Nhiều quy hoạch hai bên đường Nguyễn Văn Cừ nối dài chỉ để “xí phần”, nhưng không thực hiện, gây nhiều khó khăn cho người dân, lãng phí đất đai và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.

Cuối tháng 9 vừa qua, Đoàn giám sát của Ban Kinh tế và Ngân sách (KT&NS) HĐND thành phố đã giám sát công tác quy hoạch (QH), quản lý QH, điều chỉnh, xóa QH “treo”, dự án (DA) “treo” tại phường An Khánh, quận Ninh Kiều và tại Sở Xây dựng thành phố. Qua giám sát cho thấy, công tác QH, quản lý QH của thành phố còn nhiều hạn chế, việc điều chỉnh, xóa QH “treo”, DA “treo” theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ còn chậm, ảnh hưởng đến đời sống, quyền lợi của người dân trong vùng QH...

“TREO” TRÀN LAN

Giám sát tại phường An Khánh, Đoàn giám sát ghi nhận: Hiện nay, trên địa bàn phường có 44 QH, với diện tích đất QH chi tiết 1/500 gần 235 ha, “phủ” trên 53,2% diện tích đất tự nhiên của phường. Trong số này, mới có 18 QH đang thực hiện, 1 QH có quyết định thu hồi, 16 QH chưa thực hiện và 9 QH có quyết định nhưng chưa họp dân công bố quyết định QH. Nhiều QH đã tổ chức công bố quyết định QH ra dân từ nhiều năm qua, nhưng đến nay các DA này vẫn bất động, mặc cho những khó khăn của người dân, như: Trụ sở Bảo hiểm Nhân thọ Cần Thơ được QH trên diện tích 1.000m2, chủ đầu tư đã họp dân triển khai quyết định QH từ tháng 8-2004, nhưng chưa thực hiện; QH trụ sở của Sở Tài nguyên và Môi trường (3.700m2) đã họp dân công bố QH và đo đạc từ năm 2004, nhưng vẫn chưa triển khai; QH khu dân cư nông thổ sản II (22 ha) đã họp dân triển khai quyết định QH từ ngày 12-6-2003, nhưng vẫn chưa triển khai xây dựng, UBND thành phố có quyết định thu hồi một phần DA (15 ha) giao cho UBND quận Ninh Kiều xây dựng khu tái định cư (TĐC), nhưng DA Khu TĐC này đang còn trên giấy; QH Khu TĐC Trường Đại học Y Dược (19 ha) đã họp dân triển khai từ tháng 5-2005 đến nay chủ đầu tư không có khả năng thực hiện và chính thức có văn bản bàn giao lại cho thành phố, nhưng ngành chức năng vẫn chưa cho dân biết hướng xử lý tiếp theo của QH này như thế nào...

Theo thống kê sơ bộ của UBND phường An Khánh, trên địa bàn có gần 1.400 hộ dân bị ảnh hưởng bởi QH. Trong khi các chủ đầu tư “vô tư” không chịu trách nhiệm đối với các QH của mình, thì người dân đang chịu khốn khổ hàng ngày. Ông Võ Văn Trâm, Chủ tịch UBND phường An Khánh, cho biết: “Hầu hết các QH trên địa bàn phường đều là QH chi tiết 1/500, có quyết định giao đất cho các chủ đầu tư. Nhưng nhiều chủ đầu tư chưa liên hệ với chúng tôi để thực hiện các bước tiếp theo. Do ảnh hưởng của QH, các quyền sử dụng đất của người dân bị hạn chế, đời sống của họ gặp nhiều khó khăn. Nhân dân vô cùng bức xúc trước cảnh QH “treo”, DA “treo” này, chính quyền địa phương cũng nhiều lần kiến nghị, nhưng tình hình chưa có gì thay đổi” . Ông Võ Văn Trâm còn cho biết thêm, một số khu vực hạ tầng giao thông đã xuống cấp, chính quyền địa phương muốn vận động nhân dân đóng góp xây dựng cũng không được, cảnh quan môi trường bị xâm hại, kiềm hãm sự phát triển của khu vực trung tâm thành phố.

Theo Sở Xây dựng, đến cuối tháng 9-2008, diện tích đất đô thị của thành phố được phê duyệt QH chi tiết tỷ lệ 1/2000 là 8.559 ha, chiếm 58% đất dự kiến QH xây dựng đô thị đến năm 2015. Trong đó, QH chi tiết 1/500 là 4.256 ha, chiếm 49,1% diện tích QH 1/2000. Thời gian qua, Sở đã rà soát và đề xuất hủy bỏ 19 nhiệm vụ QH, QH tỷ lệ 1/500 do không còn phù hợp; điều chỉnh toàn diện 3 QH; điều chỉnh do thay đổi tính chất đô thị, chia tách địa giới hành chính 30 QH. Riêng đối với các DA khu dân cư, thành phố đã thu hồi 36 DA do chậm triển khai (1.489 ha). Hiện nay, thành phố còn 41 DA đầu tư khu dân cư với diện tích 1.489 ha đang được triển khai; trong đó có 24 DA đã giải phóng mặt bằng được từ 50 % trở lên; 4 DA đang thực hiện thủ tục đầu tư và có 13 DA tiến độ thực hiện kém. Về tình trạng QH “treo”, DA “treo” gây nhiều khó khăn cho người dân trong vùng dự án, ông Lê Hồng Phát, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố, cho biết: “Thời gian qua, các QH trên địa bàn thành phố chậm triển khai, dẫn đến tình trạng QH “treo”, DA “treo” là do QH chi tiết tỷ lệ 1/500 được phê duyệt, nhưng không có chủ đầu tư để triển khai, hoặc chủ đầu tư không có năng lực tài chính, chuyên môn để thực hiện dự án; có những QH không sát với đời sống, không tổ chức lấy ý kiến của cộng đồng nên thiếu sự đồng thuận của người dân...”.

