boluarte sẽ kéo dài đến tháng 7-2026, tức đến hết nhiệm kỳ mà ông Castillo để lại. Trong bài phát biểu đầu tiên trên cương vị tổng thống Peru, bà Boluarte kêu gọi “chấm dứt xung đột chính trị để thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc” và tuyên bố bà sẽ mạnh tay chống tham nhũng với sự hỗ trợ của Văn phòng Tổng chưởng lý và Văn phòng Kiểm toán nước này. “Nhiệm vụ đầu tiên của tôi là chống tham nhũng, dưới mọi hình thức. Tôi đã thấy kinh hoàng khi báo chí và các cơ quan tư pháp báo cáo về những hành vi ăn trộm đáng xấu hổ đối với tiền của tất cả người dân Peru, căn bệnh ung thư này phải bị loại bỏ tận gốc” - nữ tổng thống 60 tuổi khẳng định.

Theo Văn phòng Tổng Chưởng lý Peru, ông Castillo bị bắt vì cáo buộc nổi loạn, vi phạm trật tự hiến pháp. Người tiền nhiệm của bà Boluarte còn đối mặt một loạt cuộc điều tra về nghi vấn ông lợi dụng vị trí lãnh đạo đất nước để trục lợi cho bản thân, gia đình và các đồng minh thân cận nhất. Hiện ông đang bị cơ quan công tố điều tra trong 6 vụ việc liên quan tới cáo buộc tham nhũng. Trước đó, có ít nhất 7 thành viên nội các và nhiều quan chức cấp cao khác đã từ chức để phản đối ông Castillo.

Ðược biết, tân tổng thống Peru thông thạo tiếng Tây Ban Nha và tiếng Quechua, từng lấy bằng cử nhân và thạc sĩ luật tại Ðại học Tư thục San Martín de Porres. Bà Boluarte bắt đầu sự nghiệp chính trị vào năm 2007, với tư cách là cố vấn cho ban quản lý cấp cao và sau đó là người đứng đầu Cơ quan đăng ký quốc gia về nhận dạng và hộ tịch ở Surco. Năm 2018, bà là ứng viên cho chức thị trưởng Surquillo với đảng Perú Libre. 

Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2021, bà là ứng viên tranh chức phó tổng thống của đảng Perú Libre. Ðội ngũ tranh cử của ông Castillo cuối cùng đã giành chiến thắng. Dưới thời ông Castillo, bà Boluarte giữ chức Phó tổng thống kiêm Bộ trưởng Phát triển và Hòa nhập Xã hội.

Sau khi lên làm tổng thống, bà Boluarte công bố nội các mới gồm 17 bộ trưởng, trong đó có 8 phụ nữ. Ðáng chú ý, thành phần nội các mới không có bất kỳ bộ trưởng nào đã từng có mặt trong nội các của cựu Tổng thống Castillo.

Những diễn biến mới nhất trên chính trường Peru xảy ra trong bối cảnh nước này đang trải qua một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nhất suốt hơn 2 thập kỷ qua. Kể từ năm 2016 đến trước ngày 7-12-2022, quốc gia Nam Mỹ đã trải qua 5 đời tổng thống. Nếu tính cả tân Tổng thống Dina Boluarte, thì Peru có tới 6 tổng thống chỉ trong vòng 7 năm. Trong 1 năm rưỡi nắm quyền, ông Castillo đã thay đổi và bổ nhiệm tới 5 thủ tướng, hầu hết có nhiệm kỳ kéo dài chỉ vài tháng, thậm chí chỉ 8 ngày.

Peru là quốc gia nằm ở phía Tây Nam Mỹ, giáp với Ecuador, Colombia, Brazil, Bolivia và Chile. Dân số của quốc gia đa sắc tộc này có hơn 33,8 triệu người (theo thống kê mới nhất từ Liên Hiệp Quốc). Ngành công nghiệp khai thác đóng vai trò thiết yếu đối với tăng trưởng kinh tế Peru, chiếm 10% tổng sản phẩm quốc nội. Peru là nước sản xuất đồng, bạc và kẽm lớn thứ hai thế giới và là nhà sản xuất vàng lớn nhất châu Mỹ La-tinh.