Bài cuối: Rộn ràng vùng cửa ngõ

* Ký: Minh Nguyệt

Ở bờ Cần Thơ, toàn bộ đường dẫn của cầu Cần Thơ đều nằm trên 5/7 phường của quận Cái Răng: Hưng Phú, Phú Thứ, Hưng Thạnh, Thường Thạnh và Ba Láng. Gặp chúng tôi trong những ngày tháng 4 lịch sử này, ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch UBND quận Cái Răng, giọng đầy phấn khởi: “Thời gian qua, đường dẫn cầu Cần Thơ hoàn thành tới đâu thì chính quyền địa phương và người dân vui mừng tới đó. Vì nó đã giúp địa phương giải quyết được 4 mục tiêu chủ lực để phục vụ phát triển đời sống dân sinh: điện - đường - trường - trạm. Chưa kể, đất của nhiều hộ từ đất ruộng trở thành đất mặt tiền. Cơ hội mới mở ra, các phong trào thi đua sản xuất, phát triển kinh tế do chính quyền địa phương phát động, được người dân tích cực hưởng ứng. Có thể coi đó là bước khởi đầu tốt đẹp nhưng như thế càng phải nâng cao trách nhiệm của địa phương trong việc chăm lo cho dân...”.

Trường THPT Trần Đại Nghĩa, công trình có cơ sở vật chất đạt chuẩn quốc gia nằm ở phường Hưng Phú, quận Cái Răng. Ảnh: M.N

* Dân vui , nhà đầu tư phấn khởi:

Trước đây, học sinh các phường của quận Cái Răng khi tốt nghiệp THCS muốn vào lớp 10 trường công lập thì phải vào Trường THPT Châu Văn Liêm hoặc THPT Nguyễn Việt Hồng (cũ, ở cầu Đầu Sấu) thuộc quận Ninh Kiều, thì nay đã có trường THPT Trần Đại Nghĩa tại Khu đô thị Phú An, là trường đạt tiêu chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất. Đường dẫn cầu Cần Thơ tuy không đi qua địa bàn phường Lê Bình, nhưng khu đất quy hoạch để xây dựng Trung tâm Văn hóa Tây Đô và Trường Đại học Kiến Trúc, cùng các dự án xây dựng Khu đô thị như Khu đô thị Mỹ Hưng, khu đô thị Công ty Xây dựng số 10 nằm dọc theo đường dẫn cầu Cần Thơ (thuộc địa bàn phường Hưng Thạnh và Thường Thạnh) lại tiếp giáp với dự án Bệnh viện Đa khoa quận Cái Răng và Trường Đại học Tây Đô thuộc địa bàn phường Lê Bình, vô hình trung làm cuộc sống của bà con khu vực phường Lê Bình cùng khởi sắc theo nhịp sống mới của người dân Khu đô thị Nam Cần Thơ. Chị Nguyễn Thị Mỹ Hồng, vừa xây căn nhà một trệt một lầu đối diện với Trường Đại học Tây Đô, đang trang trí cây cảnh để chuẩn bị khai trương quán cà phê Hồng, hồ hởi nói: “Trước đây, chồng tôi chạy Honda ôm, còn tôi thuê lô bán rau cải ở chợ Cái Răng, mỗi ngày từ 4 giờ sáng đã ra chợ, tối mịt mới về nhà, vừa vất vả, vừa không có thời gian dòm ngó chuyện học hành của hai đứa con. Vợ chồng luôn mong muốn có cơ hội thay đổi cách làm ăn. Dịp này, nhờ số tiền đền bù của dự án xây dựng Trường Đại học Tây Đô, chúng tôi thực hiện được ước mơ”.

