Canh tác rau màu ở Malawi.

Thời gian gần đây, các nước Kenya, Uganda, Tanzania, Swaziland bắt đầu gởi đoàn sang Malawi nghiên cứu mô hình phát triển nông nghiệp. Quốc gia khu vực Nam Phi này cho biết sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và hy vọng tất cả các nước châu Phi sẽ tìm ra giải pháp cho tình trạng thiếu lương thực trầm kha ở lục địa đen.

Cách đây hơn 3 năm, Malawi hãy còn trong cơn ác mộng thiếu lương thực (phải nhập khẩu 400.000 tấn bắp) do hạn hán làm mùa màng thất bát chưa từng có trong lịch sử. Việc nhập khẩu lương thực cũng gặp rất nhiều khó khăn vì nước này không có mạng lưới giao thông xuyên biên giới mà phải “quá cảnh” Nam Phi. Người dân Malawi thậm chí buộc phải xếp hàng nhiều tiếng đồng hồ để được mua lương thực. Tuy nhiên, hiện nay, sản lượng bắp tại quốc gia gần 14 triệu dân này lên tới 3,6 triệu tấn, hơn gấp đôi nhu cầu tiêu dùng nội địa.

Điều gì làm nên sự thành công đầy ấn tượng của Malawi? Thật đơn giản. Chính quyền Tổng thống Bingu wa Mutharika đã quyết định trợ cấp trực tiếp cho những nông dân trồng cây lương thực, bất chấp sự không đồng tình từ các nhà tài trợ phương Tây và các định chế tài chính quốc tế. Theo ông Mutharika, Malawi không thiếu đất canh tác, cái mà nền nông nghiệp cần để phát triển là phân bón và hạt giống. Do đó, ông cho thành lập các ủy ban phát triển nông thôn tại tất cả các làng sản xuất nông nghiệp để xác định những nông hộ được hưởng chương trình trợ cấp. Có khoảng 1,5 triệu nông dân nghèo được trợ cấp và mỗi hộ cam kết sử dụng ít nhất 1/4 hécta để trồng bắp. Theo Tổng thống Mutharika, số tiền trợ cấp của chính phủ tuy lên tới hàng trăm triệu USD nhưng chẳng thấm vào đâu so với hàng tỉ USD mà Malawi phải bỏ ra để nhập khẩu lương thực như trước đây.

Malawi là một trong số ít quốc gia châu Phi xem nông nghiệp là vấn đề ưu tiên (Tổng thống Mutharika kiêm luôn chức bộ trưởng nông nghiệp) và dành 14% trong tổng ngân sách còm cõi trị giá 1,24 tỉ USD cho lĩnh vực này. Nông nghiệp tuy chỉ chiếm 37,8% trong tổng GDP trị giá 3,5 tỉ USD, nhưng mang lại 90% trong tổng kim ngạch xuất khẩu 604 triệu USD của nước này. 85% dân số Malawi sống ở nông thôn và nước này đặt mục tiêu trở thành một quốc gia xuất khẩu lương thực quan trọng.

Mô hình của Malawi đang mở ra hy vọng cho các quốc gia khác ở châu Phi trong vấn đề bảo đảm an ninh lương thực.

PHÚC GIA AN (Theo The East African)