Tổng thống Obama vui mừng vì nước Mỹ chỉ va nhẹ vào “vách đá tài chính”. Ảnh: AP

Nước Mỹ coi như đã va đầu nhẹ vào "vách đá tài chính" khi chính sách thuế mới chưa thể có hiệu lực đúng ngày 1-1-2013 theo luật định, nhưng nhờ thỏa thuận đạt được vào phút chót sau 11 giờ tranh cãi căng thẳng giữa Nhà Trắng và các thượng nghị sĩ chủ chốt của đảng Cộng hòa, kế hoạch tăng thuế đối với người giàu của Tổng thống Barack Obama sẽ trở thành hiện thực trong nay mai.

Chủ trì cuộc họp kín đàm phán về chính sách thuế hôm 31-12 là Phó Tổng thống Joe Biden và thủ lĩnh phe Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ Mitch McConnell. Cuộc họp bắt đầu từ buổi chiều và kéo dài 11 giờ trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng lúc hơn 9 giờ tối. Hãng tin Mỹ AP cho biết văn phòng Nhà Trắng, Hạ và Thượng viện Mỹ ở Đồi Capitol luôn mở đèn làm việc suốt đêm 31-12. Bởi sau khi thỏa hiệp với các thượng nghị sĩ Cộng hòa, ông Biden lại có cuộc gặp 2 giờ với các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ để dàn xếp nội bộ trước khi Thượng viện nhóm họp và bỏ phiếu thông qua.

Cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện đã diễn ra khoảng 2 giờ sáng 1-1 (đầu giờ chiều Việt Nam) với kết quả 89 phiếu thuận và chỉ có 8 phiếu chống. Hạ viện Mỹ bắt đầu nhóm họp xem xét việc bỏ phiếu ủng hộ trưa 1-1 (khuya giờ Việt Nam) trước khi Tổng thống Obama ký phê chuẩn thành luật có hiệu lực sau ngày nghỉ năm mới, tức từ ngày 2-1 hoặc 3-1-2013, chấm dứt chính sách cắt giảm thuế từ thời cựu Tổng thống George Bush. Tính ra, kế hoạch thuế mới gây tranh cãi do Tổng thống Obama khởi xướng đã kéo dài 17 tháng, trong đó có 7 tuần lễ đấu đá quyết liệt kể từ khi ông Obama tái đắc cử hôm 6-11.

Theo các hãng tin tại Mỹ, những cá nhân có mức thuế thu nhập trên 400.000 USD/năm và cặp vợ chồng có thu nhập hơn 450.000 USD/năm phải đóng thuế từ 35% hiện nay lên 39,6%. Trong chiến dịch tranh cử, ông Obama muốn cá nhân và đôi vợ chồng có thu nhập hàng năm lần lượt là 200.000 USD và 250.000 USD phải chịu tăng thuế như vậy.

Thuế lợi nhuận từ vốn và thu nhập cổ tức đối với những người vượt hơn 400.000 USD và hộ gia đình hơn 450.000 USD cũng sẽ tăng từ 15% lên 20%. Thuế bất động sản lần đầu trị giá 5 triệu USD của cá nhân và hơn 10 triệu USD của hộ gia đình sẽ tăng từ 35% lên 40%. Trong khi đó, kế hoạch cắt giảm chi tiêu ngân sách quốc phòng và các cơ quan an ninh nội địa trị giá 110 tỉ USD sẽ được hoãn thực thi trong hai tháng. Chương trình trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp cho 2 triệu người Mỹ sẽ được kéo dài thêm một năm. Tín dụng thuế khấu trừ cho trẻ em, thuế khấu trừ cho giáo viên có từ năm 2009 được kéo dài thêm 5 năm, cho phép gia hạn tín dụng thuế đối với các doanh nghiệp năng lượng sạch…

Các chuyên gia cho rằng chính sách thuế trên chỉ mang lại nguồn thu tăng hơn 600 tỉ USD trong 10 năm tới, thấp hơn mục tiêu đề ra của ông Obama và cả cam kết của đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, chủ nhân Nhà Trắng và đảng Dân chủ vẫn được coi là bên chiến thắng khi tầng lớp giàu có nhất nước Mỹ phải chịu mức thuế cao hơn và các chương trình trợ cấp xã hội được duy trì. Thỏa thuận trên đồng nghĩa với việc quay trở lại thời kỳ Tổng thống Bill Clinton, khi mức thuế áp cho những người giàu Mỹ có thu nhập từ 450.000 USD/năm trở lên lên tới 39,6%.

Các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa từng tuyên bố sẽ không bao giờ thỏa hiệp chuyện người giàu đóng thêm thuế, nhưng họ đã phải thay đổi lập trường vì sức ép của dư luận khi mà nền kinh tế số một thế giới có nguy cơ quay trở lại suy thoái nếu nó va vào "vách đá tài chính" và làm đảo lộn cuộc sống của nhiều đối tượng bậc trung trở xuống.

ĐỨC TRUNG (Tổng hợp)