Chính phủ Nhật Bản đang xem xét cung cấp các khoản vay lãi suất thấp từ Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản, nơi thường tính lãi suất chỉ hơn 1% cho các khoản vay dưới 5 năm, nhằm hỗ trợ một số tập đoàn chế tạo vũ khí xuất khẩu máy bay quân sự lần đầu tiên kể từ khi kết thúc Thế chiến II.

Thủy phi cơ US-2 của Nhật. Ảnh: Reuters

Theo Reuters, động thái này là một nỗ lực nữa của Thủ tướng Shinzo Abe nhằm củng cố khả năng tự lực của quân đội Nhật Bản và có thể mở ra một thị trường quốc tế, giúp mang lại cho các nhà thầu quốc phòng nước này những hợp đồng béo bở trị giá hàng chục tỉ USD trong vài năm tới. Đồng thời nó cũng đánh dấu một bước ngoặt mang tính cách mạng trong chính sách cấm xuất khẩu thiết bị quân sự được Tokyo áp dụng từ năm 1945. Theo Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản do Mỹ soạn thảo, Tokyo không được phép phát triển lực lượng quân đội thường trực (do đó trong một thời gian dài Nhật Bản chỉ có Lực lượng Phòng vệ chứ không có Bộ Quốc phòng), tất cả các đơn vị sản xuất thiết bị quân sự phải chuyển sang các lĩnh vực khác. Tuy nhiên, từ những năm 60 của thế kỷ trước, Nhật Bản bắt đầu khôi phục hoạt động của một số tập đoàn sản xuất thiết bị quân sự.

Giới phân tích quân sự cho biết trong thời gian tới, Nhật Bản sẽ xuất khẩu hai loại thiết bị quân sự, đó là máy bay vận tải C-2 do Tập đoàn công nghiệp nặng Kawasaki phát triển và thủy phi cơ tìm kiếm cứu hộ US-2 của Tập đoàn công nghiệp ShinMaywa. Theo đó, US-2 có thể là máy bay quân sự Nhật Bản đầu tiên được Ấn Độ đặt mua. Hiện US-2 có giá khoảng 110 triệu USD/chiếc. ShinMaywa ước tính nhu cầu thủy phi cơ như US-2 trên toàn cầu có thể lên tới 100 chiếc trong những năm tới và đối thủ chính của họ là hãng Bombardier (Canada). Trong khi đó, ông Masanobu Oogaki, Giám đốc dự án thuộc bộ phận hàng không của Kawasaki, cho biết Kawasaki có thể nhận được 300 đơn đặt hàng từ các khách hàng tiềm năng ở châu Á, Trung Đông và châu Phi trong thập kỷ tới. Tuy nhiên, hiện máy bay vận tải quân sự C-2 của Kawasaki đang phải đối mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh, đáng kể nhất là chiếc A400M của hãng Airbus. Tương tự về kích thước và khả năng, chiếc A400M của Airbus đã có 170 đơn đặt hàng tại châu Âu với mức giá thấp nhất khoảng 160 triệu USD/chiếc.

Reuters nhận định việc Nhật Bản tăng cường xuất khẩu vũ khí sẽ gây lo ngại cho Trung Quốc. Mới đây, Tokyo cũng đã đẩy mạnh viện trợ phát triển chính thức (ODA) cho Philippines và Indonesia để hai nước này mua tàu tuần duyên do Nhật Bản sản xuất.

HOÀNG NAM (Theo Reuters)