21/01/2013 - 20:50

FTA Việt Nam- Hàn Quốc

Mở cánh cửa hợp tác, đầu tư cho doanh nghiệp

Năm 1992, Việt Nam- Hàn Quốc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao và từ đó đến nay đã thúc đẩy trao đổi thương mại song phương hai nước liên tục tăng. Tuy nhiên, doanh nghiệp (DN) Việt vẫn chưa tận dụng được hết cơ hội giao thương này. Hiện Việt Nam- Hàn Quốc đang chuẩn bị cho vòng đàm phán thứ 2 Hiệp định thương mại tư do (FTA), khi FTA được ký kết, cơ hội hợp tác đầu tư sẽ mở rộng hơn cho DN hai nước.

DN Việt vẫn lép vế

Sở Công thương TP Cần Thơ và Viện Công nghệ  công nghiệp Hàn Quốc ký kết biên bản thỏa thuận hợp tác triển khai dự án Vườn ươm Công nghệ công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc. Ảnh: MINH HUYỀN 

Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư nước ngoài đứng thứ 3 tại Việt Nam (sau Nhật Bản và Singapore) với 3.186 dự án, vốn đăng ký gần 25 tỉ USD, vốn thực hiện đạt trên 8,5 tỉ USD. Năm 1992, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam- Hàn Quốc chỉ đạt 0,5 tỉ USD, năm 2011 tăng lên 18 tỉ USD và tính đến tháng 11-2012 kim ngạch thương mại song phương đạt 19,2 tỉ USD (trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc 5,1 tỉ USD, nhập khẩu 14,2 tỉ USD), tăng 19,2% so với cùng kỳ năm trước. Ông Bùi Huy Sơn, Vụ trưởng Vụ thị trường châu Á- Thái Bình Dương (Bộ Công thương) cho biết điểm nổi bật trong quan hệ thương mại Việt Nam- Hàn Quốc là cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu có tính bổ sung rõ nét, cơ bản không cạnh tranh rõ nét. Hàng Việt Nam xuất sang Hàn Quốc chủ yếu là thủy sản, dệt may, đồ gỗ… Việt Nam nhập khẩu từ Hàn Quốc chủ yếu là nguyên, nhiên vật liệu đầu vào phục vụ sản xuất, trong đó có một phần đáng kể phục vụ các DN sản xuất hàng xuất khẩu của Việt Nam. Năm 2012, nhóm hàng này tiếp tục chiếm trên 70% giá trị nhập khẩu từ Hàn Quốc. Tuy nhiên, trong thương mại song phương với Hàn Quốc, Việt Nam luôn là nước nhập siêu với kim ngạch lớn.

Hiệp định thương mại tự do ASEAN- Hàn Quốc (AKFTA) có hiệu lực từ tháng 6-2007, trao đổi thương mại song phương Việt Nam- Hàn Quốc tăng rõ nét. Hơn 2.500 công ty Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam, thuê khoảng 400.000 lao động với các cơ sở sản xuất quy mô lớn như thiết bị điện tử và thép. Tuy nhiên, thời điểm này, các DN Việt Nam chưa tận dụng hết các cam kết mà AKFTA mang lại, trong khi DN Hàn Quốc đã cung cấp và có sức cạnh tranh ở một số lĩnh vực tại Việt Nam như: ngân hàng, bảo hiểm, vận tải hàng không, logistics… Ông Nguyễn Văn Ngưng, Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Sóc Trăng cho biết, ngành công thương tỉnh thiếu thông tin về thị trường Hàn Quốc, nên rất khó tư vấn cho DN. Hiện DN tỉnh xuất khẩu hàng thủy sản sang thị trường Hàn Quốc, nhưng số lượng nhỏ. "Để sản xuất hàng hóa quy mô lớn, đảm bảo chất lượng và đầu ra rất cần sự hỗ trợ từ các bộ, ngành. Bởi sản xuất hàng thủy sản của tỉnh hiện nay giá thành cao, khả năng cạnh tranh kém. Nên ĐBSCL cần một đầu mối trung tâm để liên kết và làm cầu nối xuất khẩu hàng hóa cho vùng"- ông Ngưng nói.

Ông Nguyễn Minh Toại, Giám đốc Sở Công thương TP Cần Thơ, cho biết: "Những năm gần đây kim ngạch xuất khẩu của DN trên địa bàn TP Cần Thơ sang Hàn Quốc tăng. Năm 2012, đạt 43 triệu USD, tăng 9% so năm 2011 và tăng 83% so năm 2010, chủ yếu là mặt hàng thủy sản, dệt may; kim ngạch nhập khẩu từ Hàn Quốc năm 2012 đạt 4 triệu USD, tăng 42,5% so năm 2010 gồm các mặt hàng nguyên dược liệu, vải, phụ liệu, hạt nhựa… Hiện thành phố có 3 dự án đầu tư của Hàn Quốc đang hoạt động, vốn đầu tư 4,9 triệu USD". Các DN thành phố bước đầu đã tận dụng được cơ hội giao thương khi Việt Nam- Hàn Quốc nâng quan hệ ngoại giao lên quan hệ đối tác hợp tác chiến lược từ năm 2009. Tuy nhiên, cơ hội mà các DN tận dụng chưa nhiều, sản phẩm của DN cạnh tranh yếu, giá trị gia tăng chưa cao… Theo phản ánh của một vài DN xuất khẩu gạo trên địa bàn thành phố, muốn xuất khẩu gạo sang Nhật Bản, DN phải vượt qua trên 500 chỉ tiêu, xuất sang Hàn Quốc cũng phải vượt qua trên 100 chỉ tiêu, DN phải gửi mẫu sang Thái Lan test các chỉ tiêu, chi phí rất tốn kém. Tuy nhiên, DN vượt qua các tiêu chí mà đối tác Hàn Quốc đề ra thì cơ hội vào thị trường này rất khả quan.

Nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN

Mới đây, tại TP Cần Thơ, Vụ Thị trường châu Á- Thái Bình Dương (Bộ Công thương) cùng Dự án Hỗ trợ chính sách thương mại và đầu tư của châu Âu (EU- MUTRAP), Sở Công thương TP Cần Thơ tổ chức hội thảo "Giới thiệu về việc đàm phán Hiệp định FTA Việt Nam- Hàn Quốc" giới thiệu chiến lược đàm phán FTA giữa Việt Nam- Hàn Quốc, lộ trình cắt giảm thuế, những thuận lợi và thách thức mà FTA mang lại… "Ngày 6-8-2012, Bộ trưởng Bộ Công thương Việt Nam và Bộ trưởng phụ trách Thương mại, Bộ Ngoại giao và Thương mại Hàn Quốc đã tuyên bố chính thức khởi động đàm phán FTA Việt Nam- Hàn Quốc. Phiên đàm phán lần thứ nhất tổ chức vào tháng 9-2012 tại Hàn Quốc, dự kiến, phiên đàm phán thứ 2 sẽ được tổ chức trong quý I-2013. Hiện Bộ Công thương đang tham vấn trong cộng đồng DN Việt Nam để đàm phán FTA hiệu quả và mở ra cơ hội hợp tác, đầu tư mới cho DN hai nước"- ông Bùi Huy Sơn, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á- Thái Bình Dương, nói.

Ông Lê Văn Đạo, Cố vấn Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết: "Khi FTA Việt Nam- Hàn Quốc được ký kết sẽ mở ra nhiều cơ hội cho ngành dệt may. Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang Hàn Quốc đạt 1,3 tỉ USD, tăng 11,5% so năm 2011. Theo thống kê chưa đầy đủ, Hàn Quốc hiện có trên 200 DN sử dụng khoảng 180.000 lao động góp phần không nhỏ vào sự phát triển của ngành dệt may Việt Nam, nhưng chủ yếu là đầu tư vào may, còn dệt, nhuộm chưa nhiều. Nếu FTA được ký kết sẽ tạo thuận lợi để Hàn Quốc đầu tư hơn nữa vào ngành dệt, nhuộm hoàn tất vì thời trang của họ rất mạnh". Ông Đạo đề nghị khi vòng đàm phán kết thúc và FTA có hiệu lực thì DN trong nước cần được hỗ trợ để tận dụng cơ hội mà FTA mang lại. Theo kinh nghiệm đàm phán FTA mà Việt Nam đã ký kết với một số quốc gia trước cho thấy đối với thị trường Hàn Quốc, việc lựa chọn quy tắc xuất xứ rất quan trọng. FTA mở ra nhiều cơ hội hơn cho DN, nâng cao khả năng cạnh tranh và tận dụng các nguồn lực đầu tư.

Nhận định về cơ hội đầu tư tại Việt Nam, ông Kim Sang Gok, Phó Giám đốc Tập đoàn CJ Hàn Quốc tại Việt Nam, cho biết: "Việt Nam là thị trường tiềm năng, các DN Hàn Quốc đang tận dụng những cơ hội khi FTA được ký kết. Năm 2012, Công ty THNN CJ Việt Nam đã xuất hàng nông thủy sản sang Hàn Quốc đạt 30 triệu USD, hàng dệt may đạt 20 triệu USD. Hàn Quốc và Việt Nam đã là đối tác thương mại lớn của nhau nhiều năm qua. Hiện CJ đang nghiên cứu chế biến một số mặt hàng nông sản xuất sang Hàn Quốc và nước thứ 3, chúng tôi sẵn sàng làm cầu nối cho DN Việt Nam. Khi FTA được ký kết, trong 3 năm tới, kim ngạch xuất khẩu của CJ sang Hàn Quốc có thể tăng gấp 10 lần so hiện tại ". Tuy nhiên, đại diện công ty Hàn Quốc cho rằng, Việt Nam có chi phí nhân công rẻ, nhưng công nghệ còn hạn chế, DN Việt cần đầu tư chiều sâu, hạn chế sản xuất xuất khẩu sản phẩm thô. FTA sẽ mở ra nhiều cơ hội cho DN hai nước, nhưng Chính phủ Việt Nam cần ban hành cơ chế cụ thể hơn về thu hút đầu tư, nhất là các thủ tục giấy phép kinh doanh, giấy phép đầu tư… cần được rút ngắn để giảm bớt chi phí, thời gian cho nhà đầu tư nước ngoài. FTA là cơ hội lớn cho cả DN Việt Nam- Hàn Quốc, tuy nhiên các DN Việt Nam cần nâng cao hơn nữa năng lực cạnh tranh.

Gia Bảo

Chia sẻ bài viết