Tổng thống Nga Dmitry Medvedev (trái) và người đồng cấp Nigeria Umaru Musa Yar’Adua tại Thủ đô Abuja ngày 24-6. Ảnh: AP

Tổng thống Nga Dmitry Medvedev hôm qua (26-6) tới Angola, chặng dừng chân cuối cùng trong chuyến công du lần đầu tiên tới châu Phi giàu tài nguyên năng lượng và khoáng sản. Trước đó, ông đã thăm Ai Cập, Nigeria và Namibia.

Ai Cập là quốc gia rất giàu khí đốt ở Bắc Phi và có vai trò quan trọng trong tiến trình hòa bình Trung Đông. Thỏa thuận thành lập quan hệ đối tác chiến lược mà Tổng thống Medvedev vừa ký với người đồng cấp Hosni Mubarak sẽ cho phép Mát-xcơ-va mở rộng lợi ích của mình tại đây, đặc biệt trên các lĩnh vực Nga có thế mạnh như khí đốt và năng lượng hạt nhân.

Tại Nigeria, nước có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất châu Phi và đứng thứ 7 thế giới, tập đoàn Gazprom của Nga và công ty dầu mỏ NNPC đã đồng ý thành lập một liên doanh với tổng vốn đầu tư ít nhất là 2,5 tỉ USD nhằm mục đích thăm dò và phát triển dầu khí, như xây dựng nhà máy lọc dầu, đường ống vận chuyển và các trạm phân phối khí đốt. Theo các chuyên gia, quốc gia Tây Phi này là một mắt xích mới giúp Nga kiểm soát thị trường cung cấp khí đốt cho châu Âu, bởi Gazprom có kế hoạch xây dựng đường ống xuyên Sahara đi từ Nigeria đến Algérie ngang qua Niger. Đường ống dài 4.128 km này có mức kinh phí dự kiến 10 tỉ USD và sẽ cung cấp 30 tỉ mét khối khí đốt/năm cho châu Âu.

Còn tại Namibia, quốc gia có nhiều mỏ uranium và kim cương, chuyến thăm của ông chủ Điện Kremlin là cơ hội để hai bên “tăng cường hợp tác và xây dựng đối tác kinh tế bền vững”. Nga đã bắt đầu khai thác quặng uranium của quốc gia Nam Phi này từ năm 2007 và giờ đây muốn phát triển thêm các mỏ kim cương.

Ở trạm dừng chân cuối cùng là Angola, ngoài mục tiêu tìm kiếm các thỏa thuận dầu mỏ, khí đốt và kim cương, Tổng thống Medvedev còn tạo điều kiện để Cơ quan Không gian Nga ký hợp đồng thực hiện chương trình phóng vệ tinh viễn thông đầu tiên cho quốc gia Trung Phi này.

Chuyến thăm 4 nước thuộc 4 khu vực khác nhau ở châu Phi của Tổng thống Medvedev rõ ràng thể hiện quyết tâm trở lại châu Phi của Nga. Cách đây 3 năm, người tiền nhiệm Vladimir Putin (hiện là thủ tướng) đã đánh dấu sự trở lại lục địa đen bằng chuyến công du tới Nam Phi, nền kinh tế lớn nhất châu lục này. Phát biểu trước báo giới sau cuộc hội đàm với Tổng thống Namibia Hifikepunye Pohamba ngày 25-6, ông Medvedev tuyên bố chính sách của Mát-xcơ-va với châu Phi sẽ “rất hữu nghị” nhưng cũng “rất thực tiễn”, nghĩa là vừa phát triển quan hệ ngoại giao, chính trị vừa mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho hai bên. Nền tảng quan trọng để nước Nga ngày nay có thể nhanh chóng xác lập vị thế của mình tại lục địa đen, dù sự trở lại có hơi muộn so với các nước phương Tây và Trung Quốc, chính là tư cách của một cường quốc chưa bao giờ áp đặt sự thống trị của mình lên các dân tộc ở đây, trái lại từng hỗ trợ một số quốc gia châu Phi trong cuộc đấu tranh giành độc lập.

PHÚC NGUYÊN (Theo AFP, Reuters, Itar-Tass)