Chuyển đổi số đang là khái niệm được nhắc nhiều và tác động mạnh vào cuộc sống khi người dân được trải nghiệm ngày càng nhiều các dịch vụ công hay các dịch vụ được cung cấp từ doanh nghiệp một cách nhanh chóng, tiện lợi như ngân hàng điện tử, ví điện tử, mua sắm online… Với nhiều tiện ích và hiệu quả thiết thực từ chuyển đổi số (CÐS), các ngành chức năng và doanh nghiệp đang tích cực triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy thực hiện, nhất là trong bối cảnh giãn cách xã hội, hạn chế đi lại để phòng, chống dịch COVID-19.

Thiết bị IoT được ngành Nông nghiệp TP Cần Thơ lắp đặt trên cánh đồng lúa ở xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh nhằm quan trắc tự động môi trường và theo dõi tình hình phát triển của lúa.  (ảnh chụp trước khi dịch COVID-19 diễn ra).

Theo Cẩm nang CÐS của Bộ Thông tin và Truyền thông, CÐS là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên công nghệ số. Ðây cũng là sự khác biệt giữa ứng dụng công nghệ thông tin và CÐS. Ứng dụng công nghệ thông tin là tối ưu hóa quy trình đã có, theo mô hình hoạt động đã có, để cung cấp dịch vụ đã có. Còn CÐS là thay đổi quy trình mới, thay đổi mô hình hoạt động mới, để cung cấp dịch vụ mới hoặc cung cấp dịch vụ đã có theo cách mới.

Doanh nghiệp (DN) CÐS được hiểu một cách đơn giản là DN thay đổi từ mô hình kinh doanh truyền thống sang mô hình số, thông qua áp dụng các công nghệ hàng đầu hiện nay như Internet kết nối vạn vật (IoT), điện toán đám mây (cloud), dữ liệu lớn (big data), công nghệ chuỗi - khối (blockchain), công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI)… để thay đổi phương thức lãnh đạo, điều hành, quy trình làm việc và văn hóa lao động trong DN… Theo khảo sát của Viện Phát triển DN, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận thức của DN Việt Nam về CÐS trong thời gian qua đã tiến triển phấn khởi, hơn 50% DN đã ứng dụng các công nghệ số trước khi có COVID-19; hơn 25% DN bắt đầu ứng dụng công nghệ số từ khi có COVID-19 và có ý định tiếp tục sử dụng công nghệ số.

CÐS giúp mang lại rất nhiều lợi ích cho DN như gia tăng tính minh bạch và hiệu quả trong quản trị DN, tiết kiệm chi phí và tăng năng lực làm việc và năng suất lao động của nhân viên, nâng cao tính cạnh tranh, tạo ra các dịch vụ và trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng… Qua đó, giúp DN tăng hiệu quả kinh doanh và tăng doanh thu. CÐS không chỉ giúp tăng năng suất, giảm chi phí mà còn mở ra không gian phát triển mới, tạo ra các giá trị mới ngoài các giá trị truyền thống vốn có. Tuy nhiên, DN còn gặp nhiều thách thức trong quá trình CÐS. Ðặc biệt, CÐS trong nhiều DN còn gặp khó và chưa mang tính đồng bộ do ảnh hưởng nhiều từ tâm thế của người đứng đầu DN, nhất là khi họ không phải là những người có kiến thức chuyên sâu về công nghệ, chưa quen với quy trình số hóa. DN chưa xác định rõ mục tiêu và các thức phù hợp để chuyển đổi trước khi thực sự tham gia quá trình CÐS. Nhiều DN cũng còn lo ngại về bảo vệ dữ liệu và tài liệu bảo mật nên chậm triển khai CÐS. DN còn gặp khó về khả năng tài chính và thiếu nhân sự có kỹ năng và trình độ công nghệ đáp ứng cho CÐS…

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã tham gia và triển khai nhiều Dự án CÐS quốc gia như xây dựng Trục liên thông văn bản quốc gia, Cổng dịch vụ công quốc gia, tư vấn đô thị thông minh trên 40 tỉnh, thành… VNPT cũng đang cung cấp giải pháp CÐS đầy đủ cho DN trong các lĩnh vực kinh doanh, với các giải pháp an toàn bảo mật để đảm bảo kết nối an toàn và các giải pháp, sản phẩm cụ thể phục vụ DN, trong đó có các mô hình nhà máy thông minh, văn phòng thông minh.

