Trong chương trình tập huấn nâng cao năng lực đội ngũ của hơn 100 trạm y tế (TYT) và các trung tâm y tế trên địa bàn thành phố vào trung tuần tháng 5, PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường, Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ đã phát động toàn thể đội ngũ, đặc biệt là cán bộ y tế cơ sở, thực hiện cuộc chuyển đổi toàn diện với mục tiêu cấp bách: “Xây dựng niềm tin để người dân chọn trạm y tế là nơi tiếp cận y tế đầu tiên thay vì vượt tuyến”.

Chuẩn hóa dịch vụ tại cộng đồng

Theo PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường, ưu thế lớn nhất của TYT là khoảng cách địa lý, vì sự gần gũi ở cơ sở giúp tạo dựng mối liên hệ mật thiết và sự tin cậy của người dân với cán bộ y tế. Do đó, TYT cần phát huy tối đa lợi thế này thông qua việc chuyên nghiệp hóa các dịch vụ tại nhà và tại cộng đồng.

PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường, Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, giải đáp thắc mắc cho cán bộ TYT.

Ngày nay, dịch vụ nhân viên y tế đến tận nhà hỗ trợ, xét nghiệm và tư vấn đã trở nên phổ biến. Hiện các TYT đã được trang bị máy test nhanh và dụng cụ tầm soát ung thư cổ tử cung, mang lại hiệu quả rất tốt. Giám đốc Sở Y tế thành phố lưu ý các TYT cần làm rõ quy trình chuyên môn: “Các kỹ thuật như test đường huyết nhanh trạm có thể tự làm. Với xét nghiệm chuyên sâu hơn, trạm lấy mẫu gửi tuyến trên và phải đảm bảo trả kết quả đầy đủ cho dân. Về tài chính, phải căn cứ quy định giá dịch vụ và niêm yết công khai. Đây là mô hình “lợi kép”: vừa tăng nguồn thu từ công lấy mẫu, vừa mang lại sự tiện lợi khiến người dân hài lòng và sẵn sàng chi trả”.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tầm soát ung thư cổ tử cung tại Cần Thơ đã triển khai thành công tại 17 cơ sở. Trong giai đoạn 2025-2026, ngành đã tầm soát miễn phí cho khoảng 2.500 phụ nữ, phát hiện kịp thời 19 trường hợp có dấu hiệu bệnh lý. Điều này minh chứng rằng, khi cung cấp dịch vụ đúng nhu cầu, người dân sẽ hưởng ứng tích cực.

Thay đổi tư duy

Để thu hút bệnh nhân, các TYT phải thay đổi từ hình thức đến nội dung. PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường yêu cầu lãnh đạo các đơn vị triển khai tiêm ngừa dịch vụ càng sớm càng tốt. Đây là giải pháp vừa bảo vệ sức khỏe nhân dân, vừa tạo nguồn thu quan trọng. Dẫn chứng từ các bệnh viện lớn tại TP Hồ Chí Minh với số lượng tiêm chủng hàng chục ngàn mũi mỗi tháng, Giám đốc Sở Y tế thành phố khẳng định các TYT Cần Thơ hoàn toàn có thể triển khai tương tự với các loại vaccine phế cầu hay vaccine ung thư cổ tử cung nếu truyền thông tốt và giá cả hợp lý.

PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường cam kết, lãnh đạo Sở luôn đồng hành, sẵn sàng hỗ trợ y tế cơ sở trong bối cảnh mới. Với các lo ngại thiếu nhân sự hay kinh phí, chỉ cần có kế hoạch cụ thể là sẽ giải quyết được các vấn đề trên. Trong mô hình quản lý mới, TYT trực thuộc UBND xã, phường nên phải gắn kết chặt chẽ với cán bộ phụ trách Văn hóa - Xã hội địa phương để huy động nguồn lực.

Về chuyên môn, Sở đang xây dựng đề án hỗ trợ học phí cho cán bộ trạm học sau đại học về bác sĩ gia đình hoặc chuyên khoa. Song song với năng lực bác sĩ, hình thức bên ngoài cũng cần được chấn chỉnh: “Khi triển khai mô hình Bác sĩ gia đình, phải chú trọng sự chỉn chu từ chuyện nhỏ như áo blouse sạch đẹp, có phù hiệu, bảng tên; đến phòng chờ có ghế ngồi, nước uống, máy lạnh... Phải chuyên nghiệp như bệnh viện tư nhân để tạo niềm tin tuyệt đối cho người dân”.

Chuyển đổi số và quản trị hiện đại

Trong mô hình quản lý hiện đại, công nghệ thông tin là yếu tố bắt buộc. Sở Y tế đang tham mưu phương án thuê phần mềm tập trung cho mạng lưới TYT toàn thành phố để thống nhất dữ liệu hồ sơ sức khỏe điện tử. Khi có hồ sơ này, bác sĩ phải nhập liệu đầy đủ thông tin bệnh sử trọn đời của người dân, giúp việc chẩn đoán và điều trị trở nên chính xác, xuyên suốt.

Về quản trị dịch bệnh, ông Hoàng Quốc Cường yêu cầu các trạm chủ động cập nhật tọa độ ca bệnh (GPS) để báo cáo về Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố, giúp phân bổ nguồn lực chống dịch chính xác hơn. Lãnh đạo TYT phải quản trị đơn vị như một doanh nghiệp: nắm vững con số doanh thu, chi phí, mô hình bệnh tật địa phương và am hiểu các thông tư về tài chính, đấu thầu, bảo hiểm. Giám đốc Sở Y tế thành phố chỉ đạo: “Đừng thụ động chờ đợi tuyến trên. Nếu thiếu thuốc, vaccine, các trạm hoàn toàn có quyền chủ động mua sắm đúng quy định để phục vụ dân”.

Các TYT không nên thụ động đợi kinh phí Nhà nước mà cần năng động tìm kiếm nguồn hỗ trợ xã hội hóa hoặc đề xuất theo các nghị quyết của thành phố. “Nếu khó khăn về thiết bị, hãy chủ động liên hệ các đơn vị hỗ trợ, các nguồn quỹ an sinh. Không có giải pháp nào là không thể nếu chúng ta quyết tâm làm”, bác sĩ Hoàng Quốc Cường nhấn mạnh.

THU SƯƠNG (lược ghi)