Tổng thống Obama (giữa) công bố quyết định đề cử Brennan (phải) làm Giám đốc CIA. Ảnh: AP

Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 7-1 đã chính thức đề cử ông John O. Brennan, một trong những cố vấn gần gũi và quyền lực nhất của mình, làm giám đốc Cục Tình báo Trung ương (CIA), thay thế người tiền nhiệm David Petraeus đã từ chức hồi tháng 11 năm ngoái vì vụ bê bối tình dục gây tai tiếng trong dư luận.

Ông Brennan, 58 tuổi, là phó cố vấn an ninh quốc gia phụ trách an ninh nội địa và chống khủng bố, một trong những trợ lý và là trưởng nhóm cố vấn chống khủng bố của Tổng thống Obama tại Nhà Trắng.

Trước khi làm giám đốc Trung tâm chống khủng bố quốc gia thuộc cơ quan tình báo quốc gia của Mỹ giai đoạn 2004-2005, Brennan phục vụ cho CIA trong khoảng 25 năm, trong phần lớn thời gian là chuyên gia phân tích, sau đó được đưa đến Arabie Séoudite hồi những năm 1990 với vai trò trưởng trạm của CIA. Năm 2009, Brennan trở về Mỹ làm trợ lý giám đốc, rồi giữ ghế phó giám đốc điều hành CIA.

Loạt tấn công khủng bố bằng máy bay dân sự gây chấn động ngày 11-9-2001 tại Mỹ có liên quan đến các tay súng Hồi giáo cực đoan gốc Arabie Séoudite là cơ hội không gì tốt hơn để Brennan được Nhà Trắng trọng dụng trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu của Washington. Quả thật, chỉ sau thời gian ngắn rời khỏi CIA, đến năm 2003, Brennan đã được mời vào Nhà Trắng giữ trọng trách là người trực tiếp báo cáo thông tin tình báo tối mật hàng ngày do hàng chục cơ quan tình báo Mỹ cung cấp cho Tổng thống Mỹ khi đó là George Bush.

Một nhân vật còn nhiều bí ẩn

Theo Thời báo New York của Mỹ, là người làm việc gần gũi với Tổng thống Obama, ông Brennan chịu trách nhiệm giám sát các hoạt động tăng cường chiến dịch không kích bằng máy bay không người lái (UAV) tại Pakistan năm 2010 và là kiến trúc sư chính trong các chương trình chống khủng bố bí mật của Mỹ ở Yemen. Brennan đã trở thành người phát ngôn nổi trội của chính quyền Obama khi liên tục xuất hiện trên truyền hình thông báo về các âm mưu tấn công khủng bố bị bẻ gãy hay những phát biểu về tính hợp pháp trong các vụ ám sát có chọn lọc.

Chuck Hagel chính thức được đề cử làm Bộ trưởng Quốc phòng Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Chuck Hagel đã được Tổng thống Obama chính thức đề bạt làm Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, thay thế ông Leon Panetta sẽ về hưu. Đây được coi là một quyết định khó khăn của ông Obama, bởi Hagel là nhân vật đang gây tranh cãi dữ dội nhất trong lần cải tổ nội các cho nhiệm kỳ tổng thống mới. Trong buổi lễ công bố đề cử, ông Obama cho biết: “Hai nhà lãnh đạo Brennan và Hagel đã tận tình cống hiến cuộc đời mình để bảo vệ đất nước của chúng ta. Vì vậy, tôi thúc giục Thượng viện Mỹ hãy phê chuẩn họ càng sớm càng tốt nhằm giúp chúng ta có thể bảo vệ nền an ninh của đất nước và sự an toàn của người dân Mỹ”.

Tuy nhiên, mới cách đây 4 năm, ông Brennan bị nhiều nhà hoạt động nhân quyền và công luận Mỹ chất vấn về những chiến dịch bán vũ trang bí ẩn, nhất là các hành động tấn công bằng UAV hoặc việc tái xây dựng năng lực tình báo truyền thống trong bối cảnh các điệp viên truy lùng khủng bố gạo cội dần bị sa thải khỏi bộ máy CIA. Đặc biệt, trong vai trò giám đốc Trung tâm chống khủng bố quốc gia thời chính quyền Tổng thống George Bush, Brennan bị nghi ngờ dính líu hoặc hậu thuẫn các biện pháp tra tấn tù nhân, lạm quyền của các cơ quan tình báo Mỹ.

Ngay khi đắc cử tổng thống cuối năm 2007, ông Obama đã đề cử Brennan làm giám đốc CIA, nhưng trước sự chỉ trích của nhiều nghị sĩ đảng Dân chủ và các tổ chức nhân quyền, Brennan đã gởi thư xin rút lui, dù trong đó ông khẳng định rằng mình là người "phản đối mạnh mẽ nhiều chính sách gây tranh cãi của George Bush". Ông Obama khi đó không dám mạo hiểm giới thiệu Brennan cho Thượng viện Mỹ.

Tuy nhiên, các hoạt động chống khủng bố thành công trong những năm qua, trong đó có chiến dịch tiêu diệt ông trùm khủng bố Osama bin Laden hồi tháng 5-2011 tại Pakistan, có thể giúp Brennan nhận được sự ủng hộ của đa số nghị sĩ Mỹ, ngoại trừ một số thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa như John McCain, John Cornyn – những người muốn biết rõ vai trò thật sự của nhân vật này trong quá khứ hơn một thập niên chiến tranh bí mật. Thời báo New York vì thế cho rằng "việc đề cử mới có thể khơi lại những cáo buộc cũ".

KIẾN HÒA (Tổng hợp)