Vào ngày 24-3 tới sẽ diễn ra cuộc tổng tuyển cử đầu tiên ở xứ Chùa Vàng theo Hiến pháp mới được ban hành năm 2017. Theo đó, một chính phủ mới sẽ được thành lập sau gần 5 năm quân đội nắm quyền.

Người ủng hộ đảng Pheu Thai tại tỉnh Ubon Ratchathani. Ảnh: Reuters

Chính quyền quân sự nắm ưu thế

Trong khi nhiều người tin rằng cuộc bầu cử sắp tới sẽ giúp khôi phục nền dân chủ thì một số người khác nhận định nền chính trị Thái Lan vẫn sẽ chịu sự quản lý của quân đội.

Theo hệ thống bầu cử mới, 350 khu vực bầu cử sẽ trực tiếp bầu ra 350 hạ nghị sĩ trong tổng số 500 ghế của Hạ viện, 150 ghế còn lại sẽ được Ủy ban Bầu cử Thái Lan phân bổ theo danh sách các đảng, căn cứ vào tỷ lệ số phiếu giành được tại các khu vực bầu cử. Trong khi đó, 250 thượng nghị sĩ sẽ được Hội đồng Quốc gia vì hòa bình và trật tự (NCPO) và chính bản thân Thủ tướng Prayut Chan-o-cha chỉ định. Và để thành lập chính phủ thì một đảng chính trị phải giành được ít nhất 376 ghế trên tổng số 750 ghế của Quốc hội.

Bộ Nội vụ Thái Lan ước tính, khoảng 51,4 triệu người đủ điều kiện đi bỏ phiếu để bầu ra các hạ nghị sĩ từ 3 lực lượng chính, gồm phe thân quân đội ủng hộ đương kim Thủ tướng Prayut (gồm đảng Palang Pracharat, Cải cách nhân dân và Ruampalang Prachachart Thai) tiếp tục nắm quyền; lực lượng chống lại chính quyền quân sự (đứng đầu là đảng Pheu Thai của cựu Thủ tướng bị phế truất Thaksin Shinawatra); và lực lượng các đảng Dân chủ, Bhumjaithai và Chartthaipattana.

Trong số các lực lượng trên, nhóm thứ ba được cho có thể quyết định kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử. “Đây là một nhóm lớn gồm các chính trị gia sẵn sàng ngả về một bên nào đó. Đảng Dân chủ tin rằng họ có thể giành được nhiều phiếu hơn đảng Palang Pracharat và tự phong mình là đảng “chống Thaksin”” - Tiến sĩ Pitch Pongsawat, nhà khoa học chính trị tại Đại học Chulalongkorn, nói với Channel NewsAsia. Được biết, đảng Dân chủ là một trong hai đảng có ứng viên tại tất cả 350 khu vực bầu cử.

Trong khi đó, so với các đảng khác, Palang Pracharat được cho sẽ có lợi thế hơn trong cuộc bầu cử ngày 24-3, bởi với 250 thượng nghị sĩ được NCPO và Thủ tướng Prayut bổ nhiệm, nghĩa là Palang Pracharat có thể sẵn sàng thành lập chính phủ ngay cả khi họ giành chỉ 126 trong số 500 ghế Hạ viện.

Cạm bẫy từ lá phiếu đơn nhất

Đảng Pheu Thai của ông Thaksin cũng được cho không thua kém khi nhận được sự ủng hộ rộng rãi ở miền Bắc và Đông Bắc Thái Lan. Tuy nhiên, hệ thống bầu cử mới được cho là thủ đoạn của chính quyền quân sự nhằm làm suy yếu khả năng thắng lớn của các lực lượng chính trị truyền thống, nhất là Pheu Thai. Trước đây, mỗi cử tri đi bỏ phiếu có hai lá phiếu: một trực tiếp bầu cho các nghị sĩ, một bầu cho ứng viên theo danh sách đảng. Trong khi đó, giới quan sát chính trị cho rằng hệ thống bầu cử sửa đổi có thể khiến cử tri nhầm lẫn. Một cuộc thăm dò cho thấy có tới 77,8% cử tri không biết họ sẽ có bao nhiêu phiếu để bầu chọn. Thực ra, theo quy định mới, họ chỉ có duy nhất một lá phiếu.

TRÍ VĂN