Phúc Gia An

2008 là năm đáng nhớ đối với Việt Nam khi đất nước tiếp tục gặt hái những thắng lợi mới trong tiến trình hội nhập và hoàn thành xuất sắc trọng trách mà cộng đồng quốc tế tin tưởng giao phó. Thành công của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (HĐBA LHQ) trong tháng 7-2008 cũng như những đóng góp của chúng ta trong suốt một năm đầu làm Ủy viên không thường trực HĐBA đã thể hiện rõ bản lĩnh, tầm vóc và vị thế mới của đất nước.

Dấu ấn Việt Nam tại HĐBA

Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (giữa trái) và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào (giữa) chứng kiến lễ ký kết các văn bản hợp tác giữa hai nước tại Bắc Kinh đầu tháng 6-2008. Ảnh: TTXVN

Tiếp nối truyền thống hòa hiếu, nhân nghĩa của dân tộc, với tinh thần ngoại giao Hồ Chí Minh “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, trong vai trò Ủy viên không thường trực và Chủ tịch luân phiên HĐBA, Việt Nam đã tuân thủ các nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác; chủ trương giải quyết các cuộc xung đột, các vấn đề an ninh quốc tế bằng con đường thương lượng hòa bình, đối thoại và hợp tác, hạn chế tối đa việc áp dụng các biện pháp trừng phạt, đề cao vai trò trung gian, hòa giải thay cho việc gây sức ép, sử dụng vũ lực. Trong thế giới có nhiều diễn biến an ninh và quan hệ chính trị phức tạp, việc “cầm trịch” HĐBA cho dù chỉ một tháng ngắn ngủi cũng là sứ mạng nặng nề, nhất là đối với một quốc gia lần đầu tiên tham gia cơ quan an ninh quyền lực nhất thế giới này. Theo Đại sứ nước ta tại LHQ Lê Lương Minh, hai quan điểm trọng yếu bảo đảm sự thành công của Việt Nam với tư cách Ủy viên không thường trực HĐBA là bảo vệ lập trường, lợi ích quốc gia, đồng thời tạo dựng được quan hệ tin cậy, thẳng thắn với các nước.

Dư luận thế giới đánh giá cao bản lĩnh của Việt Nam trong vị thế này và cùng chung nhận định rằng nước ta đã thành công trong việc khẳng định đường lối đối ngoại nhất quán, đóng góp tích cực vào việc giải quyết các vấn đề an ninh quốc tế nóng bỏng. Theo nhận xét của Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về Việt Nam và châu Á tại Học viện Quốc phòng Australia, Việt Nam đã đảm trách một cách nghiêm túc chức vụ của mình và xác định lập trường thẳng thắn, thuyết phục được cộng đồng quốc tế đồng tình trên rất nhiều vấn đề quốc tế nhạy cảm. “Từ một quốc gia thành viên có vai vế nhất định ở châu Á, Việt Nam đã vươn lên thành một tác nhân khu vực, có tiếng nói uy tín trên trường quốc tế”, Giáo sư Thayer đánh giá. Và những ai am tường về Việt Nam đều có thể hiểu rằng nước ta đã thể hiện rõ khát vọng, truyền thống yêu chuộng hòa bình của một dân tộc từng chịu nhiều áp bức, trải qua nhiều cuộc chiến tranh vệ quốc khốc liệt nên mong muốn xây dựng một thế giới công bằng, bình đẳng, tiến bộ và cùng phát triển thịnh vượng.

Tạo dựng tầm vóc mới

Là thành viên của hầu hết các tổ chức lớn trên thế giới như LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn hợp tác Á-Âu (ASEM), Diễn đàn kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)... và với “đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ quốc tế, đưa quan hệ quốc tế song phương và đa phương đi vào chiều sâu, ổn định”(1) trên tinh thần “Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực và xây dựng của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững”(2), Việt Nam đã không ngừng thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước, nhất là các đối tác quan trọng, đi vào chiều sâu, nâng lên tầm cao mới và mở ra cơ hội giao lưu với các đối tác tiềm năng khác thông qua các chuyến công du của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ. Năm qua, các nhà lãnh đạo nước ta đã đi thăm và làm việc tại hầu hết các cường quốc hàng đầu thế giới như Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật, Anh, Đức, Pháp, Australia, Hàn Quốc, Đan Mạch, Phần Lan, Thụy Điển, Hà Lan, Bỉ, Na Uy, Áo, Hy Lạp... cũng như các nước có tiềm năng phát triển quan hệ sâu rộng như Venezuela, Hungary, Roumanie, Bulgarie, Peru, Angola, Mozambique, Mông Cổ... Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh vào cuối tháng 5 và của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào cuối tháng 10 đã đưa quan hệ láng giềng hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện và tin cậy lẫn nhau lên tầm cao mới, vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển ở khu vực châu Á và trên thế giới. Chuyến công du Nga vào cuối tháng 10 của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết mang ý nghĩa to lớn vì nó giúp tăng cường quan hệ chiến lược với một quốc gia hùng cường đang trỗi dậy mạnh mẽ. Đặc biệt, tiếp nối chuyến thăm lịch sử của nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải năm 2006 và Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết năm 2007, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã thăm Hoa Kỳ vào tháng 6-2008 và thiết lập được cơ chế đối thoại chiến lược song phương về các vấn đề chính trị, an ninh, quốc phòng và hợp tác nhân đạo, góp phần tăng cường sự hiểu biết và thắt chặt quan hệ giữa nhân dân hai nước. Và trong tất cả các chuyến công du ấy, các nhà lãnh đạo ta đều quan tâm gặp gỡ, thăm hỏi, động viên các tầng lớp kiều bào, bà con đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài, qua đó khẳng định chính sách coi người Việt Nam ở hải ngoại là một bộ phận của dòng giống Lạc Hồng, cho dù ở bất cứ phương trời nào cũng là một khối đại đoàn kết, thống nhất, không thể tách rời của đất nước, là nguồn lực của cộng đồng dân tộc Việt Nam, là nhân tố quan trọng góp phần tăng cường quan hệ, hợp tác và hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước.

