Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hà đang khám bệnh cho người dân ở xã Giai Xuân. Ảnh: T HẰNG

Đầu tháng 7-2008, Sở Y tế TP Cần Thơ đã điều động 19 bác sĩ ở các bệnh viện, trung tâm, trường về công tác tại các trạm y tế xã, phường trong vòng một năm. Việc điều động này nhằm thực hiện mục tiêu đến năm 2010: 100% trạm y tế đều có bác sĩ. Bác sĩ về công tác ở các trạm chủ yếu làm công tác khám chữa bệnh cho người dân và tham gia các chương trình y tế.

* Dân có được nhờ?

Cách Trung tâm y tế huyện Phong Điền hơn 10 cây số, Trạm y tế xã Giai Xuân là địa điểm khám chữa bệnh cho bà con nông thôn ở trong xã và một vài ấp, khu vực ở các xã, phường lân cận. Chúng tôi có mặt tại Trạm y tế xã vào 8 giờ 30 phút sáng, lúc này bệnh nhân tới khám bệnh thưa thớt. Nhân viên ở Trạm y tế cho biết: Đa phần bà con ở nông thôn nên họ đi khám bệnh rất sớm để sau đó ra đồng. Chú Nguyễn Thanh Nhân, tổ 7, ấp Ba Cao, xã Giai Xuân cho biết: “Khi nghe có bác sĩ mới về khám bệnh, tui và bà con ở đây rất phấn khởi. Chúng tôi rất yên tâm vì bác sĩ khám cẩn thận và dặn dò kỹ lưỡng. Chị Phạm Thị Kim Phương, khu vực Thới Hòa, phường Thới An Đông, quận Bình Thủy cũng cho biết thêm: “Trước kia, tui bị bệnh phải chuyển lên tuyến trên rất vất vả, giờ có bác sĩ nên cũng yên tâm”.

Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hà, mới ra trường về công tác ở khoa Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ không bao lâu được điều động về công tác ở đây. Hàng ngày, bác sĩ Hà phải chạy xe máy khoảng 20 cây số để đến Trạm y tế. Bác sĩ Hà cho biết: Trạm y tế chủ yếu điều trị các bệnh thông thường như cảm sốt, nhức đầu nên tôi chỉ khám và tư vấn cho bà con trong cách ăn uống, sinh hoạt, nghỉ ngơi để mau hết bệnh.

Trạm y tế phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều cũng là một trong 19 trạm y tế xã, phường ở TP Cần Thơ được nhận bác sĩ về công tác. Sáng ngày 30-7, chúng tôi có mặt tại Trạm y tế phường, không khí vắng vẻ, hầu như không thấy có bệnh nhân. Bà Bùi Thị Nga, Trưởng trạm y tế phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều giải thích: Mặc dù trạm có trang thiết bị tương đối đầy đủ, lại có bác sĩ Việt về công tác nhưng lượng bệnh nhân chỉ tăng một ít. Đa số bệnh khám tại trạm là trẻ dưới 6 tuổi, người nghèo, còn những người gia đình khá giả thường đi đến các bệnh viện tuyến trên khám bệnh vì bệnh viện cũng cách Trạm y tế phường không xa.

Bác sĩ Nguyễn Văn Việt, hợp đồng làm việc với Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ được 8 tháng thì được điều động về công tác tại Trạm y tế phường Hưng Lợi từ 1-7-2008. Bác sĩ Việt tham gia trực tại BVĐKTP Cần Thơ từ 1-2 ngày/tuần nên số ngày tham gia khám chữa bệnh trực tiếp tại Trạm y tế cũng không còn bao nhiêu. Ở xã Giai Xuân, tuy có bác sĩ về khám bệnh cho bà con nhưng số lượng bệnh nhân tăng chẳng bao nhiêu. Bà Nguyễn Thị Kiều Liên, Trưởng trạm Y tế xã Giai Xuân cho biết: Từ khi có bác sĩ về xã công tác, việc khám chữa bệnh ở đây vẫn bình thường vì nhiều bà con cũng chưa nắm được thông tin có bác sĩ về trạm.

