NKT đang làm việc tại Cơ sở Nhịp Cầu.

Hội Người khuyết tật (NKT) TP Cần Thơ thành lập tháng 4-2008. Tiền thân là Câu lạc bộ NKT hoạt động từ giữa năm 2001. Từ khi thành lập đến nay, Hội NKT TP Cần Thơ đã tổ chức nhiều hoạt động giúp NKT vượt qua nghịch cảnh, vươn lên hòa nhập với cộng đồng.

*Vượt lên nghịch cảnh

Vào một ngày cuối tháng 11-2008, tôi đến thăm cơ sở Nhịp Cầu (số 303B/12 đường 91B, phường An Khánh). Đây là một cơ sở dạy nghề miễn phí cho NKT hoạt động từ cuối năm 2002 do Hội NKT TP Cần Thơ đứng ra thành lập. Trong khu nhà xưởng, 7 NKT đang cặm cụi chà bóng vỏ, rồi đục và cạy cùi từng trái dừa khô. Chị Nguyễn Thị Hoàng, phụ trách xưởng, cho biết: “Một nhà hàng mới đặt 100 cái tô làm bằng dừa khô. Mấy em đang làm tích cực để giao hàng đúng hẹn và chuẩn bị hàng cho hội chợ ở TP Cần Thơ sắp tới”. Nói là xưởng sản xuất chứ chỉ có vài cái máy thô sơ để chà bóng vỏ, cắt vỏ dừa, công nhân kê ghế gỗ ngồi trên sàn nhà làm việc nhưng ai cũng cần mẫn, khẩn trương. Tôi đặc biệt chú ý đến Trần Thanh Hải, tuy hai chân teo nhỏ nhưng rất khéo léo trong việc cắt tỉa từng mảnh dừa khô.

Trần Thanh Hải sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo có 9 anh chị em ở xã Thới Thuận, huyện Cờ Đỏ. Bị tật hai chân từ nhỏ nhưng Hải cố gắng đến trường học hết lớp 9. Lên cấp 3, nhà nghèo, trường xa nên Hải đành nghỉ học ở nhà phụ công việc nhà. Trong một lần nghe radio, Hải biết được Hội NKT TP Cần Thơ có tổ chức dạy nghề thủ công mỹ nghệ miễn phí. Hải dò hỏi địa chỉ và tìm đến. Sau khi học nghề xong, Hải tham gia sản xuất nhiều mặt hàng thủ công mỹ nghệ như: móc khóa, dây đeo, vòng tay, con vật (heo, khỉ, voi...), căn nhà sàn, chùa một cột đến các đèn trang trí, các vật dụng sinh hoạt trong gia đình như tô, chén, muỗng... bằng dừa khô. Ngoài ra, Hải còn tham gia lớp học tiếng Anh miễn phí do các tình nguyện viên người Hà Lan đến cơ sở dạy. Đến nay, Hải có thể tự tin giao tiếp thông thường bằng tiếng Anh với người nước ngoài. Trần Thanh Hải tâm sự: “Em ăn uống, sinh hoạt và làm việc ngay tại cơ sở. Ở đây chúng em chỉ đóng tiền điện, nước, còn ở thì miễn phí. Bạn nào muốn ăn tập thể thì đóng 7.000 đồng/ngày. Từ khi đến sinh hoạt tại Hội NKT TP Cần Thơ, được tạo điều kiện học nghề, có việc làm ổn định, em cũng tiết kiệm tiền gởi về phụ mẹ chút đỉnh”. Nhiều NKT như chị Hoàng, Ngân, Hoài, Thắm... từ sự hỗ trợ của Hội NKT TP Cần Thơ đã có thể tự tin hòa nhập cộng đồng.

Từ khi thành lập đến nay, Hội NKT TP Cần Thơ đã tổ chức 5 lớp dạy nghề may và thủ công mỹ nghệ miễn phí cho 65 NKT. Phần lớn kinh phí từ phần tiền thưởng của các dự án (Hội NKT tham gia viết dự án và đạt giải), và được hỗ trợ của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội, của các nhà hảo tâm... Những NKT sau khi học nghề xong, phần lớn tự tạo được việc làm tại nhà, đi làm tại các cơ sở do Hội NKT TP Cần Thơ giới thiệu hoặc làm việc tại cơ sở Nhịp Cầu. Chị Bùi Thị Hồng Nga, Chủ tịch Hội NKT TP Cần Thơ, cho biết: “Ngay từ khi thành lập, chúng tôi xác định đối với NKT quan trọng nhất là giúp cho họ học nghề, có việc làm thích hợp, ổn định để không phải sống phụ thuộc vào gia đình và người thân. Vì thế, những ngành nghề mà chúng tôi triển khai phù hợp với sức khỏe của NKT, thời gian dạy thường 6 tháng để khi hoàn tất khóa học, các bạn có thể tự tạo việc làm ở nhà”.

