ÐỨC TRUNG (Tổng hợp)
Hội nghị An ninh Munich (MSC) lần thứ 59 đã khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof ở thành phố Munich thuộc bang Bayern. Hội nghị năm nay thu hút 40 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, gần 100 bộ trưởng cùng hàng ngàn chuyên gia về chính sách an ninh đến từ các nước.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong bài phát biểu qua video thu sẵn gửi tới MSC. Ảnh: DW
Hội nghị diễn ra trong 3 ngày, từ 17 đến 19-2, với hàng loạt sự kiện dày đặc về nhiều chủ đề nóng và những thách thức mà thế giới đang phải đối mặt, từ chính trị, kinh tế tới an ninh, quốc phòng, môi trường... Hội nghị có sự hiện diện quan trọng của Thủ tướng nước chủ nhà Olaf Scholz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ðại diện Mỹ dự hội nghị lần này gồm Phó Tổng thống Kamala Harris, Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd J. Austin, Ngoại trưởng Antony Blinken và khoảng 60 thượng - hạ nghị sĩ từ hai đảng Cộng hòa và Dân chủ. Trong khi đó, đại diện Trung Quốc tham dự hội nghị có ông Vương Nghị - Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác đối ngoại Trung ương Ðảng Cộng sản Trung Quốc. Nga không cử đại diện tham dự hội nghị lần này. Báo chí phương Tây cho biết Nga lần đầu tiên trong 20 năm qua không được mời tham dự MSC vì cuộc chiến ở Ukraine.
Trong bối cảnh cuộc xung đột ở Ukraine đã có nhiều tác động tới thế giới, nhiều nội dung thảo luận của MSC dù có thể không đề cập rõ ràng đến Ukraine nhưng được cho là sẽ xoay quanh cuộc xung đột này. Vấn đề mở rộng Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO), việc gia nhập của Thụy Ðiển và Phần Lan hay nước Anh hậu Brexit đóng vai trò như thế nào trong cấu trúc an ninh châu Âu tương lai cũng là những vấn đề được thảo luận tại hội nghị.
Tuy nhiên, nhiều cuộc thảo luận song phương và đa phương bên lề hội nghị sẽ được dư luận quốc tế quan tâm hơn, trong đó đáng chú ý là các cuộc gặp có sự tham dự của các quan chức Mỹ, Trung Quốc, Pháp và Ðức. Chưa rõ liệu ngoại trưởng Mỹ và Trung Quốc có cuộc gặp hay không trong khi báo giới quốc tế hôm 17-2 cho biết các cuộc dàn xếp giữa hai bên đang diễn ra sau sự cố khinh khí cầu khiến ông Blinken hủy chuyến công Bắc Kinh mới đây. Giới phân tích cho rằng, những nội dung được thảo luận ngoài hành lang, trong phòng khách hay những phòng họp nhỏ thường có sức hút dư luận rất lớn.
Ðể đảm bảo an ninh cho MSC 2023, giới chức Ðức đã huy động gần 5.000 cảnh sát được triển khai từ khắp các bang của Ðức về làm nhiệm vụ đảm bảo an toàn ở mức cao nhất trong những ngày diễn ra hội nghị. Một khu vực rộng lớn bao quanh khách sạn Bayerischer Hof và quảng trường Promenadeplatz cũng đã được phong tỏa, trong khi nhiều biện pháp an ninh nghiêm ngặt được triển khai, với những lớp bảo vệ và kiểm soát nhiều tầng.
Tại phiên khai mạc, vấn đề chiến sự Nga - Ukraine có lẽ đã “chiếm sóng” hội nghị khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có bài phát biểu qua video thu sẵn kêu gọi các nước tăng tốc chuyển giao xe tăng và các loại vũ khí khác như cam kết. “Chúng tôi cần phải nhanh lên. Chúng tôi cần tốc độ - tốc độ của các thỏa thuận, tốc độ giao hàng cho chúng tôi... tốc độ của các quyết định nhằm hạn chế sức mạnh của Nga. Không có sự thay thế nào cho tốc độ bởi đó là tốc độ mà cuộc sống phụ thuộc vào. Không có sự thay thế nào cho một chiến thắng của Ukraine “, ông Zelensky kêu gọi một cách khẩn thiết.
Trong khi đó, Thủ tướng Ðức Scholz thúc giục các quốc gia đồng minh chuyển giao xe tăng hạng nặng cho Ukraine như đã hứa và cho biết những chiếc xe tăng Leopard 2 của Ðức sẽ sớm đến Ukraine. Ông cam kết Berlin sẽ hỗ trợ huấn luyện, tiếp tế và logistics cho Kiev, đồng thời nhấn mạnh “điều khôn ngoan là phải chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài”. Tổng thống Pháp Macron cũng khẳng định đây không phải là lúc để đối thoại với Nga và cho rằng các nước đồng minh cần chuẩn bị cho cuộc “xung đột kéo dài” ở Ukraine. “Chúng ta nhất thiết phải tăng cường các nỗ lực hỗ trợ đối với sự kháng cự của người dân Ukraine và quân đội của họ, qua đó giúp quân đội nước này phát động một cuộc phản công như là điều duy nhất để có được các cuộc đàm phán đáng tin cậy do chính quyền và người dân Ukraine quyết định”, ông Macron nhấn mạnh.
Phát biểu của 2 ông Scholz và Macron cho thấy “liên minh xe tăng” của phương Tây chưa thể sớm bàn giao vũ khí hặng nặng cần thiết cho Ukraine trong bối cảnh Nga đang đẩy mạnh tấn công nhằm đạt các mục tiêu đề ra, đặc biệt trước ngày tròn một năm Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” 24-2.
Các kênh liên lạc của Mỹ với Trung Quốc vẫn mở, trừ quân sự
Trong tình hình hiện nay, Mỹ sẽ không đặt ra bất kỳ điều kiện tiên quyết nào cho cuộc đối thoại giữa Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Đó là tuyên bố của điều phối viên phụ trách truyền thông chiến lược của Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng John Kirby đưa ra ngày 17-2 (giờ địa phương).
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, phát biểu với báo giới, ông Kirby tuyên bố người đứng đầu Nhà Trắng sẽ thực hiện cuộc trao đổi với nhà lãnh đạo Trung Quốc vào “thời điểm thích hợp”, đồng thời khẳng định các đường dây liên lạc của Washington với Bắc Kinh vẫn mở. Quan chức Nhà Trắng cũng lưu ý rằng các kênh quân sự giữa hai nước vẫn được đóng và “đây thực sự là điều cần điều chỉnh”. Quan hệ hai nước đang có nhiều căng thẳng liên quan tới vụ Mỹ bắn hạ khinh khí cầu của Trung Quốc bay lạc vào không phận nước này.
Tuyên bố trên của ông Kirby được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Biden bày tỏ mong muốn về một cuộc trao đổi với Chủ tịch Tập để “đi đến tận cùng vấn đề”.