Tờ Thời báo New York mới đây dẫn lời một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ (giấu tên) cho biết giữa Mỹ và Nga hiện đang bất đồng về việc cho ra đời một hiệp ước quốc tế nhằm ngăn chặn các mối đe dọa tấn công làm tê liệt hệ thống máy tính và mạng lưới Internet trên quy mô toàn cầu. Cả hai nước đều nhìn nhận chiến tranh trên mạng là một “mặt trận” mới đầy nguy hiểm nên đây có thể là một trong những chủ đề bàn thảo trong cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Barack Obama và ông chủ Điện Kremlin Dmitry Medvedev tại Mát-xcơ-va vào tuần tới, cũng như tại cuộc họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tháng 11 năm nay.
Nga đã nhiều lần kêu gọi LHQ thông qua các nghị quyết thúc đẩy xây dựng hiệp ước “giải trừ quân bị” trên mạng nhưng bị Mỹ bác bỏ, cho dù hai bên từng bí mật gặp nhau cách đây hơn một thập niên để thảo luận vấn đề chiến tranh trên mạng. Cụ thể là năm 1996, hai phái đoàn quân sự cấp cao Nga-Mỹ đã gặp nhau tại Mát-xcơ-va. Tuy nhiên, theo John Arquilla, trưởng phái đoàn Mỹ, Washington đã bỏ lỡ cơ hội khởi động đàm phán hiệp ước cấm phát triển vũ khí tấn công trên mạng. Các chuyên gia kiểm soát vũ khí cho rằng chỉ khi nào Nga và Mỹ chịu hợp tác xây dựng hiệp ước quốc tế chống chiến tranh trên mạng thì mới có sự tham gia của Trung Quốc, vốn được coi một “cường quốc quân sự trên mạng”.
Trong khi đó, mặc dù “than thở” nước Mỹ mỗi ngày phải đối mặt với 50.000 vụ tấn công trên mạng, nhưng Lầu Năm Góc không mong muốn có hiệp ước quốc tế kiểm soát an ninh mạng. Họ lập luận rằng một công cụ pháp lý như vậy là không cần thiết, mà điều nên làm là tăng cường sự hợp tác giữa các cơ quan thực thi pháp luật quốc tế. Chẳng hạn, Mỹ muốn cải thiện vai trò của Hội đồng công ước châu Âu về tội phạm trên mạng, hoạt động từ năm 2004 với 22 nước tham gia, trong đó có Mỹ. Tuy nhiên, Nga và Trung Quốc, hai nước mà Mỹ và châu Âu nghi vấn đứng đằng sau các cuộc tấn công trên mạng thời gian qua, không tham gia tổ chức này.
Đảm bảo an ninh cho hệ thống máy tính và mạng lưới Internet là vấn đề mang tính sống còn. Cựu Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Mike McConnell từng cảnh báo dù chỉ một ngân hàng lớn của Mỹ bị tê liệt cũng có thể tác động đến nền kinh tế thế giới mạnh hơn so với vụ tấn công khủng bố ngày 11- 9- 2001. Ông chủ Nhà Trắng Obama cũng nhận thức rằng nguy cơ mất an ninh mạng là một trong những thách thức kinh tế và an ninh quốc gia nghiêm trọng nhất của nước Mỹ trong thế kỷ 21, nên hồi tháng 5 đã công bố chiến lược an ninh mạng quốc gia và cho biết sẽ bổ nhiệm một “tướng điều phối an ninh mạng” nhằm bảo vệ hệ thống máy tính của chính phủ, mạng lưới kiểm soát không lưu và một số hệ thống trọng yếu khác. Ông Obama còn có kế hoạch mở rộng chương trình tác chiến trên mạng trị giá 17 tỉ USD mà Quốc hội Mỹ đã phê chuẩn hồi năm ngoái. Lầu Năm Góc thì vừa thành lập Bộ chỉ huy mạng có chức năng phòng thủ lẫn tấn công nhằm mục tiêu thống trị lĩnh vực này như là một phần trong chiến lược quân sự và học thuyết chiến tranh mới của nước Mỹ.
Washington lo ngại một hiệp ước quốc tế về an ninh mạng sẽ tạo ra cái cớ để chính phủ một số nước tăng cường kiểm duyệt Internet. Hơn nữa, nó có thể không phát huy tác dụng vì một cuộc tấn công trên mạng rất khó xác định được thủ phạm nếu xuất phát từ một chính phủ nào đó. Thế nhưng dư luận cũng nghi ngờ giới lãnh đạo Mỹ chưa muốn có một hiệp ước quốc tế cấm phát triển và sử dụng vũ khí trên mạng trong bối cảnh Lầu Năm Góc đang nỗ lực đi đầu trên lĩnh vực này.
PHÚC GIA AN (Theo Nytimes)