Để tăng cường nhận thức, trình độ cho hội viên NKT, Hội NKT TP Cần Thơ cũng tổ chức nhiều lớp học xóa mù chữ, tiếng Anh, vi tính, kỹ năng sống miễn phí cho NKT. Vận động viên NKT cũng tham gia thi đấu và giành gần 180 huy chương các loại tại các đấu trường thể thao quốc tế và quốc gia. Trong đại hội thể thao NKT toàn quốc năm 2008, đoàn thể thao NKT TP Cần Thơ xuất sắc giành vị trí thứ 4 toàn đoàn. Các diễn viên NKT cũng giành nhiều huy chương tại các kỳ hội diễn văn nghệ của NKT toàn quốc... Qua 7 năm hoạt động, Hội NKT TP Cần Thơ vận động được trên 500 triệu đồng từ các nhà hảo tâm, các tổ chức phi chính phủ, 134 xe lăn và xe lắc, hàng trăm suất học bổng cho sinh viên...

*Cần sự hỗ trợ nhiều, mạnh hơn

Tuy nhận được sự ủng hộ rất lớn từ các nhà hảo tâm, các tổ chức nhưng Hội NKT TP Cần Thơ đang còn gặp không ít khó khăn trong quá trình hoạt động. Cơ sở Nhịp Cầu trong quá trình hoạt động đã di dời địa điểm 3 lần. Đến năm 2007 mới xây dựng được cơ sở mới trên đất mượn của dân. Hiện nay, Văn phòng Hội NKT TP Cần Thơ vẫn ở nhờ nhà dân, kinh phí hoạt động không có. Chị Bùi Thị Hồng Nga cho biết: “Từ trước đến nay, Hội muốn tổ chức hoạt động dạy nghề, cấp học bổng, đại hội... đều xây dựng kế hoạch rồi đi vận động nhà hảo tâm. Vận động được thì tổ chức, không được thì thôi nên hoạt động không đều tay. Do không có kinh phí nên năm nay Hội cũng không thể tổ chức dạy nghề cho NKT”. Nhận thức của cộng đồng với NKT tuy có nhiều thay đổi nhưng nhiều sinh viên khuyết tật học giỏi, hoạt động phong trào tốt vẫn chưa có việc làm vì cơ quan, doanh nghiệp ngại tuyển dụng. Thậm chí nếu có được tuyển dụng thì mức lương cũng không được trả như những người bình thường.

Những sản phẩm mỹ nghệ tinh xảo do NKT chế tác từ gáo dừa khô.

Cở sở Nhịp Cầu làm ra sản phẩm với hàng trăm mẫu mã, đẹp mắt nhưng đầu ra không ổn định nên anh em công nhân đành rời cơ sở làm công việc khác. Chị Nguyễn Thị Hoàng cho biết: “Không có vốn, máy móc cũ, không thể mở rộng sản xuất, khó tìm đầu ra cho sản phẩm. Hiện nay cơ sở chỉ trả lương cho 2 lao động lành nghề 1 triệu đồng/tháng, còn lại đều là các em học việc, không lương”.

Dù có gặp nhiều khó khăn nhưng nhiệt tình của Ban Chấp hành Hội NKT TP Cần Thơ không hề suy giảm. Chị Bùi Thị Hồng Nga, một trong những người sáng lập ra Câu lạc bộ NKT rồi Hội NKT TP Cần Thơ, đổ rất nhiều công sức, tiền của của bản thân và gia đình cho sự tiến bộ, vươn lên của NKT, cho biết: “Nhìn lại một quá trình hoạt động của Hội NKT TP Cần Thơ, tôi rất mừng. Nhiều NKT sau thời gian tham gia sinh hoạt đã có chuyển biến nhận thức, sống vươn lên, hướng tới cộng đồng. Trong đó, nhiều người trở thành nòng cốt trong hoạt động Hội NKT TP Cần Thơ và các Hội NKT ở các tỉnh lân cận”.

Chị Huỳnh Ngọc Hồng Nhung vừa học xong thạc sĩ về Phát triển cộng đồng ở Thái Lan (do Quỹ Ford tài trợ) trở về hoạt động là một niềm khích lệ lớn đối với những NKT. Hiện nay, chị Nga và chị Nhung đang tích cực chuẩn bị nhiều dự án để vận động các tổ chức tài trợ như: Mở phòng Lab, kết hợp dạy tin học và Anh văn trên vi tính, dạy nghề đan lục bình, chằm nón lá lưu động phục vụ cho NKT... Ngoài ra, chị Nga cũng tích cực quan hệ với lãnh đạo siêu thị Quang Đại gởi sản phẩm mỹ nghệ bán tại hệ thống siêu thị này.

Một tin vui, mới đây UBND TP Cần Thơ đã chấp thuận đầu tư trang bị văn phòng như máy vi tính, máy in cho Hội NKT TP Cần Thơ. Hiện nay, UBND thành phố đang xem xét cấp kinh phí cho Hội hoạt động.

Bài, ảnh: HUỆ HOA