Dự án xây dựng đường dẫn cầu Cần Thơ làm cho 2,5 ha đất ruộng của anh Sáu Tấn (Trần Văn Tấn) ở khu vực 5, phường Hưng Thạnh ra mặt tiền. Trong đó, 2 ha trúng dự án Hồng Loan, tức khu quy hoạch đô thị Mỹ Hưng của Công ty cổ phần Thương mại Địa ốc Hồng Loan (gọi tắt là Công ty Hồng Loan). Anh Sáu Tấn cho biết: “Công ty Hồng Loan đổi cho tui đến 18 nền thổ cư. Phần 0,5 ha còn lại nằm dọc theo đường dẫn là đất vườn, tôi giữ lại để canh tác mô hình vườn - ao. Trong đó, phần giáp mí đường dẫn, tôi san lấp cho thuê mặt bằng, lấy thu nhập vui hưởng tuổi già. Tôi hỏi vui: “Anh làm gì với 18 nền thổ cư trong khu đô thị?”. Anh Sáu Tấn, cười xòa, nói: “Tui cho 2 đứa con, mỗi đứa 2 nền, còn lại là tui cho hoặc bán rẻ cho anh chị em hai bên nội ngoại. Chừng vài năm nữa thôi, cả dòng họ nhà tui có thể xây nhà lầu khang trang”.

Sự đổi mới của khu Nam Cần Thơ thực sự đã nhập vào suy nghĩ của người dân địa phương qua cung cách làm ăn, qua việc chỉ đường đi cho du khách. Khi cùng anh Nguyễn Thành Miêng, cán bộ phụ trách giao thông - đô thị - môi trường của phường Hưng Phú ngồi nghỉ tại quán cà phê ở gần Bệnh viện Đa khoa Tây Đô, tôi chứng kiến cảnh nhiều người dân ở quận Ninh Kiều sang tìm nhà người quen ở phường Hưng Phú, nhưng lớ ngớ vì việc đô thị hóa đã làm đổi thay toàn bộ hiện trạng nhà ở, đất đai và khi bà con hỏi, đã được chị chủ quán nhiệt tình chỉ đường cho từng người, cung cách hướng dẫn “sành điệu” như hướng dẫn viên du lịch vậy: “Anh (chị) cứ đi hết đoạn đường này, đến ngã tư rẽ trái đi hết 3 lốc nhà thì hỏi đường xuống khu nhà tình nghĩa”, hoặc “chỗ đó giờ là khu chung cư 5 tầng” . Anh Nguyễn Thành Miêng, vui miệng cho biết: “Từ khi Báo Cần Thơ (ngày 30-3-2010) đăng thông tin lãnh đạo thành phố có chủ trương quy hoạch tiếp 1.200 ha ở Nam Cần Thơ, nâng tổng diện tích khu đô thị này lên đến hơn 3.200 ha, thay vì 2.082 ha như hiện nay, thì có rất nhiều người vào đây mua đất “đón” quy hoạch. Rồi sự kiện khánh thành cầu Cần Thơ đã giúp những dự án khu dân cư sinh sau đẻ muộn đang bị trầm lắng bỗng phất lên. Để minh chứng, anh Miêng cho tôi xem những tờ rơi quảng cáo của Công ty TNHH Thiên Lộc: Chào mừng đại lễ 30 Tháng 4 và khánh thành cầu Cần Thơ, Công ty TNHH Thiên Lộc bán nhà giảm giá cực sốc.

