Vụ tấn công phối hợp bằng bom nhằm vào các nhà thờ Thiên Chúa giáo và khách sạn hạng sang ở Sri Lanka hôm 21-4  khiến hơn 250 người thiệt mạng được cho là do các phần tử trung thành với tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tiến hành. Nếu vậy, đây là một trong những vụ tấn công đẫm máu nhất do lực lượng này thực hiện.

Hiện trường vụ tấn công đẫm máu ở Sri Lanka hôm 21-4. Ảnh: NYT

Chỉ 4 tuần sau khi IS bị xóa sổ ở Iraq và Syria và 4 tháng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu tuyên bố lực lượng này đã bị đánh bại hoàn toàn, IS như muốn dùng cuộc tấn công trên để ngầm gửi cho thế giới thông điệp rằng chúng không cần kiểm soát lãnh thổ nhưng vẫn là một mối đe dọa lớn.

Khi tàn dư của mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda bị đánh đuổi khỏi Afghanistan vào năm 2002, nhóm này cũng “vươn vòi” tới các nước như Yemen, Iraq và Bắc Phi chờ ngày tái sinh. Nhưng không giống như al-Qaeda khi đó, IS hiện sở hữu rất nhiều chân rết trên toàn cầu, một bộ phận truyền thông có ảnh hưởng và hàng ngàn tay súng ẩn náu bên dưới các căn cứ ở Iraq và Syria. Một số ước tính cho thấy, IS hiện còn từ 14.000-18.000 tay súng. Đầu năm 2015, IS bắt đầu yêu cầu các tân binh di chuyển đến vùng lãnh thổ do các chi nhánh ở nước ngoài kiểm soát.

Tại nhiều nước, IS bắt đầu lôi kéo thành viên các nhóm chiến binh địa phương. Như tại Philippines, IS chiêu mộ các tay súng của nhóm phiến quân Hồi giáo Abu Sayyaf để tạo thành chi nhánh Đông Á - lực lượng hồi tháng 1 đã thực hiện cuộc tấn công nhà thờ Thiên Chúa giáo trên đảo Jolo khiến 23 người thiệt mạng. Gần đây, IS chiêu mộ thành viên của nhóm phiến quân Lực lượng Dân chủ Đồng minh để lập ra một “tỉnh” mới ở Cộng hòa Dân chủ Congo. Các chi nhánh này ít bị tác động từ việc mất lãnh thổ ở Iraq và Syria và không cần nhận lệnh trực tiếp từ IS trong việc nhắm mục tiêu. Ngoài ra, IS cũng tăng cường sự hiện diện ở Afghanistan cũng như Ai Cập, Libya và Tây Phi.

Trong khi đó, trên khắp Iraq và Syria, chiến dịch nổi dậy của IS đang dần được phục hồi. Theo báo cáo mới đây của Viện Nghiên cứu Chiến tranh của Mỹ, IS đang tăng cường các cuộc tấn công ở các vùng phía Bắc Syria và khu vực người Kurd của Iraq cũng như tại các thành phố lớn từng nằm dưới sự kiểm soát của chúng như Raqqa, Mosul và Fallujah. Và mới đây, trong một chiến dịch lớn nhất kể từ khi mất lãnh thổ ở Syria, IS đã triển khai các cuộc tấn công nhằm vào quân đội Syria và lực lượng đồng minh, cướp đi sinh mạng của 35 binh sĩ.

Về tài chính, báo cáo của Liên Hiệp Quốc công bố hồi tháng 2 cho thấy IS có từ 50-300 triệu USD tiền mặt, được giấu ở Iraq và Syria hay đưa sang các nước láng giềng để đảm bảo an toàn. Lực lượng này cũng tiến hành bắt cóc đòi tiền chuộc và được cho là đã đầu tư vào các lĩnh vực như nuôi cá, buôn bán xe hơi và trồng cần sa.

TRÍ VĂN (Theo NYT, Guardian)