Theo cáo buộc mới nhất trong tài liệu do cựu nhân viên tình báo Mỹ Edward Snowden tiết lộ, Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) và Cơ quan tình báo thông tin của Anh (GCHQ) đã bí mật phát triển chương trình "bẻ khóa" công nghệ mã hóa bảo vệ các dịch vụ trực tuyến như email, điện thoại, hồ sơ y tế cho đến các giao dịch tài chính.

“Hoạt động của NSA là phá hoại kết cấu mạng Internet”- chuyên gia bảo mật công nghệ thuộc Đại học Harvard (Mỹ) Bruce Schneier nhận xét. Ảnh: BBC

Các tài liệu cho biết, NSA và GCHQ đã sử dụng một loạt các phương tiện khác nhau, bao gồm cả siêu máy tính để thiết lập tiêu chuẩn mã hóa giao thức bảo mật phổ biến SSL – có chức năng bảo vệ hàng triệu trang web bắt đầu bằng "https", các mạng riêng ảo (VPN), điện thoại thông minh 4G và máy tính bảng. Theo đó, chương trình mà NSA sử dụng có tên mã là Bullrun, còn của tình báo Anh GCHQ là Edgehill.

Với Bullrun, NSA bị cáo buộc xây dựng hệ thống siêu máy tính để "giải" công nghệ mã hóa thông tin cá nhân khi người dùng đăng nhập Internet để truy cập các dịch vụ khác nhau. Còn GCHQ, gần như chắc chắn đã phối hợp với NSA ít nhất trong 3 năm để tìm cách xâm nhập mạng lưới được bảo mật của "tứ đại gia" cung cấp dịch vụ Internet là Google, Yahoo, Facebook và Hotmail. Đến năm 2012, tài liệu cho biết GCHQ đã phát triển "cơ hội tiếp cận mới" vào hệ thống của Google.

Tờ Thời báo New York và tổ chức báo chí phi lợi nhuận ProPublica còn cho biết, NSA dành hơn 250 triệu USD/năm cho dự án "Sigint Enabling Project" – một cam kết giữa chính phủ Mỹ với các ngành công nghệ thông tin ở nước ngoài để tác động và thay đổi thiết kế các sản phẩm thương mại nhằm phục vụ mục đích khai thác được các sản phẩm này. Trong đó, NSA bị cáo buộc hợp tác với các công ty công nghệ bí mật để xây dựng phần mềm "cửa sau" trong các sản phẩm công nghệ và dịch vụ phổ biến, cho phép chính phủ truy cập thông tin trước khi nó được mã hóa và truyền tải qua mạng Internet. Các chuyên gia và các nhà phê bình nói rằng "cửa sau" có thể giúp thu thập thông tin tình báo nhưng đồng thời làm suy yếu an ninh tổng thể và độ tin cậy của trình duyệt web, thậm chí có thể bị lợi dụng để chống lại công dân Mỹ.

Theo hãng tin Anh Reuters, những người ủng hộ quyền riêng tư trước đây từng thành công khi thuyết phục Tập đoàn Google và Facebook cùng các nhà cung cấp dịch vụ phổ biến khác bật tính năng SSL cho người sử dụng nhưng tiết lộ trên cho thấy tất cả nỗ lực xem ra đều vô ích đối với NSA. Báo cáo cho biết, hiện chưa rõ các công ty công nghệ bao lần "tự nguyện" cho phép bí mật truy cập các dịch vụ của họ và bao nhiêu trường hợp NSA sử dụng lệnh của tòa án bí mật để đạt mục đích, nhưng theo BBC, Yahoo cùng Google là hai trong số các nhà cung cấp dịch vụ thường xuyên bị nhắm đến.

Trước những thông tin trên, giới quan chức tình báo Mỹ cùng các công ty công nghệ lớn nhất vẫn chưa đưa ra bình luận nào. Trước đây, tất cả họ đều cho biết chỉ hợp tác với các cơ quan chính phủ dựa trên quy định của pháp luật.

VI VI (Tổng hợp)