MAI QUYÊN (Theo Hill, Politico)

Xung quanh quyết định gây tranh cãi của Washington gửi bom chùm cho Ukraine, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo chính quyền đương nhiệm đang kéo đất nước vào Chiến tranh Thế giới thứ 3.

Hình ảnh trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Quảng trường Lukiskes khi ông tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO. Ảnh: Getty Images

Ngày 9-7, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố chi tiết gói viện trợ quân sự mới trị giá 800 triệu USD cho Ukraine, trong đó có Đạn Thông thường Cải tiến Đa dụng (DPICM) hay còn gọi là bom chùm. DPICM là đạn pháo hoặc đầu đạn tên lửa được thiết kế nhằm phát tán bom con trong một khu vực lớn. Khi chúng phát nổ có thể phá hủy xe tăng, thiết giáp và lực lượng bộ binh của đối phương trên diện rộng. Tuy đạt hiệu quả cao về mặt quân sự, vũ khí này đồng thời gây tranh cãi do nhiều bom con không nổ khi chạm đất, trở thành mối đe dọa hàng chục năm sau chiến tranh. Kể từ năm 1993, Mỹ đã chi hơn 4,6 tỉ USD để giúp nhiều quốc gia rà phá bom mìn và các vật liệu chưa nổ khác, bao gồm cả bom chùm.

Do đó, Tổng thống Joe Biden trong một tuyên bố thừa nhận gửi bom chùm cho Ukraine là quyết định khó khăn, nhưng nói thêm đây là động thái cần thiết trong bối cảnh kho dự trữ đạn dược của Kiev nói riêng và các nước hỗ trợ nói chung đang nhanh chóng cạn kiệt. Tuy quan ngại về rủi ro dân sự, một số đồng minh của Mỹ chẳng hạn như Đức cho rằng với tình hình hiện nay, không nên ngăn Washington gửi vũ khí đó tới Ukraine.

Tuy nhiên, cựu Tổng thống Trump ngày 11-7 nói rằng Nhà Trắng không nên tiếp tục gửi số lượng lớn vũ khí cho Ukraine - đặc biệt là bom chùm. “Tổng thống Biden đang dẫn dắt chúng ta vào Chiến tranh Thế giới thứ 3 một cách không cần thiết và nguy hiểm, đó sẽ là một cơn ác mộng hủy diệt. Chúng ta phải chấm dứt sự điên rồ này, kết thúc tình trạng đổ máu ở Ukraine và tập trung vào lợi ích sống còn của nước Mỹ” - ông Trump tuyên bố.

Theo giới quan sát, quan điểm của cựu Tổng thống Trump chống lại việc sử dụng bom chùm là một sự thay đổi rõ ràng so với các chính sách được ban hành khi ông còn đương chức. Còn nhớ vào năm 2017, Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis do ông Trump bổ nhiệm đã hủy bỏ chính sách từ thời Tổng thống Barack Obama chấm dứt việc sử dụng hầu hết các loại bom chùm trong kho vũ khí Mỹ. Được biết, trên thế giới hiện có 123 quốc gia ký Công ước Oslo cấm sản xuất, tàng trữ, bán và sử dụng bom, đạn chùm vào năm 2008. Trong số này không bao gồm Nga, Mỹ và Ukraine. Có thông tin cho rằng Mát-xcơ-va sử dụng bom chùm để chống lại Ukraine kể từ khi xung đột nổ ra hơn một năm trước.

Về phía Ukraine, Bộ trưởng Quốc phòng nước này Oleksii Reznikov bác bỏ sự phản đối của một số nước và các tổ chức nhân đạo đối với quyết định của Mỹ. Phát biểu bên lề Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngày 11-7, Bộ trưởng Reznikov nói rằng bom chùm là “nhân tố thay đổi cuộc chơi” để giải phóng các vùng lãnh thổ Ukraine đang bị chiếm đóng tạm thời. 