Báo cáo dự toán ngân sách của Nhà Trắng và Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ ngày 25-8 đều cảnh báo về mức thâm hụt ngân sách nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ trong 10 năm tới. Mặc dù thâm hụt ngân sách tài khóa hiện hành (kết thúc vào tháng 9 tới) được điều chỉnh xuống 1.580 tỉ USD, thấp hơn mức dự báo 1.840 tỉ USD hồi tháng 5, nhưng đây vẫn là mức cao kỷ lục, chiếm 11,2% GDP.

Trước đà thâm thủng ngân sách như vậy, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ dự báo trong vòng 1 thập niên tới, thâm hụt ngân sách của nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ lên đến 7.140 tỉ USD. Trong khi đó, báo cáo của Nhà Trắng tin rằng mức thâm hụt giai đoạn này có thể là 9.050 tỉ USD, cao hơn 2.000 tỉ USD so với dự báo được công bố hồi tháng 2-2009. Dự báo của Quốc hội Mỹ có phần “lạc quan” hơn bởi nó không bao gồm khoản giảm thuế thu nhập đối với các hộ gia đình có mức thu nhập dưới 250.000 USD/năm, được áp dụng từ thời chính quyền George Bush và sẽ hết hạn vào năm 2011. Còn báo cáo của Nhà Trắng cho rằng chính sách cắt giảm thuế này sẽ được tiếp tục sau năm 2011. Nhưng dù thâm hụt ngân sách của Mỹ trong 10 năm tới đúng như dự báo của quốc hội hay chính phủ thì cũng đều làm dư luận nước này thật sự lo lắng.

Các quan chức Nhà Trắng thanh minh rằng nếu trước đây chính quyền Bush tuân thủ các đạo luật cân bằng ngân sách năm 1990 và 1997 thì mức thâm hụt vào năm 2019 chỉ là 4.000 tỉ USD. Còn nước Mỹ hiện nay phải chấp nhận bội chi ngân sách để khôi phục nền kinh tế đang xuống dốc. Ngoài gói kích thích kinh tế trị giá 787 tỉ USD, Washington còn theo đuổi kế hoạch cải cách y tế tiêu tốn 1.000 tỉ USD, đồng thời tham gia cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu có thể làm hao hụt vài ngàn tỉ USD.

Tăng trưởng kinh tế Mỹ trong năm nay dự báo là âm 2,8%, trước khi tăng trưởng dương 2% vào năm 2010, 3,8% năm tiếp theo và hơn 4% giai đoạn 2012-2014. Tuy nhiên, sự phục hồi của kinh tế Mỹ có thể bị đe dọa vì thâm hụt ngân sách lớn làm gia tăng nợ quốc gia. Hiện nay, công nợ của nước Mỹ là 11.700 tỉ USD. 10 năm sau, con số này dự kiến lên tới 17.500 tỉ USD, chiếm 76,5% GDP. Trong lịch sử Mỹ, cuộc Đại Suy thoái và sau đó là Đệ nhị thế chiến từng khiến thâm hụt ngân sách kéo dài (1930-1946), làm công nợ phình to từ 16 tỉ USD lên 242 tỉ USD (tương đương từ 206 tỉ USD lên 2.670 tỉ USD theo thời giá hiện tại), nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với giai đoạn hiện nay.

PHÚC NGUYÊN
(Theo AP, TIME, CNN, AFP)