HẠNH NGUYÊN (Theo Business Insider)

Vào đầu tháng 5, USS Gerald R. Ford, tàu sân bay mới nhất và là chiến hạm đắt nhất của Hải quân Mỹ, sẽ thực hiện chuyến triển khai đầu tiên với tư cách nhóm tác chiến tàu sân bay nhận đủ chứng nhận, đánh dấu một cột mốc quan trọng sau nhiều năm bị trì hoãn bởi những trục trặc.

Tàu sân bay USS Gerald R. Ford. Ảnh: Interesting Engineering

Theo Brian Metcalf, Giám đốc chương trình tàu sân bay lớp Ford, USS Gerald R. Ford đã sẵn sàng làm nhiệm vụ. Siêu tàu sân bay này hoàn thành “đợt triển khai ban đầu” vào tháng 10-2022, diễn tập rất thành công với các tàu sân bay và chiến hạm khác của các quốc gia thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Hồi đầu tháng này, USS Gerald R. Ford cũng đã vượt qua “bài kiểm tra tốt nghiệp” mang tên cuộc tập trận đơn vị huấn luyện tổng hợp (COMPTUEX).

COMPTUEX là cuộc tập trận nhiều tuần chứng kiến USS Gerald R. Ford phối hợp với khoảng 80 máy bay và các tàu hộ tống mà tàu sân bay sẽ triển khai cùng. USS Gerald R. Ford đã nhận được tất cả các chứng nhận và đáp ứng toàn bộ những yêu cầu cho việc triển khai. Dự kiến vào đầu tháng tới, tàu sân bay sẽ bước vào đợt triển khai kéo dài ít nhất 6 tháng.

Hải quân Mỹ không tiết lộ điểm đến của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford, nhưng việc hoàn thành bài kiểm tra COMPTUEX đồng nghĩa chúng đã sẵn sàng cung cấp cho các chỉ huy quân sự một loạt năng lực linh hoạt trong việc hỗ trợ các đồng minh và đối tác trên khắp thế giới, bao gồm an ninh hàng hải, phô diễn sức mạnh hoặc chiến dịch tấn công.

Được xem là tàu sân bay lớp mới đầu tiên kể từ khi chiếc USS Nimitz đi vào hoạt động năm 1975, chương trình phát triển hàng không mẫu hạm lớp Ford đã bị hoen ố trong thập niên qua bởi hàng loạt vấn đề, trong đó công nghệ mới của tàu USS Gerald R. Ford gây chậm trễ nhiều năm, đẩy chi phí đóng tàu lên mức cao hơn nhiều tỉ USD so với ước tính ban đầu.

Trong số những vấn đề rắc rối nhất của các công nghệ mới là Hệ thống phóng máy bay điện từ (EMALS), Thiết bị neo giữ cải tiến (AAG) và Thang nâng vũ khí tiên tiến (AWE). Tất cả thiết bị này được cho sẽ hoạt động nhanh và hiệu quả hơn những hệ thống cùng chức năng trên các mẫu tàu sân bay cũ. Nhưng thay vào đó, nhiều năm phải vật lộn với chúng và những thiết bị khác đã dẫn đến cuộc khẩu chiến giữa hãng đóng tàu, giới chức hải quân, nghị sĩ và thậm chí cả Tổng thống Donald Trump, người thường xuyên chỉ trích thiết kế mới và phần cứng của chiếc USS Gerald R. Ford.

Những hệ thống “đáng tin cậy”

Trong báo cáo thường niên hồi năm 2022, đơn vị kiểm tra vũ khí hàng đầu của Lầu Năm Góc đã viện dẫn “mức độ tin cậy thấp” của 5 hệ thống, trong đó có EMALS, AAG, AWE, là “thách thức lớn nhất cho các hoạt động bay”. Báo cáo còn nhắc tới việc thiếu dữ liệu để xác định khả năng tự vệ của USS Gerald R. Ford trước những tên lửa hành trình diệt hạm, vũ khí được xem là mối đe dọa ngày càng lớn đối với các tàu sân bay.

Trong cuộc tập trận COMPTUEX vừa rồi, USS Gerald R. Ford lần đầu tiên hoạt động cùng Không đoàn số 8 hoàn chỉnh. Tính đến thời điểm đó, USS Gerald R. Ford đã thực hiện phóng và thu hồi chiến đấu cơ hơn 14.000 lần. “EMALS và AAG hoạt động tốt và là hệ thống đáng tin để chúng tôi có thể trông cậy vào”, Giám đốc Metcalf nói. Theo vị này, USS Gerald R. Ford đã có mọi giấy chứng nhận cần có để được triển khai, nên ông hoàn toàn tin rằng nó cùng Không đoàn và nhóm tác chiến có khả năng tự vệ.

Tàu sân bay USS Gerald R. Ford được khởi đóng năm 2009, hạ thủy 4 năm sau đó và bàn giao cho Hải quân Mỹ tháng 5-2017. Giá của tàu khi được bàn giao là 12,6 tỉ USD, vượt ngân sách dự kiến ban đầu 2,4 tỉ USD, trở thành chiến hạm đắt nhất trong lịch sử hải quân xứ cờ hoa.