Theo Chỉ thị 09/2007/CT của Thủ tướng Chính phủ, đến trước ngày 30-6-2007 những QH “treo”, QH không hợp lý, không có tính khả thi thì phải quyết định hủy bỏ ngay; sau thời hạn đó, nếu địa phương nào còn tình trạng QH “treo” thì Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố đó phải chịu trách nhiệm. Như vậy, việc để còn QH “treo”, DA “treo” như hiện nay trên địa bàn thành phố là thành phố chưa chấp hành nghiêm chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ?

BAO GIỜ HẾT QH “TREO”, DỰ ÁN “TREO”?

Ông Trần Văn An, thành viên Ban KT&NS HĐND thành phố, nói: “Bất cứ một quốc gia, đô thị nào cũng cần phải có QH để định hướng phát triển. Qua tiếp xúc cử tri, chúng tôi nhận thấy người dân không phản đối QH, mà chỉ bức xúc trước việc các QH “treo”, DA “treo”, gây ảnh hưởng đến đời sống của họ. Để hạn chế tình trạng này, thì Nhà nước phải có chính sách đảm bảo quyền lợi của người dân về đất đai, xây dựng; chính sách bồi thường, hỗ trợ hợp lý và phải có nơi TĐC theo pháp luật quy định”. Theo nhiều thành viên Đoàn giám sát, UBND thành phố chỉ nên xây dựng các khu TĐC tập trung để bố trí người dân ảnh hưởng của các DA phúc lợi công cộng; còn đối với các nhà đầu tư, phải có quy định xây dựng nơi TĐC trước khi tiến hành xây dựng hạ tầng. Ông Nguyễn Ngọc Minh, thành viên Ban KT&NS HĐND thành phố, cho biết thêm: “TP Cần Thơ là thành phố trẻ, có lợi thế đi sau, nên rút ra được những bài học quý giá của các đô thị phát triển trước. Công tác QH phải có tầm nhìn, tránh những QH nhanh chóng lạc hậu, phải điều chỉnh nhiều lần, gây xáo trộn đời sống người dân”. Các thành viên Đoàn giám sát cho rằng Sở Xây dựng phải thay đổi cách quản lý công tác QH, đề xuất các chủ trương giải pháp đồng bộ để thực hiện QH, chứ như hiện nay thì chưa biết bao giờ mới hết QH “treo”, DA “treo”. Ông Lê Văn Thơ, thành viên Ban KT&NS HĐND thành phố, nói: “Đất đô thị mà lam nham do QH chậm thực hiện, không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan mà còn lãng phí rất lớn”.

Để hạn chế tình trạng QH “treo”, DA “treo”, đảm bảo quyền lợi của người dân, ông Lê Hồng Phát, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố, cho biết: “Thời gian tới, Sở đề nghị UBND thành phố chủ yếu là lập QH tỷ lệ 1/5000, 1/2000 để định hướng, quản lý xây dựng, chỉ lập QH chi tiết 1/500 khi đã có chủ trương đầu tư, kế hoạch và nguồn vốn để thực hiện. Các đồ án QH phải được tham vấn cộng đồng, công khai trong quá trình thực hiện. Đối với các DA xây dựng khu dân cư, Sở sẽ phối hợp cùng các ngành chức năng kiểm tra năng lực tài chính, kế hoạch phân kỳ đầu tư, nhà đầu tư phải có nơi TĐC trước khi di dời dân...”. Ông Lê Hồng Phát cho biết, bên cạnh việc thành lập các tổ chức tham gia giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu TĐC tập trung bố trí cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi các dự án,... thành phố cần quan tâm tạo cơ chế chính sách bồi thường thiệt hại hợp lý để người dân dễ dàng chấp nhận, chủ đầu tư thực hiện được DA”...

Ông Nguyễn Thanh Xuân, Trưởng Ban KT&NS HĐND thành phố, Trưởng Đoàn giám sát, yêu cầu: “Sở Xây dựng phải tăng cường công tác kiểm tra đảm bảo các chủ đầu tư thực hiện đúng các QH được duyệt, nhất là đối với các hạng mục QH công trình phúc lợi công cộng. Tiếp tục rà soát, điều chỉnh các QH chậm thực hiện để tham mưu cho UBND thành phố hủy bỏ, hoặc điều chỉnh cho phù hợp, giảm bớt khó khăn cho người dân”. Các thành viên đoàn giám sát cũng đề nghị Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành chức năng tham mưu cho UBND thành phố các cơ chế, chính sách để việc thực hiện các QH được nhanh chóng, đô thị phát triển hiện đại, bền vững, các quyền lợi của người dân trong vùng DA được đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật, chấm dứt tình trạng QH “treo”, DA “treo”. Vấn đề bức xúc mà đông đảo dư luận lâu nay đã đặt ra là: Những QH “treo”, DA “treo” đã làm khốn khổ cho biết bao người dân trong vùng ảnh hưởng. Vậy những thiệt hại của người dân do QH “treo”, DA “treo” gây ra, ai phải chịu trách nhiệm đền bù?

Bài, ảnh: QUỐC TRƯỞNG