TRÍ VĂN (Tổng hợp)

Khi nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn hồi cuối năm ngoái tuyên bố sẽ tăng thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc từ 4 tháng lên một năm, bà xem Ukraine như là một ví dụ để hòn đảo này rút kinh nghiệm.

Sự chuẩn bị của Đài Loan

Binh sĩ Đài Loan.

“Thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự 4 tháng như hiện nay là không đủ để đáp ứng tình hình diễn biến nhanh chóng và luôn thay đổi. Chúng tôi đã quyết định khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự một năm, bắt đầu từ năm 2024” - bà Thái nói trong cuộc họp báo ở Đài Bắc. Theo bà, chế độ nghĩa vụ quân sự hiện nay là không hiệu quả và không phù hợp để đối phó với “mối đe dọa quân sự ngày càng tăng từ Trung Quốc”, đặc biệt là trong kịch bản hòn đảo bị tấn công chớp nhoáng. 

Một năm sau khi nổ ra xung đột tại Ukraine, giới quan sát cho rằng Đài Loan đã rút ra nhiều bài học quý giá. Theo đó, lực lượng quân đội của hòn đảo này cần được cải cách và Đài Loan cần phải đầu tư vào khả năng chiến tranh phi đối xứng, tăng cường sự đoàn kết và nâng cao nhuệ khí cả trong quân đội và công chúng. Xung đột ở Ukraine cũng cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng mối quan hệ bền chặt với các đồng minh và đối tác trên khắp thế giới nhằm đảm bảo rằng Đài Loan có được sự hỗ trợ cần thiết để tự vệ trong trường hợp chiến tranh nổ ra trên eo biển Đài Loan.

Su Tzu-yun, chuyên gia phân tích cấp cao của Viện Nghiên cứu quốc phòng và an ninh  (INDSR, cơ quan nghiên cứu của chính quyền Đài Bắc), cho biết dù xung đột với Bắc Kinh có xảy ra hay không, cuộc chiến tại Ukraine đã mang đến cho Đài Loan một ví dụ điển hình cho thấy rằng hòn đảo này phải chuẩn bị cho chiến tranh và tăng cường khả năng tự vệ trước khi quá muộn. Theo ông Su, việc tái cấu trúc quân đội và tăng thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc là bước quan trọng để thực hiện điều này.

Mặt khác, Đài Loan đang chi hàng tỉ USD để mua vũ khí di động, công nghệ cao, gồm tên lửa chống hạm Harpoon, tên lửa đất đối không Stinger và tên lửa chống tăng Javelin từ Mỹ như một phần của chiến lược chiến tranh phi đối xứng. Hòn đảo này cũng đã phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của riêng mình nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài, gồm khoản đầu tư 1,6 triệu USD để phát triển máy bay không người lái (UAV). Theo Shu Hsiao-huang, chuyên gia phân tích tại INDSR, UAV quân sự đã đóng góp vai trò quan trọng trong cuộc chiến Nga - Ukraine vì cả Mát-xcơ-va và Kiev đều đang sử dụng chúng để xác định vị trí mục tiêu của kẻ thù. Ông này nhận định, UAV sẽ giúp Đài Loan đạt được hiệu quả trong việc định vị các mục tiêu của kè thù và hướng dẫn triển khai các cuộc tấn công.

Bài học quý giá cho cả Trung Quốc

Về phần mình, Trung Quốc, vốn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ mà nếu cần thiết sẽ thu hồi bằng vũ lực, luôn theo dõi và rút kinh nghiệm từ những sai lầm của Nga trong cuộc chiến. Zheng Jian, thành viên Hiệp hội nghiên cứu quốc gia về Đài Loan tại Bắc Kinh, cho rằng cuộc chiến của Nga tại Ukraine cũng đã tạo ra những bài học quý giá cho Trung Quốc và nước này đang ở vị thế tốt hơn trong một cuộc chiến khả dĩ với Đài Loan.

“Sự chuẩn bị của Nga là không đầy đủ… và có một câu hỏi là liệu thời điểm của cuộc tấn công của Nga có phù hợp hay không”, ông Zheng bình luận và nhấn mạnh Mát-xcơ-va đã đánh giá thấp sự kháng cự của Kiev. Trong khi đó, ông nói rằng sự khác biệt giữa Nga và Trung Quốc ở chỗ quân đội Trung Quốc có truyền thống là chỉ chiến đấu khi được chuẩn bị đầy đủ. Ngoài ra, ông Zheng lưu ý vị trí địa lý trên đất liền giúp Ukraine dễ dàng nhận được sự hỗ trợ từ các nước khác, nhưng với Đài Loan sẽ khó khăn. 

Ngược lại, Anders Fogh Rasmussen, cựu Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong chuyến thăm Đài Loan hồi tháng 1 phát biểu trước báo giới rằng Trung Quốc đang phụ thuộc nhiều vào chuỗi cung ứng toàn cầu lớn hơn Nga nên một sự phản ứng tập thể của quốc tế sẽ gây ra hậu quả kinh tế nặng nề nếu Bắc Kinh triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Đài Bắc.