Tân lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thăm một đơn vị quân đội hồi tháng 2 vừa qua.

Giới phân tích nhận định thỏa thuận “tay đôi” vừa đạt được giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên không chỉ mở ra cơ hội thúc đẩy tiến trình đàm phán hạt nhân 6 bên, mà còn có thể giúp Bình Nhưỡng phát triển các mối quan hệ song phương đầy khó khăn với Washington và Seoul.

Các quan chức ngoại giao của Mỹ và CHDCND Triều Tiên ngày 29-2 đã công khai thỏa thuận mà họ đạt được trong các cuộc hội đàm song phương tại Thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc) hồi tuần trước. Trong phiên điều trần trước ủy ban đối ngoại Thượng viện Mỹ, Ngoại trưởng Mỹ Clinton thông báo rằng Bình Nhưỡng đã chấp nhận ngừng chương trình làm giàu uranium ở cơ sở hạt nhân trọng yếu Yongbyon và cho phép các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đến nơi này kiểm chứng, đồng thời Bình Nhưỡng cam kết sẽ không thử nghiệm các vụ nổ hạt nhân hay bắn thử tên lửa tầm xa. Cựu đệ nhất phu nhân Nhà Trắng cho rằng đây là “một bước đi khiêm tốn nhưng đúng hướng” của CHDCND Triều Tiên và cho biết Mỹ vẫn phải theo dõi chặt chẽ hành động cụ thể của các nhà lãnh đạo mới ở Bình Nhưỡng. Đổi lại, Mỹ sẽ tiếp tục gặp gỡ các quan chức Bắc Triều Tiên để chi tiết hóa thỏa thuận viện trợ cũng như điều kiện phân phát 240.000 tấn lương thực cho CHDCND Triều Tiên. Ngoài số lương thực này, Mỹ tuyên bố có thể xem xét viện trợ thêm dựa trên yêu cầu thực tế của người dân CHDCND Triều Tiên.

Về phần mình, thông báo của Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên trên các phương tiện truyền thông chính thức của nước này ngày 29-2, nêu rõ thỏa thuận ngừng hoạt động hạt nhân và cho phép thanh tra Liên Hiệp Quốc (LHQ) trở lại nước này là một “cơ hội duy trì bầu không khí tích cực” trong tiến trình đàm phán song phương giữa Washington và Bình Nhưỡng. Tuy Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên chỉ đề cập đến cuộc đàm phán “tay đôi” Mỹ-CHDCND Triều Tiên, nhưng hãng tin Anh Reuters nhận định tiến trình đàm phán hạt nhân 6 bên cùng với Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản có thể sớm được nối lại sau hơn 2 năm bị đóng băng. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon tuyên bố đây là cơ hội phi hạt nhân hóa “có kiểm chứng” trên bán đảo Triều Tiên. Vấn đề mà dư luận chờ đợi là CHDCND Triều Tiên có thay đổi lập trường theo hướng mềm dẻo hơn trước Hàn Quốc, nước đăng cai tổ chức hội nghị quốc tế giải trừ vũ khí hạt nhân vào giữa cuối tháng này. Gần đây, giới lập pháp Hàn Quốc đã tỏ dấu hiệu “ôn hòa” với chính quyền Bình Nhưỡng do vị tướng trẻ Kim Jong-un lãnh đạo. Vị tư lệnh tối cao của quân đội CHDCND Triều Tiên đã thể hiện ông là người có khả năng “điều binh khiển tướng” và làm chủ đất nước thời hậu Kim Jung-il.

Tuy vậy, giới phân tích nhận định con đường phi hạt nhân hóa hãy còn dài và lắm chông gai. Tổng thống Mỹ Barack Obama có lẽ chỉ muốn dàn xếp êm thấm vấn đề hạt nhân của Bình Nhưỡng để “rảnh tay” bàn tính các biện pháp giải quyết các vấn đề Syrie và Iran khi cuộc bầu cử sắp tới gần. Giới lập pháp đảng Cộng hòa ở Mỹ thì nghi ngờ CHDCND Triều Tiên đang tìm cách vượt qua cuộc khủng hoảng lương thực, nhưng có thể tiếp tục duy trì chương trình hạt nhân bí mật nhằm đủ sức giữ thế “răn đe” trước Mỹ và Hàn Quốc trong mọi hoàn cảnh, thậm chí họ còn cho rằng Bình Nhưỡng hiện chỉ đồng ý ngưng làm giàu uranium nhưng chưa nói đến chương trình plutonium cũng gây quan ngại không kém của nước này. Nhưng dẫu sao thì thỏa thuận vừa đạt được giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên cũng là một bước chuyển tích cực cho mối quan hệ giữa hai nước này và cho cả bán đảo Triều Tiên thường xuyên căng thẳng.

KIẾN HÒA (Tổng hợp)