Đợt nắng nóng gay gắt ở châu Âu đã làm tăng nhiệt độ lên mức kỷ lục, các vụ cháy rừng chết người và các cuộc sơ tán quy mô lớn. Giờ đây, một cuộc khủng hoảng mới đang hiện ra: thiếu hụt năng lượng.

Lòng sông Danube khô cạn gần nhà máy điện hạt nhân Paks của Hungary. Ảnh: AFP

Nhiều chính phủ ở Trung và Đông Âu đang thực hiện các biện pháp tiết kiệm điện và ngăn chặn khủng hoảng năng lượng khi mực nước sông Danube, con sông lớn thứ hai châu Âu chảy qua 10 quốc gia, xuống mức thấp kỷ lục, đẩy các nhà máy điện đến bờ vực ngừng hoạt động. 

Lần đầu tiên nhà máy điện hạt nhân đóng cửa

Mực nước sông Danube dự kiến ​​sẽ không tăng trong những ngày hoặc thậm chí tuần tới do không có dự báo mưa lớn. Trong khi đó, đợt nắng nóng cực độ mới đang ập đến khu vực với nhiệt độ ban ngày lên tới hơn 38 độ C, lượng tiêu thụ điện và nước đang gia tăng. Trong phát biểu qua video hôm 3-8, Thủ tướng Péter Magyar tuyên bố Hungary đang trải qua thời khắc chưa từng có và những ngày khó khăn nhất vẫn ở phía trước. Ông Magyar cho biết nếu mực nước sông Danube tiếp tục giảm, khả năng nhà máy năng lượng hạt nhân duy nhất của nước này phải đóng cửa hoàn toàn.

Nhà máy Paks, sử dụng nước sông Danube để làm mát các lò phản ứng, hôm 3-8 chỉ sản xuất được 240 megawatt điện thay vì 2.000 megawatt như thường lệ. Nếu đóng cửa hoàn toàn, đây là sự kiện chưa từng có kể từ khi nhà máy 4 lò phản ứng do Liên Xô xây dựng được đưa vào vận hành suốt 44 năm qua. Nhà máy Paks chiếm gần một nửa sản lượng điện của Hungary và khoảng một phần ba lượng tiêu thụ điện của nước này. 

Trong khi đó, các nhà máy điện ở các nước láng giềng Romania cũng chứng kiến ​​sự sụt giảm mạnh về sản lượng điện, cũng như sự gián đoạn trong vận tải biển và nông nghiệp.

Hôm 3-8, quân đội Romania đã sử dụng 180 kg thuốc nổ để phá các bãi đá ngầm gần kênh Bala trên sông Danube nhằm chuyển hướng dòng nước vào kênh chính của sông hướng về nhà máy điện hạt nhân Cernavoda thuộc sở hữu nhà nước. Romania đã đóng cửa một lò phản ứng hồi tuần trước và khả năng sẽ tiếp tục đóng cửa lò phản ứng thứ hai. Đây là lần đầu tiên Romania phải ngừng lò phản ứng hạt nhân vì hạn hán nghiêm trọng. Nhà máy điện hạt nhân Cernavodă có 2 lò phản ứng, cung cấp khoảng 20% sản lượng điện của Romania. 

Tiết kiệm điện là quốc sách

Tuần trước, Chính phủ Hungary đã ban hành sắc lệnh bắt buộc các hộ tiêu thụ công nghiệp hoặc thương mại lớn phải áp dụng các biện pháp tiết kiệm điện. Các đoàn tàu chở hàng chạy bằng điện cũng không được phép hoạt động trong giờ cao điểm bắt đầu từ hôm 3-8. Riêng các hộ gia đình được yêu cầu tự nguyện tiết kiệm điện, đặc biệt là vào giờ cao điểm từ 17h đến 22h.

Trong khi đó, từng là nước xuất khẩu điện, Romania đang gấp rút đàm phán nhập khẩu điện khẩn cấp từ Ukraine và các nước láng giềng nhằm bù đắp thiếu hụt nguồn cung. Trong cuộc gặp với các khách hàng công nghiệp lớn hôm 3-8, Quyền Thủ tướng Ilie Bolojan cho biết các nhà sản xuất ô tô Dacia và Ford đã chuyển sang chế độ bảo trì và tạm ngừng sản xuất ô tô cho đến ngày 19-8, trong khi các công ty khác đồng ý giảm mức tiêu thụ điện trong giờ cao điểm.

ĐỨC TRUNG