Nhiều nước trên thế giới thời gian qua đã cố gắng hạn chế Telegram thông qua các lệnh cấm và điều tra hình sự.

Nhà sáng lập Telegram Durov từng bị bắt tại Pháp và bị cáo buộc nhiều tội danh. Ảnh: Gazeta

Mới đây nhất, Ấn Độ, một trong những thị trường lớn nhất của Telegram với hơn 150 triệu người dùng, quyết định tạm thời chặn Telegram đến ngày 22-6 nhằm ngăn chặn tình trạng rò rỉ đề thi sau khi xuất hiện các kênh bị nghi phát tán đề thi tuyển sinh y khoa quốc gia.

Tháng trước, hơn 2,2 triệu thí sinh Ấn Độ đã tham dự kỳ thi tuyển sinh quốc gia để giành cơ hội vào các trường đào tạo y khoa ở nước này. Tuy nhiên, kết quả đã bị hủy sau khi xuất hiện thông tin cho rằng đề thi bị phát tán trên Telegram trước giờ làm bài.

Theo Cơ quan Khảo thí Quốc gia Ấn Độ (NTA), một số đối tượng đã lợi dụng tính năng chỉnh sửa tin nhắn trên Telegram để chèn nội dung đề thi thật sau khi kỳ thi kết thúc nhưng vẫn giữ nguyên thời gian đăng ban đầu. Những đoạn hội thoại sau đó được lan truyền như bằng chứng cho thấy đề thi đã bị rò rỉ trước giờ thi.

NTA cũng cáo buộc nhiều kênh Telegram chào bán các bộ đề được cho là của kỳ thi tổ chức lại, yêu cầu thí sinh và gia đình chi trả số tiền lên tới hàng trăm ngàn rupee để tiếp cận tài liệu.

Trong một bài viết trên mạng xã hội X, nhà sáng lập Telegram Pavel Durov cho rằng biện pháp này sẽ ảnh hưởng tới hàng triệu người dùng tại Ấn Độ, đồng thời cho biết Telegram đã xóa hàng trăm kênh liên quan đến tài liệu thi và các trò lừa đảo liên quan ở Ấn Độ.

Tại Nga, nơi ông Durov được sinh ra, cũng từng cấm Telegram. Năm 2018, một tòa án ở thủ đô Mát-xcơ-va cấm dịch vụ này do Telegram từ chối cung cấp cho Cơ quan An ninh liên bang Nga khóa giải mã tin nhắn của người dùng.

Ông Durov khi đó cho biết hệ thống mã hóa của ứng dụng khiến Telegram không thể tuân thủ các yêu cầu của chính phủ. Đến năm 2020, Nga dỡ bỏ lệnh cấm.

Phía Mát-xcơ-va nói rằng Telegram đồng ý tăng cường nỗ lực ngăn chặn các nội dung cực đoan. Tuy nhiên, hồi đầu năm nay, Chính phủ Nga lại chặn Telegram nhằm hạn chế thông tin lan truyền trên Internet xung quanh chiến dịch “quân sự đặc biệt” tại Ukraine.

Cơ quan Giám sát Truyền thông, Công nghệ thông tin và Truyền thông đại chúng Nga (Roskomnadzor) tố Telegram không bảo vệ dữ liệu người dùng cũng như không có động thái nhằm ngăn chặn bọn khủng bố và tội phạm sử dụng ứng dụng.

Telegram cũng gặp rắc rối tại Ukraine. Trong cuộc xung đột Nga - Ukraine, Telegram là “huyết mạch” đối với hàng triệu người dùng Ukraine tìm kiếm viện trợ lương thực và y tế, nhưng Kiev quan ngại rằng nền tảng này tạo điều kiện cho hoạt động phát tán thông tin sai lệch cũng như hoạt động gián điệp của Mát-xcơ-va.

Do đó, Ukraine hồi năm 2024 cấm các quan chức quân đội, giới chức chính phủ cũng như những người làm việc trong các dự án cơ sở hạ tầng trọng yếu sử dụng Telegram vì lý do an ninh.

Một số quan chức Ukraine còn đề xuất quy định yêu cầu Telegram tiết lộ danh tính chủ tài khoản các kênh ẩn danh quy mô lớn.

Tại các quốc gia châu Âu khác, Telegram gặp không ít trở ngại. Năm 2023, Bộ Tư pháp và An ninh công cộng Na Uy khuyến cáo giới chức nước này không nên cài Telegram hoặc TikTok trên thiết bị làm việc, bởi chính phủ coi các ứng dụng này là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Đáng chú ý, ông Durov bị bắt khi đến Pháp vào năm 2024 và bị cấm xuất cảnh do không ngăn chặn các hoạt động phi pháp trên Telegram liên quan đến lạm dụng tình dục trẻ em, buôn bán ma túy và tội phạm thù ghét trực tuyến. Năm ngoái, ông Durov mới được phép tạm thời rời khỏi Pháp.

Còn tại Brazil, Tòa án Tối cao quốc gia Nam Mỹ này cấm Telegram trên toàn quốc trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2022. Nền tảng này được cho là không tuân thủ lệnh xóa các tài khoản liên quan đến một người ủng hộ cựu Tổng thống Jair Bolsonaro đang bị điều tra hành vi lan truyền thông tin sai lệch và đe dọa các thẩm phán Tòa án Tối cao. Lệnh cấm sau đó được dỡ bỏ khi Telegram tuân thủ các lệnh của tòa án.

Đến năm 2023, một thẩm phán khác của Brazil ra lệnh chặn Telegram trên toàn quốc sau khi ứng dụng này không tuân thủ yêu cầu cung cấp đầy đủ dữ liệu người dùng từ các nhóm bất đồng chính kiến.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)