Cả 2 phe trong cuộc nội chiến Sudan, gồm Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) và Lực lượng Vũ trang Sudan (SAF), đang sử dụng TikTok để tô vẽ hình ảnh của các chiến binh nhí, biến các em thành những “sư tử con” trên mạng với hàng triệu người theo dõi. Giới chuyên gia cảnh báo đây là xu hướng cực kỳ nguy hiểm.

Trẻ em Sudan tại một trại tị nạn. Ảnh: Al Jazeera

Trong đoạn video được đăng tải lên TikTok, một cậu bé tầm 12 tuổi rảo bước trên con đường đầy bụi bặm, cầm súng Kalashnikov và không ngừng hét “Thượng đế vĩ đại” bằng tiếng Arab. Sau lưng cậu là hình ảnh nhiều thi thể nằm la liệt trên mặt đất. Đoạn video được đăng tải đầu tháng 12 năm ngoái, ngay sau khi các tay súng thuộc RSF chiếm đóng thành phố Babanusa (miền Nam Sudan).

Mia Bloom, giáo sư Nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Bang Georgia (Mỹ), cho biết cậu bé thực sự trở thành người nổi tiếng. “Tuy nhiên, sự nổi tiếng kiểu này có thể tạo ra hiệu ứng bắt chước trong giới trẻ. Nó định hình việc tham gia vào xung đột vũ trang là anh hùng, đáng mơ ước và thậm chí là con đường dẫn đến danh vọng” - bà Bloom cảnh báo.

Ngoài đoạn video nói trên, nhiều video khác về các chiến binh nhí ở Sudan cũng đang lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội, đặc biệt là TikTok. Đó là hình ảnh các chiến binh nhí mặc quân phục, mang theo vũ khí, ngụy trang bên cạnh các chiến binh có vũ trang và giới chỉ huy cấp cao. Nhiều video còn ghi lại cảnh các em ăn mừng chiến thắng trên chiến trường, có những bài phát biểu đầy nhiệt huyết và thậm chí đưa ra những lời đe dọa bạo lực.

Đáng lo ngại, đa số các video được chính các em quay bằng điện thoại di động và thu hút hàng triệu lượt xem. Theo tờ DW, những chiến binh nhí “nổi đình nổi đám” trên mạng xã hội này được gọi là những “sư tử con” - thuật ngữ từng được sử dụng trong các cuộc chiến trước đây ở Sudan và trong khu vực.

Kamal Eldin Bashir, chuyên gia sức khỏe và dinh dưỡng tại Tổ chức Cứu trợ Trẻ em quan ngại, những chiến binh nhí này cuối cùng sẽ bị tổn thương tâm lý nghiêm trọng và mang theo vết sẹo suốt đời.

“Thống kê cho thấy có tới 50% trẻ em ở Sudan mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương, biểu hiện qua một loạt triệu chứng, gồm gặp ác mộng và kết quả học tập sa sút. Đây thực sự là con số đáng báo động. Tuy nhiên, chúng ta rất khó có thể điều trị cho những đứa trẻ này bởi vì thiếu các cơ sở y tế chuyên khoa” - bà Bashir cho biết.

Trong khi đó, Victor Ochen, bác sĩ người Uganda chuyên điều trị cho các “cựu chiến binh nhí”, cảnh báo nếu trẻ không được điều trị, hậu quả khôn lường. Ông Ochen còn cho rằng việc xem các chiến binh nhí như “anh hùng chiến tranh” có nguy cơ bình thường hóa bạo lực và biến trẻ vị thành niên thành công cụ tuyên truyền cho các nhóm vũ trang.

Cuộc chiến ở Sudan là một trong những thảm họa nhân đạo lớn nhất thế giới. Gần 14 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa và khoảng 34 triệu người phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo.

Bà Bashir cho rằng trẻ em là đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất, bởi chúng vừa phải rời bỏ nhà cửa, bị chia cách gia đình, vừa thiếu giáo dục và trên hết là thiếu chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là những trẻ không có người thân đi kèm tại các trại tị nạn. Số trẻ này có nguy cơ bị lôi kéo để tham chiến trong bối cảnh RSF luôn tìm cách thu hút các chiến binh nhí.

“Các em được giao nhiều vai trò khác nhau tại các trạm kiểm soát cũng như được sử dụng làm gián điệp” - Mohamed Othman, người đứng đầu nhóm điều tra của Liên Hiệp Quốc (LHQ) về Sudan, cho biết.

Theo ông Othman, việc sử dụng trẻ dưới 15 tuổi có thể cấu thành tội ác chiến tranh theo Quy chế Rome của Tòa án Hình sự Quốc tế. Trong khi đó, LHQ xem việc chiêu mộ và sử dụng trẻ em trong các cuộc xung đột là 1 trong 6 “vi phạm nghiêm trọng” quyền trẻ em.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)