Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân mở đường cho công cuộc phát triển dựa trên nội lực doanh nghiệp dân doanh. Để đạt mục tiêu đề ra, bên cạnh cải cách thể chế, chính sách và môi trường kinh doanh từ Nhà nước, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản trị, phù hợp với bối cảnh và thị trường không ngừng cạnh tranh.

Chế biến cá tra xuất khẩu tại Công ty CP Xuất nhập khẩu thủy sản Cần Thơ (Caseamex).

Cuối tháng 5 vừa qua, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố Báo cáo Kinh tế thường niên ĐBSCL năm 2025. Nghiên cứu cho thấy, vấn đề cốt lõi của ĐBSCL không phải là thiếu lợi thế, mà là thiếu một khu vực doanh nghiệp đủ mạnh để chuyển hóa các lợi thế đó thành năng suất, giá trị gia tăng và tăng trưởng bền vững.

Năm 2000, doanh nghiệp tư nhân ĐBSCL từng chiếm gần 25% tổng số cả nước, nhưng suy giảm nhanh từ giai đoạn 2000-2005. Đến năm 2024, tỷ lệ này chỉ còn khoảng 7%. Nếu phân theo quy mô lao động, tại ĐBSCL doanh nghiệp siêu nhỏ hiện chiếm tới 87,8% tổng số doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp nhỏ chiếm 9,5%, doanh nghiệp vừa 1,8% và doanh nghiệp lớn chỉ vỏn vẹn 0,9%.

Ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc VCCI chi nhánh ĐBSCL, cho biết: “Một nghịch lý của ĐBSCL tuy mạnh về nông nghiệp nhưng thiếu doanh nghiệp đủ mạnh trong chính lĩnh vực này. Số doanh nghiệp nông nghiệp của vùng chiếm chưa tới 5%, trong khi nông nghiệp đóng góp hơn 30% GRDP toàn vùng. Toàn cảnh doanh nghiệp cho thấy ĐBSCL đã mất dần vị thế doanh nghiệp trong bản đồ kinh tế quốc gia. Trong giai đoạn 2015-2025, ĐBSCL có tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp thấp nhất cả nước. Để cải thiện bức tranh trên, các doanh nghiệp cần nỗ lực, đặc biệt là biết cách thích ứng trước bối cảnh mới, trước hết là tiếp cận mô hình quản lý mới, cách thức quản trị mới tương thích với trình độ khoa học, công nghệ hiện có”.

Theo TS Nguyễn Thanh Tùng, Viện trưởng Viện Quản trị tri thức - KMi, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng quốc tế Vabis, CEO Tập đoàn Công nghệ Khai Minh, nhiều doanh nghiệp Việt Nam nói chung, ĐBSCL nói riêng vẫn chưa có ý thức kết nối để hình thành một hệ sinh thái “buôn có bạn, bán có phường”.

“Bản thân doanh nghiệp phải hiểu mình ở đâu, khâu nào trong hệ sinh thái mới có thể hỗ trợ, nâng đỡ nhau cùng phát triển. Thậm chí, các doanh nghiệp hoạt động trong cùng lĩnh vực, cùng phân khúc khách hàng cũng phải kết nối. Bởi khi chung một thị trường, nếu chỉ một vài doanh nghiệp làm không tốt, hình ảnh xấu đi sẽ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp khác và cả ngành hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần có sự hợp tác mới có thể thúc đẩy nhau lớn hơn, đi xa hơn” - TS Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh.

Ở góc độ quản trị doanh nghiệp, ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc VCCI chi nhánh ĐBSCL, khuyến nghị doanh nghiệp phải ứng dụng nền tảng công nghệ. Ngoài ra, để đáp ứng những tiêu chuẩn cao của các thị trường đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu và chuẩn bị mọi mặt để đáp ứng.  

“Chúng ta không chỉ đơn thuần sử dụng máy móc, thiết bị là quản trị được con người mà cần xây dựng một lộ trình. Và bản chất để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hiện nay là phải sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu vào. Điều này hoàn toàn khác với những cách quản trị cũ là làm sao tạo ra giá trị tốt nhất, còn giờ đây chúng ta phải tạo ra giá trị theo cách tiết kiệm nhất mà vẫn đảm bảo được yêu cầu chung. Đây là vấn đề mà các doanh nghiệp cần phải nắm và phải áp dụng” - ông Nguyễn Phương Lam nhấn mạnh.

Với vai trò là tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, sắp tới, VCCI chi nhánh ĐBSCL tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn tập trung vào các nội dung như chương trình đào tạo quản trị doanh nghiệp CEO - lãnh đạo thích ứng; chương trình nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý cấp trung; các khóa kỹ năng AI… Năm 2027, VCCI chi nhánh ĐBSCL hướng tới xây dựng báo cáo nghiên cứu chuyên sâu thị trường chủ lực và hoạt động kinh doanh tại ĐBSCL. Theo đó, sẽ phân tích những nhóm ngành hàng, những chuyển biến nào ở khu vực này, viễn cảnh ra sao, động thái của doanh nghiệp, của các nhà đầu tư thế nào… thành bức tranh kịp thời cung cấp cho các doanh nghiệp trong vùng nắm, để họ có kế hoạch triển khai và xây dựng chiến lược thích ứng, đối phó trong bối cảnh mới.

Bài, ảnh: MỸ THANH