Sáng 12/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời các đại biểu về giải pháp tăng cường liên kết giữa các khu vực kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi giá trị toàn cầu

Đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga đặt câu hỏi chất vấn. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Tại phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn thành phố Hải Phòng) đặt vấn đề về sự liên kết còn hạn chế giữa 3 khu vực kinh tế: kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Đặc biệt, khả năng tham gia của doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa vào các chuỗi giá trị lớn, chuỗi giá trị toàn cầu vẫn còn nhiều hạn chế.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết Bộ sẽ tham mưu Chính phủ ban hành những cơ chế, chính sách nào nhằm tăng cường liên kết, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng, đây là vấn đề trăn trở và cần có những giải pháp đồng bộ, trong đó trọng tâm là đổi mới chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thông qua sửa đổi Luật Đầu tư theo tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Theo Bộ trưởng, việc sửa đổi hướng tới gắn cụ thể các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và kết quả đầu ra của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, qua đó tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước tham gia vào chuỗi giá trị của các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp lớn.

Cùng với đó, cần có chính sách đối với các doanh nghiệp lớn trong nước để tạo điều kiện dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Bộ trưởng cũng cho rằng, bản thân doanh nghiệp nhỏ và vừa phải chủ động nâng cao năng lực, làm chủ công nghệ, tập trung vào những ngành, lĩnh vực mà các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp FDI có nhu cầu, đặc biệt là công nghiệp hỗ trợ.

Hiện cả nước có khoảng 1,08 triệu doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp nhỏ chiếm khoảng 98,4%; khoảng 76% doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Theo Bộ trưởng, cần có cơ chế khuyến khích nhóm doanh nghiệp này tập trung đầu tư vào công nghệ chế biến, chế tạo để nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Dẫn ví dụ về kết nối với doanh nghiệp FDI, Bộ trưởng cho biết, Bộ Tài chính đã làm việc trực tiếp với Samsung, đề nghị doanh nghiệp này tăng cường kết nối với các viện nghiên cứu, trường đại học của Việt Nam nhằm thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ; đồng thời lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng.

Samsung đã có nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, từ kết nối, đào tạo, nâng cao năng lực quản trị đến hướng dẫn quy trình kiểm tra sản phẩm đáp ứng yêu cầu của tập đoàn. Bộ trưởng kỳ vọng, việc sửa đổi Luật Đầu tư sẽ góp phần cải thiện hiệu quả liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước với khu vực FDI.

Cắt giảm chi phí tuân thủ, cải thiện môi trường kinh doanh

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, trả lời đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đồng Nai) về những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ để kết quả cắt giảm thủ tục thực sự chuyển thành lợi ích cho doanh nghiệp, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm Chính phủ giao cho các bộ, ngành, trong đó có Bộ Tài chính.

Theo Bộ trưởng, thời gian tuân thủ thủ tục hành chính đã giảm khoảng 53%, chi phí tuân thủ giảm 55%. Thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm thủ tục theo hướng thông thoáng nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ, tạo điều kiện tối đa cho người dân, doanh nghiệp kinh doanh chính đáng.

Một trong những hướng cải cách là đơn giản hóa thủ tục gia nhập thị trường, thanh toán, quyết toán thuế thông qua đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là ứng dụng eTax Mobile. Các quy trình sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng thân thiện, thuận tiện hơn với người sử dụng.

Bộ trưởng nhấn mạnh, đi đôi với ứng dụng công nghệ thông tin là yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an toàn cơ sở dữ liệu người nộp thuế, đáp ứng quyền và lợi ích chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Bên cạnh thủ tục thuế, việc tiếp cận đất đai và tín dụng của doanh nghiệp cũng đang từng bước được cải thiện. Trong lĩnh vực thuế, chính sách nâng ngưỡng để hộ, cá nhân kinh doanh được lựa chọn phương pháp tính thuế theo phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp doanh thu đối với mức doanh thu dưới 10 tỷ đồng được kỳ vọng tạo thuận lợi cho phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình tổ chức kinh doanh.

Đối với tiếp cận mặt bằng sản xuất, Bộ trưởng cho biết, quy định đã đặt ra yêu cầu các địa phương dành tối thiểu 5% quỹ đất hoặc 20 ha trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Về tiếp cận vốn, Bộ trưởng cho biết đây cũng là yêu cầu chính đáng của cộng đồng doanh nghiệp và vấn đề này đã được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trao đổi trực tiếp với Quốc hội tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội.

Thùy Dương - Thắng Trung/TTXVN