MAI QUYÊN (Theo CNN, Aljazeera)

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan này đã chuyển hơn một triệu viên đạn 7,62 mm thu giữ từ Iran cho lực lượng vũ trang Ukraine. Số vũ khí trên được kỳ vọng giúp giảm bớt tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng vật tư quân sự mà chính quyền Kiev đang đối mặt trong khi chờ các đợt hỗ trợ tiếp theo từ Washington và đồng minh.

Vũ khí của Iran bị tịch thu. Ảnh:  DOD

Nhiều vụ tịch thu vũ khí

Trong thông cáo báo chí, cơ quan chịu trách nhiệm về các hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Ðông cho biết số đạn dược trên bị lực lượng hải quân trực thuộc CENTCOM tịch thu vào tháng 12-2022 từ tàu quá cảnh tới Yemen nhưng không đăng ký quốc tịch. Theo Hãng tin Reuters, Hải quân Mỹ trong nhiều năm đã thu giữ số vũ khí được cho là từ Iran chuyển giao đến Yemen với cáo buộc hành động này vi phạm Nghị quyết 2216 của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cấm vận vũ khí đối với nhóm phiến quân Houthi. Các vụ bắt giữ, thường được thực hiện với nhiều đối tác trong khu vực, nhắm vào các tàu nhỏ không quốc tịch trên các tuyến đường trước đây được sử dụng để buôn lậu vũ khí cho nhóm Houthi.

Ðơn cử như giữa tháng 1, Mỹ đã hỗ trợ lực lượng Pháp thu giữ 3.000 khẩu súng trường tấn công, 23 tên lửa chống tăng dẫn đường vận chuyển từ Iran đến Yemen. Năm ngoái, Hải quân Hoàng gia Anh cho biết một trong các tàu chiến của họ đã thu giữ vũ khí của Iran từ những kẻ buôn lậu ở vùng biển quốc tế phía Nam, trong số này bao gồm tên lửa đất đối không và động cơ tên lửa hành trình.

Ðối với đợt bắt giữ gần nhất, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden trong nhiều tháng đã tìm cách chuyển giao hợp pháp cho Ukraine số vũ khí bị tịch thu đang cất giữ tại các cơ sở của CENTCOM trên khắp Trung Ðông. Một trong những phương án là thông qua yêu cầu tịch thu dân sự của Bộ Tư pháp đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC). Theo đó, Bộ Tư pháp đã nộp ít nhất 2 đơn khiếu nại về việc tịch thu đạn dược và vũ khí của Iran trong năm nay. Ðầu tiên là hồi tháng 3, cơ quan này yêu cầu tịch thu 1,1 triệu viên đạn 7,62 mm, hàng ngàn ngòi nổ cận đích và thuốc phóng trang bị cho súng phóng lựu được cho là của IRGC chuyển đến nhóm phiến quân Houthi. Trong tháng 7, họ tiếp tục yêu cầu tịch thu hơn 9.000 khẩu súng trường, 284 súng máy, khoảng 194 bệ phóng tên lửa, hơn 70 tên lửa dẫn đường chống tăng và hơn 700.000 viên đạn mà Hải quân Mỹ thu giữ từ Cộng hòa Hồi giáo. Chính phủ Mỹ sau đó giành được quyền sở hữu số đạn dược đã đề cập.

Giải pháp tình thế giúp Ukraine

Thừa nhận Ukraine cần nhiều nguồn cung khác nhau cho nỗ lực phòng thủ trước Nga, thành viên cấp cao Jonathan Lord tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS) nói thêm rằng cách thức chuyển giao vũ khí tịch thu của Iran chỉ là giải pháp “chữa cháy” cho nhu cầu quân sự đang hết sức cấp thiết của Kiev. Quả thật, nó cung cấp những hỗ trợ kịp thời giữa thời điểm có nhiều mối lo ngại về việc vũ khí phương Tây có tiếp tục được chuyển đến quốc gia Ðông Âu hay không. Hiện làn sóng chỉ trích về việc hỗ trợ Ukraine đang ngày càng gay gắt ở cả Mỹ và châu Âu. Tại Slovakia, ứng viên thủ tướng cam kết “không một vòng viện trợ nào nữa” cho Ukraine đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ở nước này vào cuối tuần qua. Hỗ trợ cho Ukraine cũng nổi lên như một điểm nóng trong bối cảnh Quốc hội Mỹ hồi cuối tuần trước thông qua đạo luật ngân sách mới nhằm ngăn chính phủ đóng cửa trong 45 ngày, song không có khoản viện trợ nào cho Ukraine.

Trong khi đó, một số chuyên gia cho biết số đạn dược trên khó tạo ra sự khác biệt lớn trên thực địa, đặc biệt khi các loại vũ khí tầm xa và hệ thống phòng không đang là ưu tiên hàng đầu của Ukraine. Nhưng về chính trị, chính sách của Mỹ có thể gây áp lực cho quan hệ đang phát triển giữa Iran với Nga. Trong vài tháng qua, giới quan sát cho biết Mát-xcơ-va và Tehran đã hình thành quan hệ đối tác quốc phòng dựa trên việc Cộng hòa Hồi giáo cung cấp cho Nga máy bay không người lái. Hai bên cũng đang hợp tác sản xuất tên lửa và hệ thống phòng không.

Ukraine mỗi ngày sử dụng khoảng 2.000-3.000 quả đạn pháo nhằm vào lực lượng Nga và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin mô tả đây là cuộc giao tranh ác liệt bằng pháo binh. Tính đến tháng  7, Mỹ đã cung cấp cho Ukraine hơn 2 triệu quả đạn pháo.