Chấm dứt cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc và hoàn thành bổn phận với con cái, tự do tài chính, quan điểm xã hội cởi mở hơn… là những lý do mà nhiều phụ nữ trung niên ở châu Á quyết định chọn cuộc sống tự do.

Toyama cho biết bà chuẩn bị mở một công ty tổ chức sự kiện.

Eiko Toyama đã chờ đợi 32 năm để rời bỏ cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Suốt thời gian chung sống cùng chồng, người phụ nữ Nhật cho biết bà phải làm tất cả việc nhà và chăm sóc con cái, cũng như chu cấp tài chính cho gia đình. Chồng bà “muốn kiểm soát mọi thứ”, từ đời sống xã hội đến sự nghiệp của vợ, khiến bà cảm thấy bị gò bó và khổ sở, nhưng vẫn kiên trì chịu đựng vì hai con.

Mọi chuyện cuối cùng đã thay đổi khi Toyama bước sang tuổi 60. Các con trai trưởng thành, chồng thì vẫn khỏe mạnh và không cần người chăm sóc, bà quyết định ly hôn.  “Suốt 32 năm, tôi không thể làm gì cả, nhưng giờ đây, cuối cùng tôi cũng đã bước sang năm thứ ba được tự do làm những gì mình muốn. Trên hết, đó là sự tự do”, bà nói. Toyama tự mô tả mình là người "tràn đầy sức sống" ở tuổi 63.

Những câu chuyện tương tự ngày càng phổ biến trên khắp thế giới, khi số vụ “ly hôn tuổi già”, giữa các cặp vợ chồng từ 50 tuổi trở lên, tăng dần mỗi năm. Xu hướng này được ghi nhận ở Mỹ và nhiều nước khác, nhưng đặc biệt đáng chú ý ở châu Á, nơi người dân thường sống thọ hơn, như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hong Kong và Trung Quốc đại lục.

Trước đây, phụ nữ châu Á thường phải đối mặt với các định kiến bảo thủ về giới tính, cũng như những rào cản pháp lý, tài chính và áp lực xã hội khi muốn ly hôn. Nhưng điều đó đang thay đổi và phần lớn số vụ ly hôn là do phụ nữ khởi xướng. Như tại Nhật Bản, trong số các cặp vợ chồng chia tay sau nhiều thập kỷ chung sống, số phụ nữ đệ đơn ly hôn nhiều gấp đôi so với nam giới.

Những năm 1960 và 1970, ly hôn là điều hiếm thấy và thường vấp phải sự phán xét và xấu hổ. Thời đó, phụ nữ “ly hôn giống như là dấu chấm hết cho cuộc đời”, theo Sangyoub Park, Phó giáo sư xã hội học tại Đại học Washburn ở Kansas (Mỹ), người từng nghiên cứu về ly hôn ở tuổi già tại Hàn Quốc. Tình hình bắt đầu thay đổi vào nửa sau thế kỷ 20 khi ngày càng nhiều phụ nữ tham gia lực lượng lao động và theo đuổi giáo dục bậc cao.

Ông Park cho biết tỷ lệ ly hôn ở người lớn tuổi tăng đều đặn, đặc biệt là khi thế hệ X (sinh từ 1965-1980) bắt đầu bước vào độ tuổi 50 trong thập kỷ qua. Điều đó được phản ánh qua số liệu thực tế. Tại Hàn Quốc, năm 2025, số vụ ly hôn của các cặp vợ chồng chung sống ít nhất 30 năm đã vượt qua số vụ ly hôn của các cặp vợ chồng trẻ hơn kết hôn chưa đến 5 năm - lần đầu tiên trong lịch sử. Đài Loan và Hong Kong cũng ghi nhận ​​sự gia tăng đột biến số vụ ly hôn ở các cặp vợ chồng đã kết hôn lâu năm; còn ở Trung Quốc đại lục, số vụ ly hôn của người lớn tuổi đã tăng gấp đôi trong 30 năm qua. 

Nguyên nhân một phần liên quan đến nhân khẩu học - một xã hội già hóa với số người lớn tuổi đông hơn nên tỷ lệ ly hôn cao hơn, trong khi giới trẻ ít chịu kết hôn hơn, nên tỷ lệ ly hôn cũng thấp hơn. Theo Phó giáo sư Park, điểm chung lớn nhất giữa các quốc gia châu Á là tuổi thọ cao, điều khiến mọi người suy nghĩ khác đi về giai đoạn cuối đời. “Việc sống thêm 20, 30 năm nữa tạo ra những kỳ vọng mới”, khiến mọi người “sẵn sàng rời bỏ một cuộc hôn nhân không hạnh phúc, không trọn vẹn”.

Bên cạnh đó, những cải cách pháp luật cũng góp phần tạo ra xu hướng, khi phụ nữ ngày nay ít phụ thuộc vào sinh kế của chồng.

Ví dụ, Hàn Quốc năm 2014 ban hành luật quy định rằng lương hưu và trợ cấp thôi việc trong tương lai có thể được tính vào việc phân chia tài sản. Điều đó có nghĩa là nếu người vợ đảm nhiệm toàn bộ việc nhà và chăm sóc con cái trong suốt thời gian hôn nhân để chồng mình toàn tâm đi làm, thì sau khi ly hôn, người vợ có quyền hưởng một phần lương hưu của chồng. Ở Nhật, cải cách tương tự được đưa ra từ năm 2007.

Theo các chuyên gia, xu hướng “ly hôn tuổi già” có thể định hình lại diện mạo dân số người cao tuổi ở châu Á trong thập kỷ tới: nhiều người sống một mình hơn và cần nhiều trợ cấp phúc lợi hơn, như các chuyên gia đã dự đoán - nhưng họ cũng có thể tự tin hơn trong việc sống độc lập.

LÊ THƯ (Theo CNN)