Sri Lanka, quốc đảo với gần 22 triệu người, từng là niềm hy vọng về kinh tế khi dân số có trình độ học vấn cao, tầng lớp trung lưu đông và thu nhập trung bình thuộc hàng cao nhất khu vực Nam Á. Thế nhưng, nhiều người tại đây hiện đang sống trên bờ vực, không thể mua ngay cả những thứ cơ bản nhất, buộc phải trôi dạt nơi xứ người.

Người dân Sri Lanka xếp hàng chờ mua nhiên liệu. Ảnh: NYT

Selwi Thangawelu là trường hợp điển hình. Với mong muốn thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế đang nhấn chìm Sri Lanka, người mẹ 2 con này đã phải đứng xếp hàng hơn 14 tiếng đồng hồ để được cấp hộ chiếu. Sau bao nỗ lực, Thangawelu trở thành quản gia cho một gia đình ở Kuwait, bởi công việc thu gom rác của chồng chị không còn đủ để trang trải chi phí mua thực phẩm và nhiên liệu - những thứ tăng giá chóng mặt trong bối cảnh tình hình nước này ngày càng trở nên thảm khốc. Trong 3 tuần qua, Thangawelu và chồng chủ yếu ăn cơm trắng, còn phần rau củ mua được đều dành cho các con. “Tôi hơi sợ nhưng không có cách nào để ở lại đây” - Thangawelu bày tỏ. Dẫu vậy, Thangawelu còn may mắn hơn rất nhiều người. Theo tờ Thời báo New York (NYT), hàng chục người cố gắng chạy trốn khỏi Sri Lanka bằng thuyền đã bị lực lượng bảo vệ bờ biển Úc bắt giữ ở Ấn Độ Dương.

Hiện các kệ hàng hóa ở Sri Lanka trống trơn, những gì còn lại trên kệ thì người dân không thể mua nổi. Trong khi đó, nguồn cung cấp nhiên liệu ít đến mức mọi người phải xếp hàng chờ đợi trong nhiều ngày mới có thể mua được vài lít xăng. Đa số người dân hạn chế ra đường, một số người thì phải đi bộ một quãng đường dài. Theo NYT, đường phố ở thủ đô Colombo giờ đây hầu như không có xe hơi, ngoại trừ những chiếc đang đậu thành hàng dài vài dãy nhà chờ đến lượt tại một trạm bơm nhiên liệu. Cứ vài ngày một lần, Bộ trưởng Năng lượng Kanchana Wijesekera lại thông báo trên trang cá nhân Twitter rằng sắp về các lô hàng dầu diesel và xăng mới, khiến nhiều người đổ xô đi mua. “Đây là lần đầu tiên trong đời tôi thấy khó khăn đến như vậy. Chúng tôi không có gì để ăn mà lại không có xăng nữa nên chúng tôi không thể đi bất cứ đâu. Không còn gì cả” - Deyarathna Liyanage, một nông dân 80 tuổi, cho biết.

Và để tiết kiệm nhiên liệu, các trường học tại Sri Lanka đã bị đóng cửa trong những tuần gần đây. Các hiệu thuốc cũng không có thuốc kê đơn, trong khi nhiều công ty buộc nhân viên phải cắt giảm lương.

Chính phủ sụp đổ

Cuộc khủng hoảng kinh tế tại Sri Lanka đã khiến hàng ngàn người hồi cuối tuần rồi xông vào dinh thự và văn phòng Tổng thống Gotabaya Rajapaksa, yêu cầu ông từ chức. Một số người quá khích còn đốt nhà riêng của Thủ tướng Ranil Wickremesinghe. Kể từ khi người biểu tình đột nhập, công chúng đã không thấy ông Rajapaksa xuất hiện nữa. Hôm 11-7, văn phòng Thủ tướng Sri Lanka cho biết Tổng thống Rajapaksa đã thông báo với Thủ tướng Wickremesinghe rằng ông sẽ từ chức ngày 13-7 như đã thông báo trước đó. Trong khi đó, ông Wickremesinghe cũng sẽ từ chức để chính phủ lâm thời của các đảng tiếp quản.

Quốc hội Sri Lanka sẽ nhóm họp trở lại vào ngày 15-7 và tiến hành bầu tổng thống mới vào ngày 20-7, theo Chủ tịch Quốc hội Mahinda Yapa Abeywardena. 

Nhưng giới phân tích cho rằng bất kỳ ai đứng ra tiếp quản Sri Lanka cũng sẽ phải gánh chịu cuộc khủng hoảng mà không có cách giải quyết. Về cơ bản, Sri Lanka đã phá sản. Tình trạng eo hẹp về tài chính của quốc đảo này ngày càng trở nên tồi tệ hơn do lạm phát gia tăng trên toàn thế giới. Các chủ nợ lớn của Sri Lanka như Ấn Độ cho biết, sự hỗ trợ của New Delhi đối với Colombo không phải là không có giới hạn, khiến nước này nhiều khả năng không thể tiếp tục nhập khẩu nhiên liệu, thực phẩm và dược phẩm cần thiết.

TRÍ VĂN