Tại TP Cần Thơ, VNPT cũng đã hỗ trợ xây dựng đề án phát triển TP Cần Thơ thành đô thị thông minh giai đoạn 2016-2025, hỗ trợ Công an thành phố triển khai Dự án dữ liệu quốc gia về dân cư, xây dựng các giải pháp số hóa dữ liệu cho các sở, ngành thành phố, xây dựng App hỗ trợ quản lý và truy vết các trường hợp nghi nhiễm và nhiễm COVID-19…

Ông Kim Hồng Vi Phúc, Phó Giám đốc VNPT Cần Thơ, cho biết: “Với kinh nghiệm và nguồn lực vốn có của mình, chúng tôi rất mong muốn và sẵn sàng đồng hành với quá trình CÐS tại địa phương, đóng góp thiết thực cho việc xây dựng chính quyền điện tử, hợp tác chia sẻ kinh nghiệm trong CÐS giữa các DN nhằm hướng tới môi trường kinh doanh lành mạnh, năng động và phát triển. Tập đoàn VNPT và VNPT Cần Thơ cũng mong muốn và sẵn sàng tư vấn, đề xuất khung CÐS phù hợp cho từng loại hình DN và từng giai đoạn triển khai CÐS
của DN”.

Trong thời đại 4.0 hiện nay, CÐS đã trở thành xu hướng phát triển tất yếu mà tất cả các ngành, lĩnh vực, tổ chức và cá nhân cần quan tâm thực hiện. Ðặc biệt, CÐS đối với các DN là rất quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đứng vững trước các thách thức của thời cuộc, nhất là trong bối cảnh ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Theo ông Kim Hồng Vi Phúc, để CÐS thành công, cần có sự chỉ đạo, phối hợp từ các cơ quan Ðảng, Nhà nước, chính quyền đối với tất cả các tổ chức, cơ quan đoàn thể, DN trên địa bàn nhằm tạo sự thống nhất trong quan điểm, mục tiêu và hành động. Bên cạnh đó, cần tuyên truyền sâu rộng để DN nắm chủ trương, mục tiêu và các chính sách trong CÐS cho DN, tư vấn khung chuyển đổi số và các bước chuyển đổi phù hợp cho từng loại hình và quy mô doanh nghiệp trên cơ sở khung CÐS chung và phù hợp với Chương trình CÐS của thành phố đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Các sở ngành, cơ quan, doanh nghiệp có kế hoạch phổ biến kiến thức chung về xây dựng lộ trình và thực hiện CÐS sang kinh tế số, kiến thức về công nghệ số, các mô hình kinh tế số. Tổ chức các hội thảo chuyên đề về số hóa DN nhằm chia sẻ kinh nghiệm các mô hình kinh doanh sáng tạo với công nghệ số đến các DN trên địa bàn. Tổ chức các lớp bồi dưỡng kiến thức CÐS cho DN và cán bộ, công viên chức và người lao động. Ðặc biệt, đối với DN cần chủ động hơn trong hoạt động liên kết kinh doanh, phát triển sự hợp tác theo hướng mới hơn, không chỉ sử dụng các dịch vụ của nhau mà còn hướng đến nền kinh tế số với việc chuẩn hóa, minh bạch hóa và công khai trên nền tảng tích hợp và chia sẻ
thông tin.

DN cần đầu tư đổi mới công nghệ bảo đảm đáp ứng được tiêu chí tối ưu, hiện đại, bắt kịp xu hướng, phù hợp với DN và đáp ứng yêu cầu thực tế trong quá trình vận hành, nâng cao năng lực nội tại của DN, đồng thời khai thác tối đa các nguồn lực khác để tăng cường đầu tư cho hoạt
động CÐS.

 Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG