Trước tác động của dịch COVID-19, Chính phủ cùng các bộ, ngành đã kịp thời triển khai nhiều chính sách hỗ trợ dành cho cộng đồng doanh nghiệp cũng như khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX). Cùng đó, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển kinh tế tập thể, HTX giai đoạn 2021-2030 đã “thổi luồng gió mới”, nâng tầm quan trọng của khu vực kinh tế tập thể, mà nòng cốt là HTX trong tình hình mới.

Liên minh HTX TP Cần Thơ cùng với các ngành hữu quan thành phố triển khai nhiều chương trình hỗ trợ các HTX phát triển sản xuất kinh doanh... Trong ảnh: Các HTX trên địa bàn TP Cần Thơ trưng bày, quảng bá sản phẩm tại một hội nghị do Liên minh HTX TP Cần Thơ tổ chức.

Để đánh giá tác động của dịch COVID-19 đến khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là các HTX, Liên minh HTX Việt Nam đã phối hợp cùng với các tổ chức có liên quan, tiến hành khảo sát 174 HTX và 34 liên minh HTX của các tỉnh, thành phố trên cả nước. Qua đó cho thấy tác động của dịch COVID-19 đã làm giảm 50% doanh thu và lợi nhuận của nhiều HTX ở các ngành, các lĩnh vực. Kết quả khảo sát còn cho thấy, việc tiếp cận chính sách hỗ trợ của các HTX còn hạn chế, có tới 41% số HTX trong nhóm khảo sát chưa biết đến chính sách vay ưu đãi với lãi suất 0% để trả lương ngừng việc cho người lao động; có 38% HTX không nắm được chính sách giảm giá điện bán lẻ đối với hoạt động sản xuất kinh doanh. Mặt khác, tỷ lệ HTX thụ hưởng chính sách hỗ trợ cũng còn rất hạn chế, chỉ có 14% trên tổng số HTX trong nhóm khảo sát được thụ hưởng chính sách giãn thời gian nộp thuế giá trị gia tăng; có 12% HTX được thụ hưởng các chính sách giảm giá điện; có 10% HTX được giảm thuế thu nhập doanh nghiệp...

Trước tác động của dịch COVID-19, phần lớn các HTX bị giảm doanh thu, tiết giảm quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh; đồng thời, khó tiếp cận hoặc chưa nắm bắt đầy đủ các điều kiện hưởng thụ chính sách hỗ trợ của Nhà nước... Do vậy, để nâng cao năng lực thích ứng với thiên tai và dịch bệnh, hiện khu vực kinh tế tập thể, HTX cần có những chính sách ưu tiên từ Chính phủ và các bộ, các ngành và các địa phương.

Ông Nguyễn Ngọc Nà, Giám đốc HTX Quốc Noãn, huyện Thới Lai, cho biết: Dịch COVID-19 đã làm sụt giảm 40% doanh thu của HTX so với trước và giảm thu nhập thành viên… Để vượt qua khó khăn, trước mắt HTX vận động thành viên tập trung cải tiến, nâng chất lượng sản phẩm cho các mặt hàng nông cụ trang trí; đồng thời, HTX còn quan tâm đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm qua các kênh bán hàng trực tuyến, nhằm tìm kiếm khách hàng mới cũng như gia tăng uy tín làm ăn lâu dài với đối tác. Bên cạnh đó, HTX bắt tay với các đơn vị kinh doanh cùng ngành nghề hợp tác sản xuất, từ đó, tạo ra sự đa dạng cho các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, đáp ứng nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của khách hàng. Định hướng được HTX đặt ra là xây dựng và mở rộng kho chứa nguyên liệu, phục vụ cho nhu cầu sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, nên mong muốn các ngành chức năng thành phố và địa phương hỗ trợ HTX tiếp cận được các nguồn vốn vay ưu đãi từ các tổ chức tín dụng có uy tín trên địa bàn thành phố.

Theo ông Nguyễn Đức Phương, Chủ tịch Liên minh HTX TP Cần Thơ, để trợ lực cho các HTX tiếp cận các nguồn lực, nâng cao năng lực sản xuất cũng như thích ứng với thiên tai và dịch bệnh, Liên minh HTX thành phố đã tư vấn, hỗ trợ HTX thực hiện báo cáo tài chính, kê khai thuế qua mạng; hướng dẫn các HTX phân phối thu nhập cho thành viên. Đồng thời, hỗ trợ các HTX tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi từ các tổ chức tín dụng; tổ chức cho nhiều HTX nông nghiệp tiếp cận chính sách hỗ trợ mua máy nông nghiệp... Cùng với đó, hỗ trợ cho các HTX nông nghiệp kiểu mới liên kết với doanh nghiệp, phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp sạch theo chuỗi giá trị. Từ đó, không chỉ gia tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, nâng cao thu nhập của nông dân, mà còn thúc đẩy hình thành các mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị có năng lực thích ứng với thiên tai và dịch bệnh trong tình mới.

Trước bối cảnh dịch COVID-19 còn diễn biến phức tạp, cùng với công tác đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tư vấn và thực thi các chính sách hỗ trợ cho các HTX, việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chiến lược phát triển kinh tế tập thể, HTX giai đoạn 2021-2030” đã thổi luồng gió mới, nâng tầm quan trọng của khu vực kinh tế tập thể, HTX trong tình hình mới. Chiến lược này đặt ra các mục tiêu, đến năm 2030 cả nước có hơn 5.000 HTX và 500 tổ hợp tác ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và tiêu thụ nông sản; có từ 60-70% HTX hoạt động đạt loại tốt, khá và có 50% số HTX nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị...

Theo đó, TP Cần Thơ cùng với các tỉnh, thành trên cả nước xây dựng và ban hành chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2021-2025. Trong đó, tập trung đổi mới công nghệ, hỗ trợ khoa học - công nghệ, dây chuyền sản xuất cho các HTX và các doanh nghiệp sản xuất; hỗ trợ xúc tiến thương mại; triển khai các chính sách ưu tiên và ưu đãi về chế độ tiền lương cũng như tạo ra môi trường làm việc tốt nhằm thu hút cán bộ trẻ có trình độ và chuyên môn về công tác ở các HTX. Đồng thời, đặt mục tiêu bố trí và bổ sung vốn cho quỹ hỗ trợ phát triển HTX địa phương, nhằm tạo điều kiện hỗ trợ HTX tiếp cận và vay được nguồn vốn ưu đãi phục vụ cho nhu cầu sản xuất kinh doanh. Tăng cường hợp tác quốc tế, nhằm chia sẻ kinh nghiệm cũng như kêu gọi các tổ chức quốc tế thực hiện các dự án hỗ trợ HTX... Từ đó, không chỉ tạo điều kiện cho HTX phát triển nhanh và bền vững trong tình hình mới, mà còn nâng cao vai trò của khu vực kinh tế tập thể trong nền kinh tế.

Bài, ảnh: MỸ HOA