Cùng với các chuyến công du nước ngoài của các nhà lãnh đạo, nước ta cũng đón tiếp nhiều phái đoàn quốc tế đến từ khắp các châu lục. Chúng ta đã đón các nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ các nước như Brazil, Phần Lan, Croatia, Belarus, Thụy Sĩ, Hungary, Slovakia, CH Czech, Qatar, Hy Lạp... Việt Nam cũng nhận được sự quan tâm và đóng góp ý kiến chân tình, cởi mở của các tổ chức quốc tế, những chuyên gia, nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới trên nhiều lĩnh vực. Điều đó cho thấy bạn bè quốc tế ủng hộ các nỗ lực vươn lên của nhân dân ta trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, hội nhập kinh tế quốc tế, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. Nhân dịp tiếp Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao nước ta Phạm Gia Khiêm thăm trụ sở LHQ tại New York tháng 7-2008, Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon đã biểu dương Việt Nam như là một mô hình tốt cho các nước đang phát triển trong công cuộc cải cách kinh tế, xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức sống cho nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng tiếp Tổng thống Brazil Lula da Silva trong chuyến thăm Việt Nam lần đầu tiên tháng 7-2008. Ảnh: Na.gov.vn

Hoạt động ngoại giao của Việt Nam còn có sự góp sức tích cực của các ban ngành, đoàn thể trong các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật, lễ hội, du lịch, tôn giáo. Đường lối “ngoại giao nhân dân” của Đảng và Nhà nước ta đã phát huy hiệu quả trong việc giúp cộng đồng thế giới hiểu rõ hơn về đất nước, con người Việt Nam năng động, thân thiện, thủy chung, giàu lòng nhân ái, có bản sắc dân tộc và tinh thần hội nhập quốc tế. Không phải ngẫu nhiên mà chúng ta lần đầu tiên được đăng cai tổ chức cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ năm 2008 và cũng sẽ là nước chủ nhà của cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 2010. Những sự kiện có giá trị nhân văn thường thu hút đông đảo công chúng thế giới chú ý như vậy là thời cơ vàng để chúng ta quảng bá, nâng cao hình ảnh đất nước có bề dày hàng nghìn năm văn hiến, qua đó thu hút ngày càng nhiều du khách, doanh nhân quốc tế tìm đến Việt Nam tham quan, đầu tư, đồng thời góp phần tô đậm thêm vẻ đẹp tiềm ẩn của con người Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Vững vàng đi tới

Trong bối cảnh tình hình an ninh - chính trị thế giới ngày càng diễn biến phức tạp, nhất là còn bị đe dọa bởi chủ nghĩa bá quyền thù địch, việc Việt Nam duy trì và củng cố được các mối quan hệ quốc tế một cách cân bằng đã thể hiện một tư duy chiến lược hết sức khôn khéo có ý nghĩa sâu sắc của Đảng và Nhà nước ta, giúp Việt Nam tranh thủ tối đa mọi nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển kinh tế và đảm bảo vững chắc an ninh quốc gia, kiên quyết đấu tranh, vạch trần và đập tan những luận điệu xuyên tạc, vu cáo, bịa đặt của các thế lực phản động, thù địch. Phấn khởi, tự hào trước thế và lực của Việt Nam ngày càng lớn mạnh, chúng ta khẳng định rõ tiếp tục nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Ủy viên không thường trực HĐBA nửa nhiệm kỳ còn lại, đồng thời phát huy tốt hơn nữa vai trò của mình trong các tổ chức khu vực, quốc tế.

Xuân mới tiếp thêm cho chúng ta nghị lực và niềm tin mới. Niềm tin ấy sẽ tạo ra sức mạnh mới cho dân tộc ta vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển bền vững và tiến lên sánh vai cùng bạn bè năm châu thế giới.

Chú thích (1) và (2): Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng.