TRÍ VĂN (Theo The Diplomat)

Trong bối cảnh địa chính trị khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương nằm trong cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc, vai trò của các cường quốc tầm trung nổi lên như một yếu tố then chốt, hình thành cán cân quyền lực và ảnh hưởng đến cuộc tranh giành ảnh hưởng tại khu vực. Nằm giữa các nước lớn trên toàn cầu và các quốc gia nhỏ hơn, các nước này giữ vai trò chiến lược, biết tận dụng khả năng ngoại giao, kinh tế và quân sự để thúc đẩy sự ổn định, hợp tác và lợi ích quốc gia.

Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol (phải) và Thủ tướng Vanuatu Ishmael Kalsakau trong cuộc gặp hôm 28-5 tại thủ đô Seoul.

Khi khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương chứng kiến sự hình thành của nhiều liên minh cũng như đối mặt với nhiều thách thức an ninh, 2 cường quốc tầm trung gồm Hàn Quốc và New Zealand nhận thấy bản thân đang ở “ngã ba đường” trong việc định hình quỹ đạo tương lai của khu vực, cần phải nỗ lực đáng kể trong việc duy trì hòa bình và sự thịnh vượng chung. Theo đó, Hàn Quốc hồi tháng 12 năm ngoái đã công bố tài liệu “Chiến lược vì một Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương tự do, hòa bình và thịnh vượng”, còn New Zealand vào tháng 7 năm nay đã chính thức phát hành tài liệu mang tên “Ðịnh hướng một thế giới đang chuyển đổi”.

Do nhận thức được rằng cam kết của Mỹ đối với khu vực không còn vững chắc và đáng tin cậy như trong nhiều thập niên trước, các tài liệu chiến lược của Hàn Quốc và New Zealand đều cho thấy vai trò của họ trong các vấn đề khu vực. Chiến lược Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương nhiều mặt của Hàn Quốc bao gồm một loạt yếu tố, chẳng hạn như không phổ biến vũ khí hạt nhân, chống khủng bố, hợp tác phát triển, chống biến đổi khí hậu, hợp tác an ninh toàn diện, thúc đẩy an ninh kinh tế cũng như thúc đẩy pháp quyền, tất cả đều nhằm mục đích củng cố sự hiện diện và ảnh hưởng của xứ kim chi tại khu vực.

Trong khi đó, sự nhấn mạnh của New Zealand vào giá trị về dân chủ, nhân quyền và môi trường phù hợp với các ưu tiên của Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương. Là quốc gia có lịch sử tham gia mạnh mẽ vào các tổ chức đa phương, New Zealand đóng góp tích cực vào các cuộc thảo luận của khu vực về biến đổi khí hậu, an ninh hàng hải và hợp tác kinh tế. Và với cách tiếp cận ngoại giao sẵn sàng hòa giải và tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại, New Zealand được định vị là nước đối thoại đáng tin cậy giữa các cường quốc lớn hơn và các quốc gia nhỏ hơn, từ đó thúc đẩy môi trường hợp tác chia sẻ có trách nhiệm, giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khả năng phục hồi của khu vực trước những thách thức về môi trường cũng như sự chênh lệch về kinh tế xã hội. Thông qua các chương trình viện trợ, sáng kiến phát triển, New Zealand củng cố cam kết của nước này đối với sự tăng trưởng và ổn định của khu vực.

Dù khác biệt về quy mô và năng lực kinh tế, Hàn Quốc và New Zealand là những đối tác tự nhiên trong việc thúc đẩy một Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương hòa bình và thịnh vượng, đặc biệt là ở Nam Thái Bình Dương. Cả Seoul và Wellington có thể hợp tác để đưa ra sự lựa chọn cho các quốc gia trong khu vực đang tìm kiếm giải pháp thay thế Mỹ và Trung Quốc.

Ngoài ra, cả hai nước đều thừa nhận tính dễ bị tổn thương của các quốc đảo Thái Bình Dương trước tác động của khí hậu và mong muốn hợp tác giải quyết những thách thức này, qua đó phản ánh khát vọng chung của 2 nước là nhằm thúc đẩy khả năng phục hồi, tăng trưởng xanh và giải quyết các mối quan ngại về môi trường toàn cầu ở khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương.