Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa The Lancet ngày 17-1, con người phải thay đổi đáng kể cách sản xuất và tiêu thụ thực phẩm để ngăn chặn hàng chục triệu trường hợp tử vong cũng như “tổn thất to lớn” cho hành tinh.

 Chăn nuôi gia súc phát thải nhiều khí mêtan. Ảnh: Treehugger

Trong báo cáo, nhóm các nhà khoa học quốc tế nhấn mạnh rằng chìa khóa để đạt hai mục tiêu trên là điều chỉnh chế độ ăn trên toàn cầu, bao gồm giảm 50% lượng đường/thịt đỏ được tiêu thụ và tăng gấp đôi rau củ, trái cây và các loại đậu.

Hiện có gần 1 tỉ người đói và 2 tỉ người đang ăn quá nhiều thực phẩm không tốt cho sức khỏe, dẫn đến các bệnh như béo phì, bệnh tim và tiểu đường. Chế độ ăn thiếu lành mạnh được xác định là “thủ phạm” gây ra 11 triệu cái chết có thể phòng tránh được mỗi năm. Dân số thế giới hiện là 7,7 tỉ người và đến năm 2050 con số này sẽ là 10 tỉ người. Theo nghiên cứu, áp dụng chế độ ăn lành mạnh, giảm bớt thức ăn thừa và đầu tư vào những công nghệ giảm thiểu tác động đối với môi trường mới có cơ hội nuôi 10 tỉ người này.

Song song đó, hệ thống lương thực toàn cầu là “lò phát” khí thải nhà kính lớn nhất và là nguyên nhân hàng đầu làm mất đi sự đa dạng sinh học. Tảo bùng nổ dọc các bờ biển và đường thủy nội địa cũng là do hệ thống này. Nông nghiệp, lĩnh vực đã biến đổi gần phân nửa bề mặt đất của hành tinh, đang “hút” đến 70% nguồn nước sạch trên toàn cầu. Gia súc không chỉ phát ra lượng lớn khí mêtan khiến Trái đất ấm lên, mà rất nhiều diện tích rừng nhiệt đới hấp thu các-bon mỗi năm cũng bị đốn hạ để nhường chỗ cho hoạt động chăn nuôi này. Đáng nói, thịt bò bị điểm mặt là “thủ phạm chính”. Phải cần ít nhất 5kg ngũ cốc để tạo ra chỉ 1kg thịt.

Trong khi đó, báo cáo của nhóm các nhà khoa học khác công bố cùng ngày cho biết nhiệt độ các đại dương trong năm 2018 đã tăng lên mức cao nhất kể từ khi số liệu chính xác bắt đầu được ghi nhận vào những năm 1950 và vượt kỷ lục trước đó được ghi nhận vào năm 2017.

Theo các nhà khoa học, nhiệt độ đại dương tăng là bằng chứng rõ ràng cho thấy Trái đất đang ấm lên và đây là mối quan tâm hàng đầu không chỉ đối với giới khoa học mà còn đối với công chúng nói chung. Các nhà khoa học cho rằng các đại dương hấp thụ phần lớn sức nóng tồn tại trong bầu khí quyển do khí nhà kính phát thải từ các hoạt động của con người.

THANH BÌNH (Theo AFP, CNN)