Ở phường Hưng Thạnh, Công ty Hồng Loan là chủ đầu tư của dự án Khu đô thị Mỹ Hưng rộng 75 ha, nằm dọc theo sông Cái Nai, giáp ranh với khu quy hoạch Trường Đại học Quốc Tế, Trường Đại học Tây Đô, Trung tâm Văn hóa Tây Đô, Bến xe liên tỉnh - TP Hồ Chí Minh đã hoàn tất mặt bằng khu dân cư giai đoạn 1. Do sanh sau đẻ muộn nên dự án này đã dùng lợi thế sông Cái Nai để thu hút khách hàng bằng mô hình nhà ở sang trọng và thân thiện với môi trường. Các lốc nhà phố, biệt thự liên kế, cao ốc được thiết kế xen kẽ với các khu công viên cây xanh. Đặc biệt, con rạch Xẻo Lá nằm giữa khu đô thị được thiết kế thành dòng sông nho nhỏ có bờ kè dẫn nước từ sông Cái Nai đổ vào chiếc hồ bán nguyệt rộng đến 7 ha như hồ Xáng Thổi ở phường An Cư, quận Ninh Kiều. Lợi thế cảnh quan được phát huy thành khu dịch vụ giải trí là khu sân gôn, siêu thị, bệnh viện,... như khu hồ Xuân Hương ở TP Đà Lạt. Mô hình hấp dẫn này, được nhà đầu tư tiếp thị người dân qua tấm bản đồ quy hoạch kiến trúc cảnh quan 1/500 to đùng gắn ở mặt tiền của khu đô thị. Tôi dùng điện thoại di động gọi vào số máy ở văn phòng của nhà đầu tư này để thử đặt mua lô đất, bên kia đầu dây, cô thư ký nhỏ nhẻ trả lời: “Hiện nay, công ty đã bán hết nền của giai đoạn 1, giai đoạn 2 phải sau lễ 30 Tháng 4 chúng tôi mới thông báo giá, chị chịu khó chờ nghen!”.

* Chính quyền: mừng và lo!

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND quận Cái Răng Nguyễn Thanh Hùng đưa tôi xem báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận lần thứ IX nhiệm kỳ 2005-2010. Trong đó, mức tăng trưởng kinh tế của quận bình quân hằng năm đạt 18,11%, vượt hơn 1% mục tiêu đề ra. Tổng các nguồn lực đầu tư, phát triển xã hội của quận trong 5 năm qua lên đến 18.499,1 tỉ đồng, vượt hơn 2.000 tỉ đồng so kế hoạch. Trong đó, nguồn vốn huy động từ khu vực kinh tế tư nhân và nhân dân đóng góp, chiếm tỷ lệ đến 78,8%. Rồi đồng chí Phó Chủ tịch quận thuyết minh thêm, hiện nay, Cái Răng đã giữ vị trí cửa ngõ Nam sông Cần Thơ, trở thành cầu nối với các tỉnh phía Nam. Trên địa bàn quận đã và đang triển khai nhiều dự án đầu tư của Trung ương, của thành phố như: Khu Công nghiệp I, II, Cảng Cái Cui, đường Nam Sông Hậu, Trung tâm Văn hóa Tây Đô và khu dân cư mới, cùng nhiều dự án khác. Đây là lợi thế để quận đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, tập trung chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - thương mại dịch vụ - nông nghiệp công nghệ cao, đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, góp phần cùng thành phố phát triển.

Trên thực tế, để xây dựng các công trình phúc lợi xã hội thì phải hội đủ hai yêu cầu: tiền vốn và mặt bằng. Trong điều kiện thành phố đã trở thành đô thị loại I trực thuộc Trung ương thì phần tiền vốn không còn là vấn đề khó khăn, do có nhiều chương trình, dự án đầu tư. Tuy nhiên, mặt bằng lại là chuyện “tấc đất tấc vàng”. Lấy khu cồn Ấu (phường Hưng Phú) làm ví dụ, chỉ cách trung tâm thành phố (phường Tân An - quận Ninh Kiều) một dòng sông, được thành phố quy hoạch thành khu du lịch sinh thái, thế nhưng việc kéo lưới điện quốc gia về đây là việc trần ai của chính quyền quận, bởi công trình vướng nhà dân. Giờ đây, bài toán này được tháo gỡ một cách dễ dàng, nhờ “nằm giữa không mất phần mền”, người dân cồn Ấu đã có lưới điện quốc gia nhờ kéo điện từ đường dẫn cầu Cần Thơ.

