Bài 2: "Mỏng" lực lượng kế thừa ở đội tuyển

Để đạt thành tích ở đỉnh cao, chí ít vận động viên điền kinh phải được tập luyện khoảng 3-4 năm trở lên. Tuy nhiên nhiều vận động viên ở cơ sở được tuyển chọn lên năng khiếu thành phố đã chựng lại, chuyển sang tập môn khác hoặc bỏ thể thao. Trong khi đó, công tác đào tạo các tuyến từ năng khiếu lên trẻ và tuyển của bộ môn điền kinh Cần Thơ còn nhiều bất cập, khiến cho lực lượng vận động viên thành tích cao ngày càng "mỏng".

Hiện nay đội tuyển điền kinh Cần Thơ chỉ có 3 HLV và 4 vận động viên. Tỷ lệ thầy - trò gần như 1 kèm 1, nhưng khả năng cạnh tranh HCV của đội điền kinh Cần Thơ tại Đại hội TDTT toàn quốc 2014 lại không cao. Theo phân tích của giới chuyên môn, điền kinh Cần Thơ hy vọng có "vàng" ở nội dung 7 môn phối hợp của vận động viên Thu Cúc, nhưng cô đang phải cạnh tranh quyết liệt với "đàn em" Dương Thị Việt Anh của Bạc Liêu. Niềm hy vọng thứ hai là ở nội dung 400 m rào của Diệp Minh Trung, nhưng trong các cuộc tranh tài quốc nội lâu nay, thành tích tốt nhất của vận động viên này cũng chỉ là HCB. Trong khi đó, nhiều nội dung khác của môn điền kinh như nhảy - đẩy - ném không có vận động viên ở đội tuyển. Nếu tính cả đội tuyển lẫn đội trẻ và năng khiếu thì điền kinh Cần Thơ hiện chỉ có 5 HLV phụ trách, 4 vận động viên đội tuyển, 6 vận động viên ở đội trẻ và 12 vận động viên năng khiếu, một con số quá "khiêm tốn" với vị thế của một thành phố là trung tâm ĐBSCL. Nếu so với đơn vị đứng đầu cả nước về điền kinh hiện nay là Hà Nội, chỉ riêng quân số HLV của họ cũng đã hơn 20 người, sít soát quân số của cả bộ môn điền kinh Cần Thơ.

Nguyên nhân lực lượng quá ít theo HLV Dương Phương - phụ trách cự ly ngắn -là thiếu nguồn tuyển chọn. Nhiều năm nay, Cần Thơ không tổ chức giải điền kinh, HLV tuyển chọn chủ yếu dựa vào các kỳ Hội khỏe Phù Đổng. Phong trào điền kinh ở trường học cũng không còn sôi nổi như những năm 1990, thời điểm các đội trường cạnh tranh nhau rất quyết liệt. Khi ấy, dù chế độ dinh dưỡng dành cho vận động viên chỉ 25.000 đồng/ngày, nhưng đội tuyển luôn có hơn chục vận động viên và thầy trò tập rất hăng. Còn hiện nay tiền ăn cho một vận động viên là 150.000 đồng/ngày ở đội tuyển và tiền công là 80.000 đồng/ngày, nhưng nhân tài điền kinh lại khan hiếm. Nhiều năm nay, điền kinh không có CLB "vệ tinh" ở các trường học.

Theo HLV Chí Hiếu của tổ cự ly trung bình và đi bộ, vấn đề còn ở chỗ bộ môn điền kinh chưa thống nhất được quan điểm, cách làm. Một khi tư tưởng các HLV chưa thông thì rất khó đào tạo được vận động viên đủ sức tranh tài ở các giải quốc gia. Nhiều năm qua, nhiều vận động viên năng khiếu được tuyển chọn đào tạo, đạt thành tích ở các giải lứa tuổi toàn quốc, nhưng không thể phát triển lên đội trẻ và tuyển vì thiếu sự đầu tư. Việc đào tạo vận động viên điền kinh hiện nay được phân cấp theo năng khiếu, trẻ và tuyển. Mỗi HLV đào tạo theo giáo án riêng dựa vào kinh nghiệm của mình, dẫn đến tình trạng vận động viên thiếu sự phát triển liên tục cần thiết theo từng giai đoạn. Tháng 9 vừa qua, điền kinh Cần Thơ đã bổ nhiệm Trưởng bộ môn làm đầu mối thống nhất phương pháp huấn luyện từ năng khiếu lên tuyển. Tuy nhiên đến nay, bộ môn vẫn chưa họp được, chưa vận hành theo "quỹ đạo" chung nên vẫn tình trạng "đội của ai người ấy làm".

Ông Lư Quốc Nhiêu - Trưởng phòng Thể thao thành tích cao của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cần Thơ -cho rằng cốt lõi của vấn đề là bệnh thành tích. Thành tích tạo áp lực buộc thầy và trò đôi khi phải đốt cháy giai đoạn. Nói rõ hơn là thay vì tham gia các giải lứa tuổi là điều kiện để các HLV đánh giá công tác huấn luyện trong một giai đoạn, để tiếp tục bổ sung khi vào giải chính, thì họ lại đặt mục tiêu đoạt giải lên trên hết bất kể phù hợp với chu kỳ huấn luyện hay không.

* * *

Thiếu xây dựng hệ thống các "vệ tinh" tạo nguồn bổ sung lực lượng trong khi "đầu ra" - đội tuyển chưa tạo được động lực thúc đẩy phong trào, khiến lực lượng điền kinh Cần Thơ ngày một thu hẹp, mất sức mạnh cạnh tranh trên đấu trường quốc gia.

Bài, ảnh: NGUYỄN MINH

Bài cuối: Học đường - Lối ra duy nhất