Trước thềm hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) ở Washington vào ngày mai 10-10, và cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) vào cuối tuần này, Chủ tịch WB Robert Zoellick (ảnh) vừa đề nghị thiết lập một “cơ chế đa phương mới” thay thế các định chế mà theo ông là đã lỗi thời.

Ông Zoellick cho rằng cuộc khủng hoảng tài chính đang làm khuynh đảo các thị trường tài chính Mỹ và châu Âu là hồi chuông báo động với thế giới. G7 hiện nay hoạt động không hiệu quả và nên mở rộng thành G14 với sự tham gia của các nền kinh tế mới nổi ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh. Chủ tịch WB cũng kêu gọi tiến hành cải cách WB, IMF và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Với số thành viên đông đảo của mình, WB (hiện có 185 thành viên), IMF (185) và WTO (152) có thể hỗ trợ G14 bằng cách nhận diện các vấn đề đang nổi lên, cung cấp các phân tích và đề xuất giải pháp cho các vấn đề toàn cầu. Ông Zoellick cho rằng hệ thống cảnh báo sớm kinh tế toàn cầu cần được cải tiến, tập trung vào việc “ngăn chặn khủng hoảng chứ không chỉ giải quyết khủng hoảng”.

Theo đề xuất của ông Zoellick, G14 sẽ bao gồm G7 hiện nay (Anh, Canada, Pháp, Đức, Italia, Nhật và Mỹ) cùng với 7 thành viên mới là Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ, Mexico, Nga, Arabie Séoudite và Nam Phi. Nếu được thành lập, G14 sẽ chiếm 56% dân số thế giới và 70% sản lượng kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, ông Zoellick cho rằng thực thể mới sẽ không nhất thiết là G14, mà có thể thay đổi tùy theo thực tế tình hình.

Đề nghị mở rộng G7 của ông Zoellick lập tức nhận được sự tán đồng của Italia, quốc gia sẽ đảm nhận chức chủ tịch luân phiên nhóm này vào đầu năm tới. Bộ trưởng Kinh tế Italia Giulio Tremonti cho biết Roma sẽ đi đầu trong việc kết nạp các nước như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil.

Thực tế, các nền kinh tế mới nổi có vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Với khoản dự trữ ngoại hối lên tới 1.800 tỉ USD, Trung Quốc đủ sức bình ổn thị trường trong nước trong cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, đồng thời góp phần bình ổn thị trường khu vực và thế giới. Dự trữ ngoại tệ của Nga hiện đạt 560 tỉ USD trong khi Ấn Độ là 292 tỉ USD. Kim ngạch thương mại của các nước này cũng chiếm tỷ trọng lớn trong giao thương toàn cầu. 6 tháng đầu năm nay, tổng kim ngạch ngoại thương của Trung Quốc đạt 1.230 tỉ USD, tăng 25,7% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi của Nga là 449,4 tỉ USD, tăng 49,6%. Trong tài khóa 2007-2008, Ấn Độ đạt kim ngạch ngoại thương 525 tỉ USD.

Các nhà phân tích cho rằng đề nghị “đột ngột” của ông Zoellick là sự thú nhận bất lực của các định chế lỗi thời, mà G7, thông qua nó, trong một thời gian dài đã thao túng nền kinh tế toàn cầu. Mở rộng G7 thành G14 hay G... gì đó, xét cho cùng, cũng là nhằm chia nhỏ sự rủi ro, mà kẻ thủ lợi, theo tính toán của ông Zoellick, trước hết vẫn là G7.

G14 theo đề xuất của ông Zoellick

N.MINH (Theo AFP, Reuters)