Trước áp lực mặt bằng giá tăng trở lại, Chính phủ và các địa phương đang quyết liệt triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hạ nhiệt chi phí đầu vào, kéo giảm Chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Điều này được kỳ vọng sẽ kiểm soát hiệu quả lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô năm 2026.

CPI có xu hướng tăng

10 tháng năm 2026, thị trường hàng hóa trong nước ghi nhận những biến động phức tạp về giá. Mặt bằng giá liên tục tăng trong 5 tháng đầu năm, hạ nhiệt ngắn hạn vào tháng 6 và tháng 7, trước khi quay lại xu hướng tăng từ tháng 8 đến tháng 10. Diễn biến này chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố mùa vụ, nhu cầu mua sắm dịp lễ, Tết, cùng biến động giá nhiên liệu thế giới. CPI tháng 10 tăng 0,2% so với tháng trước do giá xăng dầu tăng theo đà thế giới. Tính chung 10 tháng, CPI bình quân tăng 4,57% và lạm phát cơ bản tăng 4,24% so với cùng kỳ.

Nông sản bày bán tại một siêu thị ở TP Cần Thơ.

Bức tranh kinh tế 10 tháng qua thể hiện rõ sự đan xen giữa cơ hội và thách thức. Thị trường chịu áp lực lớn từ tình hình địa chính trị thế giới, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông bùng phát từ tháng 3. Giá năng lượng leo thang kéo theo chi phí vận tải, logistics tăng mạnh, làm đứt gãy chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực chi phí đầu vào đối với các mặt hàng thiết yếu trong nước như xăng dầu, vật tư nông nghiệp, vật liệu xây dựng và thực phẩm.

Nổi bật trong bối cảnh đó là cơ hội từ năng lực quản trị và sự chủ động của cơ quan chức năng. Nguồn cung hàng hóa nội địa luôn được giữ vững nhờ triển khai hiệu quả Chương trình bình ổn thị trường và xúc tiến thương mại. Đáng chú ý, các chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ nền kinh tế như miễn, giảm thuế, phí được thực hiện kịp thời. Việc áp dụng giảm thuế xăng và giá điện từ đầu tháng 11-2026 trở thành điểm tựa quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi để hạ nhiệt giá thành hàng hóa, dịch vụ.

Sự chỉ đạo sát sao, linh hoạt của Chính phủ và các địa phương đang góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, bảo vệ đời sống nhân dân, giảm thiểu áp lực lạm phát chi phí và củng cố vững chắc mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô trong những tháng cuối năm 2026.

Quyết tâm hạ nhiệt mặt bằng giá

Ngày 9-11, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban chỉ đạo điều hành giá với các địa phương để đánh giá công tác quản lý, điều hành giá tháng 10 và 10 tháng năm 2010, dự báo đề xuất kịch bản điều hành giá cho những tháng còn lại năm 2026.

Tại cuộc họp, các bộ, ngành và địa phương đề xuất nhiều giải pháp giúp hạ mặt bằng giá. Đồng thời, khẳng định quyết tâm vào cuộc, góp phần cùng Chính phủ kéo giảm CPI và đảm bảo các mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô năm 2026.

Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, cho biết: Thành phố đã và đang triển khai quyết liệt nhiều giải pháp để kéo giảm CPI và kiềm chế lạm phát: tăng cường kiểm tra thị trường, xử lý nghiêm các vi phạm; thực hiện chương trình bình ổn giá, với giá các mặt hàng bình ổn luôn thấp hơn thị trường khoảng 5%, có mặt hàng thấp hơn từ 12-26%. Thành phố triển khai kế hoạch liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm, tiêu dùng và dịch vụ, đảm bảo hàng hóa cho tiêu dùng dịp Tết 2027; miễn, giảm tiền cho người dân trong sử dụng nhiều dịch vụ công, dịch vụ giao thông và y tế...

Thời gian qua, Bộ Công Thương chủ động xây dựng kế hoạch phân công cụ thể cho các hiệp hội, ngành hàng, Sở Công Thương các địa phương đảm bảo nguồn hàng hóa cho 2 tháng cuối năm. Đồng thời, xây dựng các phương án kích cầu tiêu dùng và đẩy mạnh cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; dự trữ, vận chuyển xăng dầu phục vụ vùng sâu, vùng xa, đảm bảo nguồn cung các loại nhiên, nguyên liệu; tăng cường phối hợp các địa phương về quản lý thị trường, tăng cường kiểm tra, giám sát, đảm bảo công tác về giá các mặt hàng thiết yếu.

Theo ông Lê Tấn Cận, Thứ trưởng Bộ Tài chính, trong hai tháng cuối năm, quản lý điều hành giá cần tiếp tục thực hiện chủ động, linh hoạt, đồng bộ với chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế, đảm bảo đời sống nhân dân và hỗ trợ sản xuất kinh doanh.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường trong nước và thế giới; kịp thời đánh giá các yếu tố tác động đến mặt bằng giá, chủ động phương án ứng phó với những biến động bất thường. Điều hành giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá theo lộ trình phù hợp. Chủ động theo dõi, đánh giá biến động chi phí đầu vào, giá bán hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực, địa bàn quản lý trước và sau khi thực hiện chính sách, như vấn đề giảm thuế xăng, giá điện trong tháng 11-2026. Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền tình hình cung cầu, giá cả hàng hóa và các chính sách điều hành giá của Chính phủ; bảo đảm thông tin kịp thời, minh bạch, tránh gây tâm lý hoang mang, tạo kỳ vọng tăng giá trên thị trường. Ngành chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê khai, niêm yết, chấp hành pháp luật về giá, tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, lĩnh vực có nguy cơ biến động giá cao trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng biến động thị trường, thiên tai để tăng giá bất hợp lý...

Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chủ động xây dựng và triển khai phương án đảm bảo cân đối cung cầu hàng thiết yếu; tổ chức dự trữ, cung ứng hàng hóa, triển khai chương trình bình ổn thị trường, nhất là dịp cuối năm và Tết Nguyên đán 2027, không để xảy ra thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung hay tăng giá đột biến.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG