Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố một số biện pháp nhằm cung cấp cho các quốc gia thành viên bức tranh chi tiết hơn về rủi ro mà các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mang lại đối với an ninh và trật tự công cộng, đồng thời giữ cho một số công nghệ nhạy cảm và cơ sở hạ tầng quan trọng không rơi vào tay các đối thủ toàn cầu, đặc biệt là Trung Quốc.

Chủ tịch EC Ursula von der Leyen. Ảnh: DW

Theo đó, EU yêu cầu các quốc gia thành viên sàng lọc một cách chặt chẽ hơn các khoản FDI vào các lĩnh vực có rủi ro cao, kiểm soát nghiêm ngặt hơn về xuất khẩu cũng như có nhiều hạn chế hơn về những ai có thể tham gia nghiên cứu các công nghệ chủ chốt. Trong đó, mức độ rủi ro sẽ được xác định bằng cách xem tác động mà các khoản đầu tư, bất kể quy mô và nguồn gốc của nó, có thể gây ra đối với các cơ sở hạ tầng quan trọng, chuỗi cung ứng, thông tin nhạy cảm và thiết bị truyền thông. Ðặc biệt, dòng tiền đầu tư đến từ Trung Quốc, Nga và Belarus sẽ được theo dõi một cách sát sao. Dòng tiền đầu tư vào công nghệ lượng tử, điện toán đám mây, robot, máy bay không người lái, thực tế ảo, cảm biến tiên tiến, mạng 6G, phản ứng tổng hợp hạt nhân, hydro, pin, giám sát không gian cũng như thiết bị quân sự cũng sẽ được giám sát kỹ lưỡng.

Ủy ban châu Âu (EC) cũng vạch ra các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với công nghệ lưỡng dụng - những sản phẩm có thể có ứng dụng quân sự bên cạnh dân sự. Ủy viên Thương mại EU Valdis Dombrovskis cho biết, trong bối cảnh “bất ổn chính trị sâu sắc và sự thay đổi công nghệ nhanh chóng” như hiện nay, EU phải giảm thiểu rủi ro an ninh về thương mại lẫn đầu tư.

Dù kế hoạch không đề cập đến bất kỳ quốc gia cụ thể nào nhưng sáng kiến này được giới thiệu trong bối cảnh EU tập trung “giảm thiểu rủi ro” trong mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc - đối tác thương mại quan trọng nhất của khối gồm 27 thành viên này. Song, giới phê bình cảnh báo rằng EU sẽ khó thực thi kế hoạch này, bởi mọi quốc gia thành viên EU đều giữ quyền kiểm soát đối ngoại của nước mình.

Ðề xuất trên là một phần của Chiến lược An ninh Kinh tế do Chủ tịch EC Ursula von der Leyen công bố hồi tháng 6 năm ngoái. Kể từ đó, EC đã phải đối mặt với các cáo buộc về chủ nghĩa bảo hộ và độc quyền. Sáng kiến cũng đã vấp phải sự phản đối của một số quốc gia thành viên và khu vực tư nhân, bởi họ cho rằng nó sẽ ảnh hưởng đến quyền tự do kinh doanh.

Song, giới chuyên gia cho rằng việc tạo điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài mà không cần xem xét kỹ lưỡng có thể cho phép họ tiếp quản các công ty có giá trị, dẫn đến mất quyền sở hữu trí tuệ và về lâu dài có thể làm suy yếu khả năng cạnh tranh của châu Âu.

Trước những nỗ lực ngăn chặn công nghệ của Mỹ, Trung Quốc hôm 23-1 vừa công bố một chiến lược mới nhằm biến những đổi mới công nghệ trong nước thành các sản phẩm thương mại hóa mà Bắc Kinh hy vọng có thể cạnh tranh được với các sản phẩm quốc tế. Kế hoạch đầy tham vọng này sẽ xoay quanh việc hình thành 5 cơ sở sản xuất quy mô thí điểm tiên tiến nhằm giúp Trung Quốc kiểm soát chuỗi cung ứng toàn cầu và củng cố vị thế nhà sản xuất hàng đầu thế giới. Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc cho biết sẽ tăng nguồn cung ứng các sản phầm thường được sử dụng trong các thử nghiệm thí điểm, gồm các công cụ đo lường chính xác, thiết bị thử nghiệm cao cấp và phần mềm mô phỏng thiết kế. Được biết, chi tiêu quốc gia cho nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Trung Quốc chiếm 2,64% GDP hồi năm ngoái, thấp hơn so với mức 3,46% của Mỹ.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)