Binh sĩ Yemen tuần tra ở Thủ đô San’a. Ảnh: AP

Theo hãng tin Mỹ AP, trong đợt bố ráp một hang động nằm gần biên giới Yemen tháng 4 vừa qua, cảnh sát Arabie Séoudite đã bắt giữ 11 tay súng đang lên kế hoạch tiến hành các vụ cướp vũ trang, có thể nhằm vào ngân hàng và cửa hiệu ở Arabie Séoudite, để cung cấp tài chính cho hoạt động của chúng.

Việc phát hiện sào huyệt này càng làm gia tăng nỗi lo ở Arabie Séoudite rằng Yemen có thể sẽ trở thành một Afghanistan mới ngay sát nách nước này. Tháng 1-2009, Arabie Séoudite đưa ra danh sách 85 phiến quân bị truy nã đang sống ở nước ngoài, phần lớn bọn chúng ở Yemen. Mỹ cũng chia sẻ quan ngại với Arabie Séoudite. Tướng David Petraeus, Tư lệnh Bộ tư lệnh trung tâm, cho rằng sự yếu kém của chính phủ Yemen tạo ra nơi trú ẩn an toàn cho mạng lưới khủng bố Al Qaeda và nhóm này có thể “đe dọa các nước láng giềng của Yemen, đặc biệt là Arabie Séoudite”. Sự yếu kém trong quản lý của chính quyền San’a cũng là lý do khiến Washington do dự giao trả hàng chục tù nhân Yemen đang bị giam tại nhà tù Guantanamo.

Là nước nghèo và bất ổn nhất trong thế giới A-rập, Yemen đang trở thành vùng đất màu mỡ cho Al Qaeda xây dựng căn cứ. Al Qaeda, trong đó có nhiều tay súng trở về từ Afghanistan và Iraq, đang trú ẩn trong một số bộ tộc ở Yemen, chủ yếu thuộc 3 tỉnh giáp biên giới với Arabie Séoudite được biết đến với cái tên “tam giác quỷ”. Tháng 1-2009, bọn chúng thông báo thành lập chi nhánh Al Qaeda ở bán đảo A-rập bằng cách sáp nhập các chân rết ở Yemen và Arabie Séoudite, do Abdel-Karim al-Wahishi, người Yemen và là tay chân thân tín của trùm khủng bố Osama bin Laden, làm thủ lĩnh. Nhóm này được cho là thủ phạm gây ra một loạt các vụ tấn công ở Yemen hồi năm ngoái, trong đó có vụ tấn công đại sứ quán Mỹ ở Thủ đô San’a và 2 vụ đánh bom tự sát nhằm vào khách du lịch Hàn Quốc.

Al Qaeda dường như đang cố gắng tăng cường sự hiện diện lâu dài tại đây, liên kết với các tay súng Yemen trở về từ Iraq, Afghanistan và người Arabie Séoudite lưu vong. Chúng công khai tuyên bố mục đích lật đổ Tổng thống Ali Abdullah Saleh vì ông này tham gia cuộc chiến chống khủng bố do Washington khởi xướng. Không giống Afghanistan dưới thời Taliban, Al Qaeda ở Yemen không nhận được sự ủng hộ của chính phủ. Nhưng sự kiểm soát lỏng lẻo của chính phủ ở vùng núi và sa mạc, tình trạng vũ khí tràn lan và nghèo đói đã giúp Al Qaeda chiêu mộ người một cách dễ dàng. Nhiều bộ tộc bất bình với chính phủ có thể đã bị mua chuộc để cung cấp nơi trú ẩn cho bọn chúng. Với 22 triệu dân, Yemen có tỷ lệ thất nghiệp 35%, còn mù chữ lên tới 50%.

Người ta cũng không quên Yemen là quê hương của gia đình bin Laden. Quốc gia này từng chứng kiến một trong những cuộc tấn công đẫm máu nhất của Al Qaeda trước sự kiện 11-9 ở Mỹ, đó là vụ đánh bom tự sát nhằm vào tàu khu trục USS Cole ngoài khơi vịnh Aden, làm 17 thủy thủ Mỹ thiệt mạng hồi năm 2000.

TUỆ NHƯ