Cuộc đua giành quyền đề cử của đảng Cộng hòa ra tranh cử Tổng thống Mỹ đang bước vào giai đoạn kịch tính khi ông Donald Trump đối đầu ứng viên còn lại duy nhất, cựu Ðại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley. Người chiến thắng cuối cùng nhiều khả năng cạnh tranh với đương kim Tổng thống Joe Biden, ứng cử viên số 1 của đảng Dân chủ vào tháng 11 tới.

Cựu Tổng thống Trump (giữa), đối thủ Nikki Haley và Thống đốc DeSantis vừa rời đường đua. Ảnh: Getty Images

Sau thắng lợi áp đảo trong cuộc họp kín của đảng Cộng hòa ở bang Iowa tuần rồi, sức ảnh hưởng mà cựu Tổng thống duy trì với những người Cộng hòa tiếp tục được củng cố khi Thống đốc bang Florida Ron DeSantis bất ngờ tuyên bố từ bỏ nỗ lực tranh cử vào Nhà Trắng và chuyển sang ủng hộ ông Trump. Trước đó, ông DeSantis được nhiều người coi là ứng viên hàng đầu.

Với sự rút lui của Thống đốc bang Florida, giới quan sát cho biết nhiệm vụ của bà Haley đánh bại ông Trump trong cuộc bầu cử sơ bộ ở bang New Hampshire vào hôm nay 23-1 trở nên phức tạp hơn. Bởi trong nhiều tháng, các đối thủ cùng nhau giữ mức ủng hộ dành cho ông Trump duy trì dưới 50%. Giờ đây, sau sự rút lui lần lượt của doanh nhân Vivek Ramaswamy, Thượng nghị sĩ Tim Scott và mới nhất là ông DeSantis, cơ hội cựu Tổng thống giành 60% phiếu bầu ở New Hampshire là rất lớn.

Hiện lợi thế bà Haley đang có là tập trung được sự ủng hộ của các nhà tài trợ, bởi họ chỉ còn một ứng viên duy nhất giúp ngăn chặn ông Trump. Nếu giành chiến thắng tại New Hampshire, cơ hội này giúp chính trị gia 52 tuổi củng cố vị thế và tạo đà cho cuộc bỏ phiếu sơ bộ kế tiếp ở bang Nam Carolina, nơi bà chiếm được sự ủng hộ lớn trong thời gian còn làm thống đốc. Ngược lại, các nhà phân tích cảnh báo một thất bại có thể sớm chấm dứt cuộc đua giành đề cử của đảng Cộng hòa trước khi nó thực sự bắt đầu. Nguy cơ này đang dần hiện ra khi các cử tri bảo thủ và theo chủ nghĩa tự do ủng hộ ông Ramaswamy ở New Hampshire bắt đầu hướng về cựu Tổng thống Trump. Trong khi đó, cuộc thăm dò của Ðại học New Hampshire/CNN công bố gần đây cho thấy 62% những người ủng hộ DeSantis ở bang này coi ông Trump là lựa chọn thứ hai so với 30% nói rằng sẽ ủng hộ bà Haley.

Nếu thành công, bà Haley sẽ mở ra giai đoạn cạnh tranh gắt gao trong cuộc bầu cử sơ bộ mà ông Trump thống trị cho đến nay. Ngược lại, chiến thắng của cựu Tổng thống 78 tuổi sẽ gần như chắc chắn đưa ông trở thành ứng cử viên tổng thống đảng Cộng hòa lần thứ 3 liên tiếp, mở đường cho cuộc tái đấu với đối thủ Biden.

Về khả năng ông Trump trở lại Nhà Trắng, nhiều tỉ phú dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Davos) gần đây không hiểu vì sao các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp Mỹ dường như bối rối trước viễn cảnh trên. Giám đốc điều hành Ngân hàng JPMorgan Chase, Jamie Dimon, hy vọng đảng Dân chủ suy nghĩ cẩn thận hơn về thông điệp “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông Trump. Bởi theo ông Dimon, giới tinh hoa Davos đều nhìn nhận cựu Tổng thống có quan điểm khá đúng về Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO), một số vấn đề ở Trung Quốc, tình hình nhập cư và dẫn dắt nền kinh tế phát triển khá tốt cũng như hiệu quả trong cải cách thuế.