Mỹ đang tăng cường hợp tác tình báo với các quốc gia trên khắp châu Á trong bối cảnh nước này tìm cách đối phó đội ngũ do thám tinh vi của Trung Quốc và các cuộc tấn công mạng của Bắc Kinh.

Mỹ chuyển lô cảm biến vệ tinh cho Nhật Bản hồi tháng 5. Ảnh: U.S. Air Force

Theo các quan chức Mỹ giấu tên, chính quyền Tổng thống Joe Biden đang phát triển các mối quan hệ hợp tác riêng lẻ nhưng không chồng chéo ở châu Á, trong đó có thỏa thuận chia sẻ thông tin tình báo với nhóm Bộ tứ (QUAD), còn gọi là “Bộ tứ kim cương” gồm Mỹ, Ấn Ðộ, Nhật Bản và Úc. Mạng lưới mới cũng bao gồm quan hệ đối tác ba bên giữa Mỹ, Nhật và Hàn Quốc; quan hệ đối tác Mỹ - Nhật - Philippines. Ðồng thời, Mỹ đẩy mạnh chia sẻ thông tin song phương với Nhật Bản và Ấn Ðộ. Trọng tâm chính của những “cái bắt tay” này là nâng cao khả năng hồi phục trước các chiến dịch của Trung Quốc trên mạng Internet.

Củng cố và xây mới các mối quan hệ hợp tác còn nhằm làm giảm sức mạnh lực lượng do thám của Bắc Kinh, mà báo cáo của Quốc hội Anh gần đây mô tả là đội ngũ do thám “lớn nhất thế giới với hàng trăm ngàn nhân viên tình báo dân sự”. “Quan hệ tình báo liên lạc có thể đóng vai trò như một thiết bị gia tăng lực lượng quan trọng. Nó có thể mở rộng sự tập hợp tổng thể bởi các nước khác nhau có quyền tiếp cận những bí mật khác nhau ở những khu vực khác nhau trên thế giới”, Daniel Byman, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (Mỹ), nhận định.

Hãng tin Bloomberg dẫn lời giới chức Mỹ cho rằng sự quyết đoán gia tăng của Trung Quốc trong khu vực, cộng với những thay đổi nhân sự lãnh đạo tại một số nước, đã khiến các quốc gia như Hàn Quốc và Philippines càng muốn hợp tác. Một số đối tác trong khu vực cũng hy vọng các mối quan hệ này sẽ cung cấp mức độ an ninh nào đó trong trường hợp ông Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Mỹ vào năm tới. Thực tế, việc xích lại gần nhau đang mang đến kết quả.

Cuối năm ngoái, Ấn Ðộ có thể đẩy lùi được sự xâm nhập của binh sĩ Trung Quốc ở biên giới tranh chấp trên dãy Himalaya là nhờ nâng cấp chia sẻ thông tin tình báo với quân đội Mỹ, theo tờ US News & World Report. Trước đó, các quốc gia trong QUAD đã công bố hiệp ước cung cấp dữ liệu từ vệ tinh thương mại cho các nước trên khắp Thái Bình Dương, cho phép họ theo dõi hoạt động của các tàu dân quân biển Trung Quốc.

Còn nhiều khó khăn

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trở ngại cho sự hợp tác, nhất là vì những hoài nghi về chính khả năng giữ bí mật của Mỹ. Ðơn cử như hồi đầu năm nay, Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố binh nhất Jack Teixeira vì tội lan truyền thông tin mật liên quan quốc phòng, bao gồm dữ liệu nhạy cảm về cuộc chiến tại Ukraine và chuyện Mỹ nghe lén các đồng minh, trong đó có Hàn Quốc.

Các quan hệ đối tác nói trên sẽ bổ sung thỏa thuận liên minh “Ngũ nhãn” (gồm Mỹ, Anh, Canada, Úc và New Zealand) mà lâu nay là nền tảng trong các quan hệ đối tác tình báo của Mỹ. Mạng lưới của “Ngũ nhãn” đã chuyển trọng tâm sang Trung Quốc trong những năm gần đây, nhưng việc liên minh này chỉ trao tư cách thành viên cho các nước nói tiếng Anh đã hạn chế tầm ảnh hưởng và sự can dự ở châu Á.

HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)