Chưa đầy một tháng nữa, học sinh lớp 9, lớp 12 sẽ bước vào các kỳ thi cuối cấp quan trọng như thi tuyển sinh vào lớp 10, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe cho các sĩ tử thời gian này rất quan trọng. BS.CKII Trương Cẩm Trinh, Trưởng Khoa Khám, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, có vài khuyến cáo đến quý phụ huynh để chăm sóc đúng cách, nhằm giúp con em đủ sức khỏe thể chất và tinh thần, vững vàng bước vào các kỳ thi.

Bác sĩ Trương Cẩm Trinh khuyên các em học sinh ôn bài có kế hoạch, ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ và tin vào những gì mình đã chuẩn bị để có kỳ thi tốt nhất.

Ăn không đúng buổi, ngủ không đủ giấc

Em Trương Thị M.Ng (học sinh lớp 9, xã An Lạc Thôn, TP Cần Thơ) được chị gái đưa đến khám bệnh tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ do gần 2 tuần qua, Ng đau đầu, thỉnh thoảng nôn ói và một số triệu chứng khó chịu khác như nghẹt mũi, sổ mũi, đau bao tử… Qua thăm khám, BS.CKII Trương Cẩm Trinh ghi nhận bệnh nhi có biểu hiện viêm mũi dị ứng. Chính tình trạng này gây nghẹt mũi, sổ mũi và dẫn đến những cơn nhức đầu dai dẳng. Sau khi khai thác thói quen sinh hoạt, bác sĩ xác định thêm các yếu tố nguy cơ khiến bệnh trầm trọng hơn. Đó là Ng đang trong mùa thi, nên gặp áp lực, tinh thần luôn căng thẳng. Em còn thường xuyên thức khuya (có khi đến 12 giờ đêm hoặc 1-2 giờ sáng), ăn uống thất thường, không đủ chất và có sử dụng trà, cà phê để tỉnh táo học bài.

Bác sĩ Trinh kết luận Ng gặp vấn đề sức khỏe cộng hưởng từ 2 nguyên nhân chính là viêm mũi dị ứng và bệnh lý dạ dày. Bác sĩ kê thuốc điều trị cho em và hướng dẫn theo dõi tại nhà, hẹn tái khám sau khi hết thuốc để đánh giá lại tình trạng bệnh. Bác sĩ Trinh cũng khuyên em Ng thực hiện chế độ sinh hoạt hợp lý và giữ tinh thần thoải mái, hạn chế căng thẳng trong kỳ thi.

Theo BS.CKII Trương Cẩm Trinh, trong giai đoạn ôn thi căng thẳng, não bộ cần được cung cấp đủ năng lượng ổn định, vì vậy bữa ăn của các em cần đảm bảo đủ 3 nhóm chính: tinh bột (cơm, bánh mì, yến mạch) cung cấp glucose - nhiên liệu chính cho não; đạm (thịt, cá, trứng, đậu) hỗ trợ duy trì sự tập trung; và chất béo lành mạnh từ cá, bơ, hạt, rất tốt cho chức năng não bộ. Rau xanh và trái cây cung cấp vitamin B, C, magie, kẽm cũng cần thiết cho hệ thần kinh.

Thực tế, giới trẻ hiện nay thích uống trà, cà phê, nước tăng lực và thói quen thức khuya. Theo bác sĩ Trương Cẩm Trinh, đây là vấn đề rất phổ biến, thường gặp tại phòng khám. Cà phê, trà đặc và nước tăng lực đều chứa caffeine, nếu dùng quá nhiều sẽ gây lo âu, hồi hộp, tim đập nhanh, và nghịch lý là khiến khả năng tập trung giảm thay vì tăng. Lạm dụng lâu dài có thể dẫn đến rối loạn nhịp sinh học, suy giảm trí nhớ ngắn hạn và tổn hại hệ tiêu hóa. Đặc biệt, việc bỏ bữa trong mùa thi là sai lầm nghiêm trọng, sẽ khiến đường huyết giảm làm cho não hoạt động kém, dễ mất tập trung và cáu gắt. Bên cạnh đó, liên quan đến giấc ngủ, não bộ củng cố trí nhớ trong lúc ngủ, vì vậy ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm quan trọng hơn việc thức thêm 2 tiếng để học.

Bác sĩ Trinh khuyên: "Các em nên dừng ôn bài trước 22-23 giờ, tránh dùng điện thoại trước khi ngủ và không nên "ngủ bù" quá nhiều vào cuối tuần vì sẽ làm lệch đồng hồ sinh học".

Đồng hành cùng con 

Cùng với chế độ dinh dưỡng, nâng cao sức khỏe thể chất, việc quan tâm chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh cũng vô cùng quan trọng. Theo bác sĩ Cẩm Trinh, kỳ vọng của cha mẹ là điều tự nhiên và xuất phát từ tình yêu thương, nhưng nếu không biết cách thể hiện, rất dễ trở thành gánh nặng với con. "Thay vì hỏi "Ôn được chưa? Thi được không?", hãy hỏi "Con có mệt không? Con cần gì không?". Hãy tạo không khí gia đình nhẹ nhàng, bữa cơm không phải là nơi để nói chuyện điểm số. Đặc biệt, tránh so sánh con với người khác trong giai đoạn này - đây là điều gây tổn thương tâm lý rất lớn cho các em", bác sĩ Trinh tư vấn.

Khi các em có các biểu hiện mất ngủ kéo dài trên 2 tuần, ăn uống thay đổi bất thường (ăn rất ít hoặc ăn quá nhiều), dễ nổi cáu, thu mình lại không muốn giao tiếp, kêu đau đầu, đau bụng mà khám không ra bệnh thực thể; đó thường là biểu hiện cơ thể hóa sự lo âu của các em, cha mẹ không nên phán xét hay gây thêm áp lực. Hãy lắng nghe, ở bên con. Nếu tình trạng không cải thiện hoặc có dấu hiệu hoảng loạn, khóc không kiểm soát được, cần đưa con đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý sớm - đừng để đến khi con "sụp đổ" hay bùng phát mới can thiệp, bác sĩ Trinh nhắn nhủ.

Bác sĩ Trương Cẩm Trinh chia sẻ thêm: "Kỳ thi này quan trọng, nhưng sức khỏe của các em còn quan trọng hơn. Hãy ôn bài có kế hoạch, ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ và tin vào những gì mình đã chuẩn bị. Một tinh thần vững vàng, một cơ thể khỏe mạnh chính là nền tảng để các em làm bài tốt nhất".

Bài, ảnh: THU SƯƠNG