MINH HUYỀN

Hai năm công tác tại TP Cần Thơ, thời gian không dài, song vẫn đủ để Giáo sư Kim Hee Sup "nặng lòng" với Tây Ðô vốn hiền hòa, mến khách. Ông là chuyên gia cao cấp được Chính phủ Hàn Quốc cử sang Việt Nam trợ giúp vận hành Vườn ươm Công nghệ công nghiệp Việt Nam- Hàn Quốc tại Cần Thơ (KVIP). Ðây là dự án hợp tác ươm tạo công nghệ giữa chính phủ Việt Nam- Hàn Quốc và cũng là nơi gieo mầm những ý tưởng khởi nghiệp cho doanh nghiệp (DN) trong và ngoài nước. Trung tuần tháng 11-2016, cùng 38 DN Hàn Quốc đến Cần Thơ, Giáo sư Kim Hee Sup bày tỏ mong muốn tiếp tục làm cầu nối cho DN hai quốc gia tìm cơ hội hợp tác, kết nối đầu tư, ươm tạo.

* Gieo ý tưởng

Dự án KVIP được ký kết cuối tháng 3-2012 giữa Bộ Công Thương Việt Nam với Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc. KVIP chính thức khánh thành, đi vào hoạt động ngày 14-11-2015 theo mô hình ươm tạo công nghệ công nghiệp và là dự án KVIP đầu tiên của Chính phủ Hàn Quốc viện trợ ra nước ngoài. Chọn lựa dự án ươm tạo tại Vườn ươm Công nghệ Công nghiệp Việt Nam-Hàn Quốc tại TP Cần Thơ là 3 lĩnh vực chính: chế biến nông sản, chế biến thủy sản và cơ khí phục vụ chế biến nông thủy sản. Bởi đây không chỉ thế mạnh của TP Cần Thơ nói riêng mà còn là lợi thế chung của vùng ĐBSCL. Đi vào hoạt động, KVIP có quy mô gồm tòa nhà làm việc, tòa nhà nghiên cứu, 3 xưởng thực nghiệm cho 3 ngành chế biến nông sản, thủy sản và cơ khí chế tạo phục vụ chế biến nông thủy sản với tổng vốn đầu tư 21,13 triệu USD. Ngay trong năm đầu tiên đi vào vận hành, KVIP đã tiếp nhận trang thiết bị máy móc để trang bị cho 3 xưởng thực nghiệm với tổng giá trị thiết bị trên 2 triệu USD.

Còn nhớ vào dịp khánh thành KVIP, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Võ Thành Thống kỳ vọng: "KVIP khi vào hoạt động sẽ tạo ra điều kiện thuận lợi để thúc đẩy các DN trong và ngoài nước tham gia nghiên cứu phát triển sản phẩm nông nghiệp có hàm lượng giá trị gia tăng cao hơn, tham gia vào chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu. Đồng thời, KVIP đặt tại TP Cần Thơ là thành phố động lực của vùng sẽ tạo điều kiện rất tốt để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt là các nhà đầu tư Hàn Quốc đến nghiên cứu, tìm hiểu cơ hội, đầu tư tại Cần Thơ và vùng ĐBSCL". Minh chứng cho sức hút của KVIP là đến cuối năm 2016 đã đón 5 DN vào ươm tạo, trong đó có một DN đến từ Hàn Quốc là Công ty Dong-jin chuyên sản xuất motor đề cho máy nông nghiệp. Các đoàn nhà đầu tư nước ngoài đến Cần Thơ ngày càng nhiều.

Nằm trong số 5 DN đầu tiên được xét duyệt vào KVIP, ông Phạm Hoàng Thắng, Giám đốc DNTN Nhựa Hoàng Thắng (quận Thốt Nốt) khoe với tôi về Dự án "Cải tiến thiết bị gieo hạt một cửa phục vụ trong nông nghiệp" của ông đã được ấp ủ trong một thời gian dài. Thiết bị gieo hạt của Nhựa Hoàng Thắng đã có từ năm 2000 và được nhiều nông dân tại ĐBSCL áp dụng vào quá trình gieo sạ lúa. Song, bản thân ông luôn băn khoăn, trăn trở làm thế nào để sản phẩm hoàn thiện hơn, chủ động điều chỉnh mật độ gieo, gieo được nhiều loại hạt, giảm giá thành sản xuất và giá bán. "Khi vào ươm tạo, công ty tôi đã được bộ phận kỹ thuật của KVIP hỗ trợ vẽ thiết kế cho sản phẩm để tiến hành tạo mẫu thử nghiệm. Công đoạn sản xuất thử nghiệm dự kiến triển khai đầu năm 2017. Khi sản phẩm cải tiến thiết bị gieo hạt một cửa thành công, tôi cũng mong muốn KVIP hỗ trợ đơn vị quảng bá sản phẩm, tiếp cận vốn đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại để giảm giá thành đầu ra" - ông Phạm Hoàng Thắng bày tỏ.

* Cầu nối KVIP

Phối cảnh Vườn ươm Công nghệ công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc tại Cần Thơ với đầy đủ các khu chức năng.

Khi bắt đầu xây dựng, Chính phủ Hàn Quốc đã cử Giáo sư Kim Hee Sup đến hỗ trợ Cần Thơ vận hành KVIP, đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên môn. Tháng 6-2016, KVIP đón những DN đầu tiên vào ươm tạo cũng là lúc Giáo sư Kim kết thúc chuyến công tác của mình tại Việt Nam. Trong vòng 5 tháng trở về nước, ông đã 2 lần quay trở lại TP Cần Thơ và đưa đoàn DN Hàn Quốc đến giới thiệu về hoạt động của KVIP, về môi trường đầu tư của thành phố, kết nối DN Việt-Hàn trên những lĩnh vực Cần Thơ đang có thế mạnh. Dù không trực tiếp hỗ trợ KVIP như trước, song với những nỗ lực của Giáo sư Kim, chiếc cầu nối KVIP dần đưa TP Cần Thơ đến gần hơn với các DN Hàn Quốc cũng như quảng bá môi trường đầu tư của thành phố đến nhiều quốc gia khác.