* Cần đầu tư cho y tế cơ sở

Theo quy định của Sở Y tế, bác sĩ về Trạm y tế chủ yếu khám chữa bệnh cho người dân và tham gia các chương trình y tế, nhưng trên thực tế các bác sĩ chỉ tham gia khám chữa bệnh là chính. Chẳng hạn như bác sĩ Việt chủ yếu được phân công khám chữa bệnh và làm sổ sách liên quan đến khám chữa bệnh. Bà Bùi Thị Nga lý giải: Vì bác sĩ Việt chỉ tăng cường xuống trạm có 1 năm, lại không nắm rõ lắm tình hình, địa bàn của phường nên chúng tôi không phân công đi công tác ở cộng đồng, chỉ tham gia khám chữa bệnh tại trạm là chính.

Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hà về xã Giai Xuân công tác còn “lạ nước lạ cái” nên cũng chưa tham gia vào các chiến dịch hay công tác phong trào, công việc chính vẫn là khám chữa bệnh. Tuy nhiên, việc khám chữa bệnh cho người dân cũng gặp rất nhiều khó khăn. Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hà cho biết: “Ở đây trang thiết bị thiếu rất nhiều, các danh mục thuốc lại quá ít không đủ phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân”.

Theo quy định nếu trạm y tế không có bác sĩ thì không đạt chuẩn quốc gia về y tế nên việc phân công bác sĩ đến làm việc tại trạm y tế chủ yếu là để trạm được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Tuy nhiên, Trạm y tế phường Hưng Lợi ba năm gần đây đều đạt 98/100 điểm khi chấm điểm chuẩn quốc gia (thời gian qua Trạm y tế cũng đã hợp đồng với một bác sĩ về hưu khám bệnh tại trạm). Gần đây bác sĩ này không còn công tác tại trạm, nhưng một cán bộ vừa tốt nghiệp bác sĩ (là y sĩ của trạm đưa đi học chuyên tu bác sĩ) chuẩn bị về trạm công tác nên nhu cầu cần bác sĩ ở đây chưa thực sự bức xúc. Bà Nga nói: Trạm không được công nhận đạt chuẩn quốc gia chủ yếu do cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu khám bệnh. Bà Nguyễn Thị Kiều Liên cũng cho biết: Trạm y tế xã Giai Xuân xây dựng chương trình đạt chuẩn quốc gia từ năm 2004. Tuy nhiên, khó nhất hiện nay là trang bị, cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng. Bà Liên dẫn chúng tôi đi tham quan một vòng quanh trạm y tế, những chiếc bàn làm việc của nhân viên và bàn tiêm ngừa đã bị mối mọt ăn. Những lúc bệnh nhân đông, nhân viên trạm y tế muốn phụ khám cũng không được vì chỉ có một ống nghe để khám bệnh mà ống nghe này, lúc thì nghe được lúc thì không. Phòng khám lại quá chật hẹp, bệnh nhân phải ngồi chen chúc chờ khám bệnh.

Bác sĩ về Trạm y tế xã, phường công tác, những người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa sẽ có điều kiện được bác sĩ chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, chỉ những người dân ở xa các bệnh viện quận, huyện, thành phố mới có nhu cầu bức xúc thực sự cần có bác sĩ công tác tại trạm y tế. Nhiều người cho rằng Sở Y tế nên quan tâm điều động bác sĩ cho những nơi này. Và những bác sĩ đi xuống cơ sở phải giỏi, có kinh nghiệm chứ không chỉ là các bác sĩ hợp đồng ở các bệnh viện hay bác sĩ mới ra trường.

Bà Bùi Thị Nga cho rằng: Trạm rất cần có bác sĩ nhưng nếu bác sĩ có thể công tác luôn tại trạm thì sẽ tốt hơn vì công tác lâu mới gắn bó với cơ sở, với bà con. Tuy nhiên, hiện nay các bệnh viện ở tuyến thành phố còn thiếu bác sĩ thì việc một bác sĩ tốt nghiệp chính qui ra trường chịu về trạm y tế công tác là rất hiếm. Trong tình hình hiện nay, Sở Y tế có thể ưu tiên chọn các y sĩ còn trẻ, có năng lực, trình độ ở các Trạm y tế đưa đi học chuyên tu bác sĩ để về trạm công tác. Người của Trạm y tế khi học xong họ sẽ gắn bó với công tác ở trạm hơn, đây cũng là một giải pháp căn cơ, thiết thực.

Hoàng Hoa