Ngày 4-4-2026, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quyết định số 616/QĐ-TTg, điều chỉnh Quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Phạm vi, ranh giới lập điều chỉnh quy hoạch vùng ĐBSCL bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của 5 tỉnh, thành phố: Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Cà Mau và Vĩnh Long; cùng phần không gian biển, đảo được xác định theo các quy định của pháp luật có liên quan.

Điều chỉnh quy hoạch với mục tiêu tổng quát đến năm 2030 phát triển vùng ĐBSCL thành trung tâm kinh tế nông nghiệp bền vững, năng động và hiệu quả cao của quốc gia, khu vực và thế giới. Điều chỉnh quy hoạch dựa trên cơ sở phát triển hệ thống các trung tâm đầu mối về nông nghiệp, các hành lang kinh tế và các đô thị động lực tập trung các dịch vụ và công nghiệp đa dạng với hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế biển; kinh tế du lịch; tăng cường kết nối nội vùng, liên vùng, trong nước và quốc tế; chú trọng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tạo dựng môi trường sống bền vững, chất lượng sống tốt cho người dân gắn với bảo tồn các tài nguyên, hệ sinh thái; duy trì và tôn tạo bản sắc văn hóa độc đáo, đa dạng của các dân tộc; bảo đảm ổn định chính trị, quốc phòng và an ninh.

Quyết định số 616/QĐ-TTg đưa ra 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm và khâu đột phá trong thời kỳ quy hoạch. Trong đó, nhóm nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên mang tính chất bao trùm là xây dựng cơ chế và tăng cường các hoạt động điều phối vùng, thúc đẩy thực thi hiệu quả quy hoạch vùng trên không gian liên tỉnh trong các ngành, lĩnh vực chủ yếu. Sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên nước gắn với thích ứng và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường trên phạm vi vùng. Nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh của các ngành, sản phẩm lợi thế theo quy mô vùng. Thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực trọng tâm của vùng. Cải thiện môi trường đầu tư, tăng cường quảng bá xúc tiến đầu tư liên vùng và quốc tế, tăng cường hiệu quả, phân bổ và sử dụng các nguồn lực trên toàn vùng…

Có thể thấy, hoạt động điều phối vùng nhằm xóa bỏ ranh giới hành chính trong tư duy phát triển kinh tế; xây dựng cơ chế và tăng cường điều phối trên “không gian liên tỉnh”, phát triển các ngành, các sản phẩm lợi thế vùng theo chuỗi giá trị toàn vùng. Đặc biệt, việc nâng cao năng lực cạnh tranh theo quy mô vùng còn góp phần nâng cao vị thế nông sản ĐBSCL trên thị trường quốc tế. Thay vì xuất khẩu nhỏ lẻ, việc liên kết giúp hình thành các vùng sản xuất tập trung chuyên môn hóa cao, tối ưu hóa chi phí logistics, xây dựng thương hiệu nông sản cấp vùng, cấp quốc gia đủ mạnh để cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, việc tăng cường xúc tiến đầu tư liên vùng và quốc tế, tối ưu hóa phân bổ nguồn lực dựa trên hiệu quả chung của cả vùng giúp tối ưu hiệu quả sử dụng ngân sách, tạo sức lan tỏa cho toàn vùng.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, với định hướng liên kết vùng nhịp nhàng, chặt chẽ, thống nhất, các địa phương trong vùng ĐBSCL sẽ vừa phát huy được nội lực vừa tranh thủ được ngoại lực mà vẫn đảm bảo tận dụng được các nguồn lực chung để ĐBSCL phát huy vai trò trung tâm kinh tế nông nghiệp bền vững, hiệu quả cao của cả nước.

THANH ĐÌNH