ÐỨC TRUNG (Theo AFP, Kyodo News, TTXVN)

Ngày 22-10, Thủ tướng Úc Anthony Albanese đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp Nhật Bản Fumio Kishida tại Perth, thành phố miền Tây nước Úc và chứng kiến lễ  ký kết các thỏa thuận mở rộng hợp tác an ninh, phát triển nguồn cung ứng năng lượng thiết yếu.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese (trái) và người đồng cấp Nhật Bản Fumio Kishida ôm gấu túi chụp ảnh tại thành phố Perth ngày 22-10. Ảnh: Kyodo

Phát biểu tại cuộc gặp, Thủ tướng Albanese nhấn mạnh mức độ tương tác giữa Úc và Nhật Bản phản ánh rất rõ mối quan hệ đối tác chiến lược song phương đặc biệt và mỗi bên thực sự ý nghĩa quan trọng với bên còn lại “hơn bao giờ hết”.

Về phần mình, Thủ tướng Fumio Kishida đánh giá Úc và Nhật Bản là “cốt lõi của mối quan hệ đối tác của các quốc gia cùng chí hướng ở Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương”. Nhà lãnh đạo Nhật Bản cho biết Tokyo quyết tâm thúc đẩy hợp tác an ninh với Canberra “lên tầm cao mới”.

Trong khuôn khổ cuộc gặp, 2 bên đã ký thỏa thuận hợp tác an ninh mới, thay thế cho thỏa thuận năm 2007, nhằm ứng phó với một môi trường an ninh khu vực có nhiều biến động. Thỏa thuận này nâng tầm hợp tác quân sự giữa Nhật Bản và Úc lên mức cao nhất từ trước đến nay, cho phép 2 bên huấn luyện chung, tập trận chung và có thể tương tác ở mức độ cao. Các quan chức Úc cho biết thỏa thuận này cũng giúp “mở rộng và tăng cường hợp tác trên lĩnh vực quốc phòng và chia sẻ
tình báo”.

Theo Hãng tin Kyodo News, hiện Nhật Bản chỉ có thỏa thuận hợp tác an ninh như vậy với đồng minh Mỹ. Cho nên, việc Úc và Nhật Bản mở rộng hợp tác an ninh mới được coi là tiền đề cho sự phối hợp an ninh giữa 2 nước này với Mỹ trong trường hợp xảy ra bất ổn tại Ðài Loan. Dù không nêu tên Trung Quốc hay Triều Tiên, Thủ tướng Kishida khẳng định thỏa thuận an ninh mới giữa Nhật Bản và Úc là câu trả lời cho “môi trường chiến lược ngày càng khắc nghiệt”.

Xa hơn nữa, phát biểu với Hãng tin AFP, ông Ken Kotani, chuyên gia về lịch sử tình báo Nhật Bản ở Ðại học Nihon, nhận định rằng thỏa thuận trên là một bước tiến mới để Nhật Bản gia nhập vào liên minh chia sẻ tình báo “Ngũ nhãn” gồm Úc, Anh, Canada, New Zealand và Mỹ, đồng thời giúp tăng cường hợp tác trong khuôn khổ nhóm “Bộ tứ” (Úc, Ấn Ðộ, Nhật Bản và Mỹ).

Cả Úc và Nhật Bản đều không có lực lượng đặc nhiệm tình báo nước ngoài và những người cung cấp thông tin nước ngoài cần thiết để tham gia các điệp vụ lớn toàn cầu như các cường quốc Mỹ, Nga hay Anh, nhưng 2 nước lại có những hệ thống tín hiệu và khả năng không gian địa lý tuyệt vời như  nghe trộm điện tử và các vệ tinh công nghệ cao cung cấp thông tin tình báo vô giá về
 đối thủ.

Ngoài vấn đề an ninh, 2 nhà lãnh đạo cũng chứng kiến lễ ký Bản ghi nhớ về việc cùng phát triển các mỏ khoáng sản ở Úc để khai thác các khoáng chất quan trọng cần thiết cho năng lượng sạch như pin và các ứng dụng công nghệ cao khác. Là nước phải nhập khẩu hơn 90% nhu cầu năng lượng, Nhật Bản mua nhiều khí thiên nhiên, quặng sắt và một số nguồn tài nguyên trọng yếu khác của Úc, trong đó nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới nhập khẩu tới 40% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ xứ chuột túi.