Cảnh sát và người biểu tình tại Hy Lạp đụng độ. Ảnh: Reuters

Hôm qua, giới nhân viên lao động tư nhân tại Hy Lạp đã tham gia cuộc tổng đình công của hàng trăm ngàn công nhân viên chức nhà nước do các lãnh đạo công đoàn phát động, nhằm phản đối những “liệu pháp sốc” mà chính phủ nước này áp dụng để sớm nhận được gói đồng cứu trợ 110 tỉ euro (146,5 tỉ USD) của Liên minh châu Âu (EU) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong vòng 3 năm tới. Đây là một thử thách lớn đầu tiên cho chính quyền của Thủ tướng George Papandreou trong bối cảnh phải chấp nhận những điều kiện khắc nghiệt của IMF và EU để đưa đất nước thoát khỏi cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất trong lịch sử. Các kế hoạch “thắt lưng buộc bụng” dự kiến sẽ giúp tiết kiệm ngân sách quốc gia 30 tỉ euro trong 3 năm với hy vọng có thể đẩy mức thâm hụt ngân sách công từ 13,6% GDP năm 2009 xuống còn 8,1% năm 2010 và dưới 3% vào năm 2013.

Tuy nhiên, để cắt giảm thâm hụt ngân sách thì trước hết phải tăng nguồn thu. Do đó, Hy Lạp phải tăng nhiều loại thuế, như thuế giá trị gia tăng từ 19% lên 21%; thuế tiêu thụ đặc biệt tăng rất mạnh (thuốc lá 63%, rượu bia 20%); tăng cường kiểm soát các nguồn thuế sở hữu tài sản chưa đăng ký hay thuế phát triển dịch vụ. Một loạt chi tiêu công cũng phải cắt giảm. Lương hàng tháng giảm 7%; giảm 30% các khoản chi thưởng nhân dịp lễ Noel, Phục sinh hay nghỉ hè; giảm các chương trình đầu tư công...

Chính phủ Hy Lạp tính toán rằng mặc dù nợ công của nước này sẽ tăng lên mức 133,3% GDP năm 2010 và lên tới 149,1% vào năm 2013, nhưng bù lại kinh tế của nước nhà sẽ tăng từ mức âm dự kiến 4% trong năm nay lên dương 2,1% năm 2013. Tuy vậy, dư luận cho rằng các biện pháp tăng thuế, tận thu và cắt giảm chi tiêu trên sẽ làm trì trệ sức mua của người dân, khiến nền kinh tế khó phục hồi và tăng trưởng. Vì thế, người ta đưa ra nhận định số tiền trợ giúp của EU và IMF dành cho Hy Lạp không đủ khả năng ngăn đà “lây nhiễm” khủng hoảng tài chính ở Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha.

Trong bối cảnh như vậy, một tin đồn thổi rằng Tây Ban Nha đang cần 280 tỉ euro và sẽ cầu cứu IMF, khiến thị trường chứng khoán châu Âu ngày 4-5 một lần nữa chao đảo. Giá cổ phiếu khắp châu Âu từ Luân Đôn (Anh), Madrid (Tây Ban Nha), Milan (Ý), Lisbon (Bồ Đào Nha), Dublin (Ireland), Paris (Pháp) và Frankfurt (Đức) trong các phiên giao dịch ngày 4-5 đều sụt điểm từ 2,56% đến 5,41%. Trước chấn động mới này, Thủ tướng Tây Ban Nha José Zapatero giận dữ tuyên bố tin đồn trên là hoàn toàn bịa đặt và không thể tha thứ. Ông cùng với Thủ tướng Đức Angela Merkel và một số quan chức tài chính châu Âu khác đã kịch liệt phê phán hãng đánh giá tỷ lệ tín nhiệm Standard & Poor’s của Mỹ. Có thể nói, sự đánh giá của hãng này hồi tuần rồi về nguy cơ bùng nổ khủng hoảng tín dụng ở Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đã khiến thị trường chứng khoán thế giới một phen rúng động. Ông Zapatero và một số nhà lãnh đạo các nước thành viên EU cho rằng sẽ khó có sự khách quan khi tất cả 3 hãng đánh giá tỷ lệ tín nhiệm lớn nhất thế giới hiện nay đều của người Mỹ. Họ kiến nghị châu lục này cần có một cơ quan đánh giá riêng nhằm giúp thị trường tài chính khu vực ổn định và tích cực hơn.

PHÚC GIA AN
(Theo Reuters và AFP)