Thực tiễn quy hoạch hạ tầng của các khu đô thị ở Nam Cần Thơ đã phản ánh tầm nhìn của chính quyền và ước muốn của người dân về nhu cầu nhà ở gắn liền với điều kiện cảnh quan môi trường. Đây cũng là xu hướng phát triển của thành phố tương lai. Để giải quyết tốt vấn đề trật tự đô thị, đòi hỏi người dân phải nâng cao trách nhiệm giữ gìn vệ sinh môi trường, trách nhiệm bảo vệ các công trình phúc lợi xã hội địa phương, đồng thời, chính quyền phải có giải pháp hữu hiệu trong công tác quản lý xây dựng. Đây là yêu cầu bức thiết đối với lãnh đạo quận Cái Răng. Trong không khí địa phương rộn rịp chuẩn bị khánh thành cầu Cần Thơ, ngày 9 và 10-4-2010, Đảng bộ phường Hưng Phú đã tổ chức Đại hội Đảng viên lần thứ XII (nhiệm kỳ 2010-2015). Trong giờ giải lao, đồng chí Nguyễn Hữu Xuân, Chủ tịch UBND phường đã tranh thủ xuống văn phòng nhắc nhở đồng chí Nguyễn Thành Miêng, cán bộ phụ trách giao thông - đô thị - môi trường của phường phải nhanh chóng hoàn thành mẫu Quyết định xử phạt hành chính đối với các cơ sở vi phạm vệ sinh môi trường để phường triển khai, áp dụng đối với một số cơ sở kinh doanh vi phạm vừa bị lập biên bản vào đầu tháng. Theo đồng chí Nguyễn Hữu Xuân, phường đã mạnh dạn trích ngân sách 10 triệu đồng để mua 30 thùng đựng rác loại lớn đặt trên một số tuyến đường trọng điểm, đồng thời, sẽ thực hiện nạo vét thủ công 3 con rạch Lò Tương, Lò Men, Bà Hơn để giữ vệ sinh đô thị, đáp ứng yêu cầu mục tiêu phát triển du lịch của thành phố. Bởi 3 con rạch này ăn thông ra sông Cần Thơ, đoạn đối diện với bến Ninh Kiều, do công trình bờ kè làm hạn chế dòng chảy, cộng với tình trạng người dân đổ rác thải sinh hoạt nên lòng rạch đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Thường trực HĐND và UBND phường đã thống nhất giải quyết triệt để tình trạng vệ sinh môi trường bằng giải pháp tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân đóng góp phí thu gom rác dân lập và không xả rác bừa bãi, đồng thời, thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra, triệt để xử phạt hành chính đối với những hộ xả rác bừa bãi. Cách quản lý vệ sinh đô thị ở phường Hưng Phú cũng là cách làm chung của các phường trên địa bàn quận Cái Răng. Bởi bên cạnh niềm vui trở thành đô thị cửa ngõ của thành phố thì chính quyền địa phương sẽ phải giải quyết các vấn đề khó khăn hệ lụy từ tốc độ đô thị hóa, như: sự gia tăng dân số cơ học, nhu cầu việc làm, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, tệ nạn xã hội...”.

Chia tay cán bộ quận Cái Răng, trên đường về, tôi dừng chân ở vòng xoay đường dẫn cầu Cần Thơ, lòng bồi hồi trước bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp: xa xa những căn biệt thự Khu đô thị Hưng Phú rực rỡ trong ráng chiều đỏ thắm, bao quanh là những tuyến đường cong mềm mại, thênh thang đổ về các ngã: cầu Quang Trung, cầu Hưng Lợi, đường về Sóc Trăng,... trông như con rồng đang uốn lượn. Tôi thầm nghĩ, tuy còn phải trải qua nhiều khó khăn nhưng tin rằng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận Cái Răng biết phát huy lợi thế, vực dậy tiềm năng, chung tay xây dựng địa phương phát triển bền vững, như dự thảo Nghị quyết của Đại hội đại biểu Đảng bộ quận Cái Răng lần thứ X (nhiệm kỳ 2010 -2015) đã xác định: “Phấn đấu xây dựng và phát triển quận xứng đáng là cửa ngõ phía Nam của thành phố, là đô thị xanh - sạch - đẹp”.