Cũng như Giáo sư Kim Hee Sup, ông Hwang Eun Sik, Chủ tịch Hiệp hội DN Hàn Quốc trở thành một trong những người có "duyên nợ" với mảnh đất, con người Cần Thơ. Trong chuyến thăm Việt Nam lần thứ 5 và trở lại Cần Thơ lần thứ 3 vào tháng 11 cùng Giáo sư Kim Hee Sup, ông Hwang, chia sẻ: Với nền tảng ban đầu là dự án KVIP, tôi tin các DN Hàn Quốc và DN TP Cần Thơ có thể tạo ra nhiều mạng lưới mua bán, trao đổi thương mại, giao lưu văn hóa, thắt chặt tình hữu nghị và thúc đẩy quan hệ giao thương trong thời gian tới. Nhiều DN Hàn Quốc đánh giá cao tiềm năng của Cần Thơ trên nhiều lĩnh vực, mong muốn chọn Cần Thơ làm điểm đến để vươn ra các tỉnh vùng ĐBSCL, kết nối với Hà Nội, TP Hồ Chí Minh".

Có rất nhiều đơn vị đã và đang đồng hành cùng KVIP trong quá trình ươm tạo, chuyển giao công nghệ và thu hút đầu tư. Là đơn vị hợp tác với KVIP trên lĩnh vực công nghệ, ông Lim Dea Young, Giám đốc điều hành Công ty Phần mềm vi tính và thực tế ảo (CGVR)-Hàn Quốc, cho biết: CGVR hỗ trợ cho KVIP 15 bản phần mềm ứng dụng trong ngành cơ khí chế tạo nhằm giúp DN ươm tạo tại KVIP có thể ứng dụng tốt công nghệ thông tin phục vụ thiết kế và chế tạo sản phẩm. Trước mắt, KVIP và CGVR sẽ Việt hóa các phần mềm này để DN ươm tạo ngành cơ khí có thể tiếp cận các phần mềm ứng dụng phù hợp để cải tiến sản phẩm, tự động hóa quá trình sản xuất, nâng cao hàm lượng công nghệ.

* Tiếp thêm sức mạnh

Từ khi đi vào hoạt động, KVIP đã kết nối với nhiều tổ chức trong và ngoài nước để phát triển các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu phục vụ các lĩnh vực ươm tạo. Năm 2016, KVIP đã triển khai ký kết 13 biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước nhằm trao đổi chuyên gia, trang thiết bị, thông tin; đẩy mạnh triển khai thực hiện các cam kết, tìm kiếm hợp tác triển khai các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học phục vụ ươm tạo DN. KVIP cũng hỗ trợ các DN trong hoạt động nghiên cứu sản xuất cụ thể như: Hỗ trợ liên kết chuyên gia trên lĩnh vực chế biến thực phẩm, giải quyết một số điểm yếu trên sản phẩm khô cá basa, bánh snack da cá basa; hỗ trợ gia công sản phẩm cơ khí cho các DN cơ khí; kết nối xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hàn Quốc…

Xưởng cơ khí của KVIP được đầu tư nhiều loại máy móc hiện đại hỗ trợ DN ươm tạo công nghệ.

Với quyết tâm phát huy vai trò ươm mầm ý tưởng sáng tạo, ươm tạo DN lĩnh vực công nghệ, ông Phạm Minh Quốc, Giám đốc KVIP, khẳng định: "Thời gian tới, KVIP sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai công tác mời gọi DN tham gia ươm tạo trên các lĩnh vực chế biến nông sản, thủy sản, cơ khí chế tạo và phấn đấu đạt mục tiêu xét duyệt 10 DN được thông qua Hội đồng xét chọn các dự án đăng ký ươm tạo tại KVIP trong năm 2017. Khi vào KVIP, các DN sẽ trải qua thời gian ươm tạo tối đa 3 năm, sản phẩm ươm tạo ra được hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ và tiếp cận thị trường. KVIP cam kết sẽ đồng hành vì sự phát triển chung của cộng đồng DN, nhà đầu tư.

Sau khi ươm tạo thành công và đi vào sản xuất sản phẩm cung ứng ra thị trường, DN được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, như: thuế nhập khẩu trang thiết bị máy móc, thuế thu nhập DN, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, kèm theo các ưu đãi về tiền thuê đất trong Khu vườn ươm... Ông Nguyễn Minh Toại, Giám đốc Sở Công thương TP Cần Thơ, cho biết: Thủ tướng Chính phủ đã thuận chủ trương đầu tư xây dựng Khu vườn ươm công nghệ cao diện tích 200ha tại Khu công nghiệp Ô Môn để DN sau khi ươm tạo thành công tại KVIP có thể vào đây thuê đất với giá ưu đãi và đầu tư nhà xưởng đi vào hoạt động.

* * *

Từ chiếc nôi ban đầu là Vườn ươm, những ý tưởng sáng tạo của DN sẽ được chắp thêm đôi cánh, tiếp thêm sức mạnh, phát triển thành những sản phẩm công nghệ hoàn chỉnh, vượt trội. Từ Vườn ươm 2ha ban đầu, tương lai không xa Khu vườn ươm công nghệ 200ha của TP Cần Thơ sẽ dần thành hình, những mầm xanh DN về công nghệ sẽ vươn lên từng ngày, đưa sản phẩm công nghệ đến mọi miền đất nước và đi ra thế giới.