Nhật Bản vừa công bố mục tiêu giành khoảng 25% thị phần toàn cầu trong lĩnh vực xe tự lái vào thập niên 2030. Kế hoạch này diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ và vận tải trên thế giới đang chạy đua chiếm lĩnh thị trường được dự báo có giá trị hàng trăm tỉ USD trong vài năm tới.

Waymo, một trong những “ông lớn” của thị trường robotaxi. Ảnh: Yonhap

Theo kế hoạch, Chính phủ Nhật sẽ triển khai các biện pháp hỗ trợ tài chính cho đầu tư sản xuất xe tự lái. Mục tiêu 25% thị phần được đánh giá là phù hợp với thị phần hiện tại của các hãng ô tô Nhật trên thị trường toàn cầu.

Đặt ra mục tiêu trên, Tokyo muốn giành lại năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xe tự lái, hiện do Mỹ và Trung Quốc dẫn đầu.

Cuộc đua song mã

Hiện nay, lĩnh vực xe tự lái là cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc, khi cả hai quốc gia đều đang nhanh chóng chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang thương mại hóa quy mô lớn, đặc biệt là trong dịch vụ taxi tự lái (robotaxi). Mặc dù các công ty Mỹ tiên phong trong công nghệ này, song các đối thủ Trung Quốc đang dẫn đầu về tốc độ triển khai, cạnh tranh chi phí và tích hợp hạ tầng.

Công ty gọi xe Didi hôm 15-4 cho biết sẽ bắt đầu thử nghiệm robotaxi ở nước ngoài lần đầu tiên tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào cuối năm nay. Kế hoạch này được công bố ở thời điểm các công ty xe tự lái Trung Quốc đang vươn mình mạnh mẽ tại Trung Đông.

WeRide, có trụ sở tại Quảng Châu, đầu tháng này cũng đã triển khai dịch vụ robotaxi có thu phí tại các khu vực Jumeirah và Umm Suqeim ở Dubai (UAE). Trong khi đó, hãng đồng hương là Pony.ai cũng đang theo đuổi hoạt động thương mại tại thành phố này. 

Còn Apollo Go, công ty con của Baidu, gần đây thông báo rằng người dân và du khách tại Dubai có thể bắt đầu gọi xe không người lái thông qua ứng dụng của hãng. Văn phòng truyền thông Dubai cho biết giai đoạn triển khai ban đầu sẽ có 50 xe, với kế hoạch tăng lên hơn 1.000 robotaxi trong vài năm tới.

Trong 2 năm gần đây, các công ty robotaxi Trung Quốc đã tăng tốc mở rộng trên toàn cầu, với Trung Đông nổi lên như thị trường triển khai sớm, tiếp theo là thử nghiệm tại châu Âu.

Trong nước, robotaxi Trung Quốc hiện đang hoạt động trên các con phố ở Quảng Châu, Bắc Kinh và Thượng Hải. Tính đến đầu năm 2026, hơn 50 thành phố Trung Quốc đã cho phép xe tự lái chạy thử trên đường công cộng và ít nhất 10 đô thị “bật đèn xanh” cho vận hành thương mại - ngang bằng với Mỹ.

Pony.ai hiện có 1.200 xe taxi hoạt động và dự kiến đạt 3.000 xe vào cuối năm nay, tương đương với quy mô của công ty Mỹ Waymo (thuộc Alphabet - tập đoàn sở hữu Google). Tại Mỹ, Waymo và Tesla cũng đã triển khai hàng ngàn xe tự lái ở các thành phố Phoenix, San Francisco, Los Angeles và Austin. Tuy nhiên, Waymo chỉ mới có mặt ở 2 thành phố ngoài Mỹ là Luân Đôn (Anh) và Tokyo (Nhật Bản).

Công nghệ tự lái lên ngôi

Công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research cho biết quy mô thị trường robotaxi toàn cầu có thể đạt 168 tỉ USD đến năm 2035 khi các nhà vận hành chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thương mại rộng rãi.

Nhiều chuyên gia và lãnh đạo ngành ô tô tin rằng công nghệ tự lái, vốn hoạt động hiệu quả nhất với xe điện, sẽ là bước đột phá tiếp theo của ngành. Họ dự đoán hàng trăm triệu tài xế có thể sẽ phải nhường ghế lái cho máy tính trong những năm tới.

HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)